ਮਰਦਮ ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅੰਦਰ ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਇੱਟ ਖੜੱਕਾ ਨਾ ਚਲਦਾ ਹੋਵੇ। ਹਾਲੀਆ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਮਰਦਮ ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਲਈ ਡਿਊਟੀ ਲਾਏ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੱਸਾ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ (ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ) ਸਕੂਲ ਟਾਈਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਦਰੁਸਤ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਏ ਦਿਨ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਗ਼ੈਰ ਵਿਦਿਅਕ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕੰਮ ਸਕੂਲ ਟਾਈਮ 'ਚ ਹੀ ਕਰਵਾਵੇ ਤੇ ਜਾਂ ਫੇਰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਅਧਿਆਪਕ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਰਿਹਰਸਲਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ।ਇਸ ਰੋਜ਼ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਟੈਂਟੇ ਦਾ ਹੱਲ ਏਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਗੈਰ ਵਿਦਿਅਕ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣੇ ਬੰਦ ਕਰੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵੱਲ ਹੀ ਲਾਉਣ ਦੇਵੇ। ਅਧਿਆਪਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰ ਆਏ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਸਰਵੇਖਣ, ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਬਣਾਉਣ, ਵੋਟਾਂ ਪਵਾਉਣ ਜਾਂ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾਈ ਰੱਖੇ ਤੇ ਫੇਰ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਵੀ ਬਣਾਵੇ। ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਗ਼ੈਰ ਵਿਦਿਅਕ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਸੇ ਵਿਭਾਗ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਇਹਨਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ਵਿਹਲੇ ਹੁੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਦਿਲਸਚਪ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਗ਼ੈਰਵਿਦਿਅਕ ਕੰਮ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮੁਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ। ਸਗੋਂ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ (ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ) ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਤਨਖ਼ਾਹ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਖਰਾ ਸੇਵਾਫ਼ਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਵਾਫ਼ਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮੱਦਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮਰਦਮ ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਬਦਲੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ 9 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਦਾ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਸੋ ਜੇਕਰ ਏਨੇ ਮਿਹਨਤਾਨੇ 'ਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਤੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਖਰਾ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਟਾਈਮ 'ਚ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਨਾ ਵੀ ਵਾਜਿਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵੱਖਰਾ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਓਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕੋਈ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖਰਾ ਸਮਾਂ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਥੀ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਾਫ ਸਾਫ ਰੱਖਣ ਕਿ ਉਹ ਵਿਰੋਧ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸਰਕਾਰ ਸਕੂਲ ਟਾਈਮ 'ਚ ਨਾ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਵੱਖਰੇ ਟਾਈਮ 'ਤੇ ਯਾਨੀ ਛੁੱਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਉਂ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਟਾਈਮ ਦੇਣ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਇਤਰਾਜ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਮੁੱਕਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿਰਫ ਅਧਿਆਪਕਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਥੋਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹੋਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਲਈਆਂ ਜਾਣ। ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਸਗੋਂ ਜਿਹੜੇ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੀ ਸਵੈਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। -ਬਰਾੜ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੈਤੋ 151202ਮੋਬਾ: 94173 33316