ਪਰਵਾਜ਼ (PARWAZ)

ਟੀਸੀ ਵਾਲੇ ਬੇਰ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਨਜ਼ਰ : ਵਾਇਸ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਪਰਦੀਪ ਸਰਾਂ

2011-08-21T04:17:00.000-07:00

ਪੀ.ਟੀ. ਸੀ ਚੈਨਲ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਵਾਇਸ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਸੀਜ਼ਨ -2 ਵਿਚੋਂ ਬਾਜੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ 'ਬਠਿੰਡੇ ਵਾਲਾ ਗੱਭਰੂ' ਪਰਦੀਪ ਸਰਾਂ ਇਕ ਮਾਣਮੱਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਗਾਇਕ ਤਾਂ ਹੈ ਈ, ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਉਹਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਮਾਣ ਕਰਨਯੋਗ ਹਨ। ਅਬੋਹਰ-ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਆਲਮਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਸਰਾਂ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਰਦੀਪ ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਬਠਿੰਡੇ ਆਕੇ ਵੱਸ ਗਏ। ਉਹਦੇ ਪਿਤਾ ਪਰਕਾਸ਼ ਸਰਾਂ ਖੁਦ ਇਕ ਵਧੀਆ ਗਾਇਕ ਹਨ ਤੇ ਮਾਂ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਗਰੁੱਪ ਆਫ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਜ਼ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਸੰਸਥਾ 'ਚ ਹੀ ਪਰਦੀਪ ਬੀ.ਸੀ. ਏ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਅਸਰ ਉਹਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਕਬੂਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸੁਰਤ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਕਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ, ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦਾ ਤੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਉਹ ਆਪਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਵੀ ਮੰਨਦੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਵੀ। ਉਹਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦਾ 'ਕੱਲਾ-'ਕੱਲਾ ਗੀਤ ਉਹਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ। ਪਰਦੀਪ ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੈ ਪਰ ਉਹਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝੁਕਾਅ ਕਲੀਆਂ, ਲੋਕ ਗਾਥਾਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕ ਤੱਥਾਂ ਵੱਲ ਹੈ। ਹਿੱਕ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੀ ਇਹ ਗਾਇਣ-ਸ਼ੈਲੀ ਉਹਦੀ ਦਿੱਕ ਨੂੰ ਫੱਬਦੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਕੁੱਝ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਪਰਕਾਸ਼ ਸਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੇ ਲਾਲੂ ਜੀ ਤੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਨੰਦ ਹੁਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਅਗਵਾਈ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਵਾਇਸ ਆਫ ਪੰਜਾਬ ਬਣਨ ਦੇ ਸਫਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਪਰਦੀਪ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨੇ ਪਿਛਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਵੀ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਟਾਪ ਸਿਕਸ ਤੱਕ ਜਾ ਅੱਪੜਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਵਾਇਸ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਬਣਨੋ ਖੁੰਝ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਪੱਕਾ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਜਿੱਤਣਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜੀਅ ਜਾਨੋਂ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਹਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਫਲ ਪਿਆ ਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲ ਰਿਹੈ। ਇਹ ਮੰਜ਼ਲ ਸਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਦੀਪ ਦੀ ਅੱਖ ਹੁਣ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ 'ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ' ਤੇ 'ਇੰਡੀਅਨ ਆਈਡਲ' 'ਤੇ ਟਿਕ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਇਹਦੀ ਉਹਨੂੰ ਕੋਈ ਕਾਹਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਉਤਰੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ ਵੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਹੈ। ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਮਾਣਮੱਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ ਪਰਦੀਪ ਸਰਾਂ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪੈਂਠ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਵਰ•ੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭੰਗੜੇ ਵਿਚ ਏਸ਼ੀਆ ਭਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਜ਼ੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਉਸਨੂੰ ਹਾਸਲ ਹੈ ਤੇ ਬਾਸਕਿਟ ਬਾਲ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਖੇਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਟੋਨੀ ਬਾਤਿਸ਼ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਥਿਏਟਰ ਨਾਲ ਉਹਦੀ ਸਾਂਝ ਹੈ ਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਉਹਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਸ਼ੌਕ। ਪਰਦੀਪ ਨਿਹਾਇਤ ਹੀ ਨਿੱਘੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇਸ ਸ਼ੋਹਰਤ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਰਾ ਵੀ ਗੁਮਾਨ ਨਹੀਂ। ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਜੱਜ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਜਸਬੀਰ ਜੱਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਨਸੀਹਤ ਉਸ ਨੇ ਪੱਲੇ ਬੰਨ• ਲਈ ਹੈ, ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਗੰਡਾਸਿਆਂ, ਬੰਦੂਕਾਂ, ਲੰਡੀਆਂ ਜੀਪਾਂ ਤੇ ਬੰਦੇ ਬੁੰਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਕੇ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਪਰਵਾਰਕ ਗੀਤ ਹੀ ਗਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉੱਚੀ ਤੇ ਲੰਮੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਭਰਨ ਲਈ ਖੁੱਲ•ਾ ਆਸਮਾਨ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਸਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਉਹਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਸ਼ਾਲਾ ਉਹ ਜਵਾਨੀਆਂ ਮਾਣੇ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਰਹੇ -ਆਮੀਨ।

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਬਰਾੜ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੈਤੋ 151202
ਮੋਬਾ: 94173 33316

'ਪਿਆਰ-ਦ ਰੀਅਲ ਲਵ' ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹੈ ਅਰਸ਼ਦੀਪ 'ਅਰਸ਼'

2011-08-21T04:15:00.000-07:00

ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਐ ਆਏ ਦਿਨ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਗਾਇਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਨੇ, ਪੱਲਿਓਂ ਪੈਸੇ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਕੱਚ ਘਰੜ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਟੇਪ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਕਿਤੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਅਸਲੋਂ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੁੱਝ ਸੁਰੀਲੇ ਗਾਇਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਨੇ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਕੁੱਝ ਸਮਝ-ਬੂਝ ਹੁੰਦੀ ਐ, ਸੁਰ-ਤਾਲ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੂੰਦੈ। ਅਜਿਹੇ ਗਾਇਕ ਸਲਾਹੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਲੰਮਾਂ ਸਮਾਂ ਟਿਕਦੇ ਵੀ ਐ।ਜੈਤੋ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਅਰਸ਼ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਗਾਇਕ ਐ ਜਿਸ ਨੇ ਲੰਮਾਂ ਸਮਾਂ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਐ, ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਐ, ਸਿੱਖਿਐ ਤੇ ਸਮਝਿਐ। ਭੁਪਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਤੇ ਕਮਲੇਸ਼ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤ 'ਅਰਸ਼' ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਓਦੋਂ ਉਹ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਵੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂਦਾ ਓਸਤੋਂ। ਹੰਸ ਰਾਜ ਹੰਸ ਦਾ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਉਹ 'ਨੀ ਵਣਜਾਰਣ ਕੁੜੀਏ'। ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਹੀ ਉਹਨੇ ਇਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ 'ਸਿੰਗਰ ਆਫ ਦਾ ਸਿਟੀ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਆਪਣੀ ਝੋਲੀ ਪੁਆ ਕੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਰਾਹ ਸਾਬਤ ਕਦਮ ਤੁਰ ਪਿਐ। ਸਰਕਾਰੀ ਬਰਜਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ ਉੁਸਨੇ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਲਈ। ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਉਹਨੇ ਬੀ. ਐੱਡ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਐ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਕਰ ਲਈ ਐ। ਬੀ. ਐੱਡ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਲੋਕ ਗੀਤ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਣ ਵਿਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਿਸਟ ਬਣਿਆ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਸਰਕਾਰੀ ਆਦਰਸ਼ ਸਕੂਲ ਮੱਲਾ ਵਿਚ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਿਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉਹਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਰਜਿੰਦਰ ਕਾਲਜ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰੋ: ਰਾਜੇਸ਼ ਮੋਹਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਸਤਾਦ ਧਾਰਿਆ ਤੇ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਸਮਝੀਆਂ। ਪਿਛਲੇ ਕਰੀਬ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਸਗੀਤ ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨੀ ਦਿਨੀਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਲੇਠੀ ਟੇਪ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਐ। 'ਪਿਆਰ-ਦ ਰੀਅਲ ਲਵ' ਟਾਈਟਲ ਥੱਲੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਟੇਪ ਵਿਚ ਖੁਦ ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਅਰਸ਼, ਗੁਰਯਾਦ ਬਰਾੜ, ਪ੍ਰੋ: ਰਾਜੇਸ਼ ਮੋਹਨ ਤੇ ਸੱਚਦੇਵ ਮੀਤਾ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਅਰਸ਼ ਨੇ ਖੁਦ ਹੀ ਢਾਲਿਐ। ਕੈਸਟ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਗੀਤ 'ਪਿਆਰ-ਦ ਰੀਅਲ ਲਵ' ਅਤੇ ਸੱਜਣਾ ਵੇ ਸੱਜਣਾ ਮੁੰਕਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਫਿਲਮਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਨੇ। ਅਰਸ਼ ਦਾ ਦੱਸਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਟੇਪ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਪਰਵਾਰਕ ਤੇ ਮਿਆਰੀ ਮੈਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੈ ਜੋ ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਪਸੰਦ ਆਵੇਗਾ। ਅਚਿੰਤ ਮਿਊਜ਼ਕ ਨਾਂਅ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਕੈਸੈਟ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਉਭਰਦੇ ਵੀਡੀਓ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜੇ.ਡੀ. ਵਰਿੰਦਰ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਵਿਚ ਫਿਲਮਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹੈ।

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਬਰਾੜ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੈਤੋ

ਮੋਬਾ: 94173 33316

ਬਾਲੀਵੁੱਡ 'ਚ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੈ ਨਵੀ ਭੰਗੂ

2011-06-18T07:17:00.000-07:00

ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਗੀਤ ਸਿਰਫ ਸੁਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਦੇਖੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਫਿਲਮਾਂਕਣ ਦੇ ਦੌਰ ਅਨੇਕ ਫ਼ਨਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫ਼ਨ ਦਾ ਮੁਜ਼ਾਹਿਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਏ ਅਤੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਸਰੀਰਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕੁੱਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੇਲੇ ਦੇ ਵਹਿਣ ਵਿਚ ਗੁਆਚ ਗਏ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਰਗਾ ਕੁੱਝ ਸੀ, ਉਹ ਇਸ ਪਿੜ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਸਵੇਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਲੰਧਰ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਨੂਰ ਮਹਿਲ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਨਵੀ ਭੰਗੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਂਗਲਾਂ 'ਤੇ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਸੁਲਝੇ ਹੋਏ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। 28 ਅਗਸਤ 1985 ਨੂੰ ਵਿਜੇ ਭੰਗੂ ਤੇ ਜਸਵੀਰ ਕੌਰ ਦੇ ਪਰਵਾਰਕ ਬਗੀਚੇ ਵਿਚ ਖਿੜਿਆ ਇਹ ਫੁੱਲ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਹਿਕ ਚੌਫੇਰ ਖਿੰਡਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਥਿਏਟਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਯਨ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਨਵੀ ਭੰਗੂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸੁਨੱਖੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਓਦੋਂ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਬਦਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪੂਨਮ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਵੀ ਨੂੰ ਰਾਏ ਜੁਝਾਰ ਦੇ ਗੀਤ 'ਦੁੱਖੜਾ' ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਫ਼ਨੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੀਤ ਬੇਹੱਦ ਹਿੱਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉੁਹਦੇ ਬਾਅਦ ਨਵੀ ਭੰਗੂ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਨਿੱਤ ਨਵੀਂ ਸਵੇਰ ਉਹਦੇ ਲਈ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ 250 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਿਖਾ ਚੁੱਕਿਆ ਨਵੀ ਉਦਾਸ, ਚੁਲਬੁਲੇ, ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਟ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਹਸ਼ਰ ਵਿਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਫਲੈਟ' ਵਿਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਸੂਫੀ ਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲਗਦੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣਾ ਉਸਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਹੈ। ਉਹਦੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਲਗਨ ਯਕੀਨ ਦੁਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹਦੀ ਇਹ ਹਸਰਤ ਜ਼ਰੂਰ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।
-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਬਰਾੜ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੈਤੋ
ਮੋਬਾ: 94173 33316

ਅੱਤਵਾਦ ਤੋਂ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਅਜੋਕੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ

2011-02-27T03:25:00.000-08:00

ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਅੱਜ ਜੋ ਕੁੱਝ ਲਿਖਿਆ, ਗਾਇਆ ਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੋਚਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੀ ਗਾਇਕੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੜਫ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੱਚਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਗੀਤਕ ਅੱਤਵਾਦ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਸਾਡੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਘਾਣ ਕਰੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉੱਠਦੇ ਨਵੇਂ ਗਾਇਕ ਬਿਨ ਕੁੰਡੇ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗੂੰ ਕੁੱਝ ਵੀ ਊਲ ਜਲੂਲ ਗਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੈਸੇ ਦੀ ਹਵਸ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਜਿੰਮੇਂਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭਟਕੇ ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲ ਇਹ ਗੰਦੇ, ਘਟੀਆ, ਬਜ਼ਾਰੂ, ਬੇਅਕਲੀ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਗੀਤ ਦਿਖਾਈ ਧੜਾ-ਧੜ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੜਾਈ ਮਾਰ ਕੁਟਾਈ, ਲੱਚਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਘਟੀਆ ਫਿਲਮਾਂਕਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਅੱਲੜ੍ਹ ਉਮਰ ਦੇ ਸਰੋਤਿਆਂ/ਦਰਸ਼ਕਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੋਈ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਹੈਰਾਨੀਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੇ ਭਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੇ ਸਫਲ ਵੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਾਡੇ ਗਾਇਕ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਘਟੀਆ ਤੇ ਲੱਚਰ ਗਾਇਕ ਦਾ ਠੱਪਾ ਲਵਾਉਣ ਲੱਗੇ ਰੱਤੀ ਭਰ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ। ਜੱਸੀ ਸੋਹਲ ਨਾਂਅ ਦਾ ਗਾਇਕ ਵੀ 'ਬਾਪੂ ਕਹਿੰਦਾ ਰਾਜ਼ੀਨਾਮਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ….. .' ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਓਸੇ ਭੀੜ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਚੇਤ ਵਰਗ ਨੂੰ ਢੇਰਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੇ। ਕੁੜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਘਟੀਆ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਖੁਦ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ। ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਹੁੱਬ ਕੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਪੱਟਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਹਿੰਗੀ ਗੱਡੀ (ਸਫਾਰੀ) ਰੱਖ, ਏਥੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚਲੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ।' ਹੁਣ ਕੁੜੀਆਂ ਖੁਦ ਹੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਪਲੀਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ, ਵਾੜ ਹੀ ਖੇਤ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ। ਚਾਹੀਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਕੁੱਝ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਉੱਠਣ ਲਈ ਚੰਗਾ ਗਾਉਣ, ਮਾੜਾ ਗਾਉਣ ਤੋਂ ਸਾਫ ਸਾਫ ਮਨਾ ਕਰਨ। ਜਿਹੜੇ ਗੀਤਕਾਰ, ਗਾਇਕ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਆਪਣੀ ਮੰਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਸਿਰ ਭੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਰਾਸਰ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਰਫਲਾਂ, ਪਿਸਤੌਲਾਂ, ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦੀ ਕੁੜੀ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਹੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਗੀਤੇ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਦਾ ਗੀਤ 'ਹਾਰਟ ਬੀਟ' ਏਨਾ ਹਿੱਟ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿਚ ਇਹੋ ਗੀਤ 5-7 ਵਾਰ ਵੱਜਦਾ। ਕਮਲ ਹੀਰ ਦਾ 'ਫੇਸ ਬੁੱਕ' ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ 'ਤੇ ਨਾ ਹੁੰਦਾ। ਜੇਕਰ ਫਿਲਮਾਂਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮੰਦਾ ਹਾਲ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਡਰਾਇਕਟਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿਚ ਨੰਗੇਜ਼ ਦਿਖਾਉਣ ਲੱਗੇ ਉਹ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਵੀ ਖਿਆਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਟੀ.ਵੀ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦੋਗਾਣਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਚੁੰਨੀ ਦਾ ਲੜ ਛੱਡਣ ਲਈ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸ਼ਕੇ ਜਾਈਏ ਵੀਡੀਓ ਡਰਾਇਕਟਰ ਦੇ ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਚੁੰਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ। ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਬਣਕੇ ਉਭਰੇ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਚੰਗੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਉਜਾਗਰ ਹੋਈਆਂ। ਪਰ ਉਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਬੁਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ 'ਬਿੱਲੋ' ਤੇ 'ਯਾਹਮੇ' ਵਿਚੋਂ ਸਾਡੇ ਕੁੱਝ ਵੱਡੇ ਲੇਖਕਾਂ/ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਚਰਤਾ ਦੀ ਬੋਅ ਆਈ। ਪਰ ਲੇਖਕ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਨੇ? ਉਹ ਕਿਉਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਦਾਗਦਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕਾਂ, ਟੀ.ਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਖੋਲ•ਦੇ? ਅਸਲ ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਏਸ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖਤਰੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਕਿਥੇ ਸੁੱਤੈ। ਕਿਉਂ ਕੁੱਝ ਸਖ਼ਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ? ਕਿਉਂ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਵਰਗੀ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ?
-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਬਰਾੜ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੈਤੋ

ਮਰਦਮ ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ

2011-01-22T04:12:00.001-08:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅੰਦਰ ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਇੱਟ ਖੜੱਕਾ ਨਾ ਚਲਦਾ ਹੋਵੇ। ਹਾਲੀਆ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਮਰਦਮ ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਲਈ ਡਿਊਟੀ ਲਾਏ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੱਸਾ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ (ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ) ਸਕੂਲ ਟਾਈਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਦਰੁਸਤ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਏ ਦਿਨ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਗ਼ੈਰ ਵਿਦਿਅਕ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕੰਮ ਸਕੂਲ ਟਾਈਮ 'ਚ ਹੀ ਕਰਵਾਵੇ ਤੇ ਜਾਂ ਫੇਰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਅਧਿਆਪਕ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਰਿਹਰਸਲਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ।ਇਸ ਰੋਜ਼ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਟੈਂਟੇ ਦਾ ਹੱਲ ਏਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਗੈਰ ਵਿਦਿਅਕ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣੇ ਬੰਦ ਕਰੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵੱਲ ਹੀ ਲਾਉਣ ਦੇਵੇ। ਅਧਿਆਪਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰ ਆਏ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਸਰਵੇਖਣ, ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਬਣਾਉਣ, ਵੋਟਾਂ ਪਵਾਉਣ ਜਾਂ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾਈ ਰੱਖੇ ਤੇ ਫੇਰ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਵੀ ਬਣਾਵੇ। ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਗ਼ੈਰ ਵਿਦਿਅਕ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਸੇ ਵਿਭਾਗ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਇਹਨਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ਵਿਹਲੇ ਹੁੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਦਿਲਸਚਪ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਗ਼ੈਰਵਿਦਿਅਕ ਕੰਮ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮੁਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ। ਸਗੋਂ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ (ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ) ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਤਨਖ਼ਾਹ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਖਰਾ ਸੇਵਾਫ਼ਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਵਾਫ਼ਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮੱਦਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮਰਦਮ ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਬਦਲੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ 9 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 28 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਦਾ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਸੋ ਜੇਕਰ ਏਨੇ ਮਿਹਨਤਾਨੇ 'ਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਤੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਖਰਾ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਟਾਈਮ 'ਚ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਨਾ ਵੀ ਵਾਜਿਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵੱਖਰਾ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਓਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕੋਈ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖਰਾ ਸਮਾਂ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਥੀ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਾਫ ਸਾਫ ਰੱਖਣ ਕਿ ਉਹ ਵਿਰੋਧ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸਰਕਾਰ ਸਕੂਲ ਟਾਈਮ 'ਚ ਨਾ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਵੱਖਰੇ ਟਾਈਮ 'ਤੇ ਯਾਨੀ ਛੁੱਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਉਂ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਟਾਈਮ ਦੇਣ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਇਤਰਾਜ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਮੁੱਕਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿਰਫ ਅਧਿਆਪਕਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਥੋਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹੋਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਲਈਆਂ ਜਾਣ। ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਸਗੋਂ ਜਿਹੜੇ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੀ ਸਵੈਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। -ਬਰਾੜ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੈਤੋ 151202ਮੋਬਾ: 94173 33316

ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ 'ਚ ਵੱਟੇ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਜੌਕੀ ਗਾਇਕੀ

2010-06-07T05:25:00.000-07:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮੁਕਤਸਰ 'ਚ ਕੁੱਝ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੀ ਬੱਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ, ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਜੈਤੋ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਭਗਤੂਆਣਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਖਾਨੀ ਤੇ ਹੁਣੇ ਜਿਹੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਛੇੜਖਾਨੀ ਕਰਨੋਂ ਰੋਕਣ 'ਤੇ ਦੋ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਐਸ ਪੀ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਘਟਨਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਉਂਜ ਛੇੜਖਾਨੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਹੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਰ ਦਿਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਏਥੇ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁੱਝ ਸਿਰਫਿਰੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂਂ ਅਨਿਆ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਜੇਕਰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜੜ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਲਈ ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਅਜੋਕੀ ਬੇਤੁਕੀ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਲੱਚਰ ਤੇ ਭਰਮਾਊ ਫਿਲਮਾਂਕਣ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਂਵਾਰ ਹੈ।
ਟੀ.ਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੈਨਲ ਸਿਰਫ ਮਨੋਰੰਜਕ ਚੈਨਲ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਗੀਤ ਸੰਗੀਤ ਹੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੀਤ ਦਿਖਾਉਣ ਲੱਗਿਆਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਂਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣਾ ਹੀ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਗਾਇਕਾਂ ਦਾ ਵੀ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੀ. ਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਦਾ ਵੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਜਿਸ ਰਾਹੇ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ ਉਹ ਸਾਡੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ੁਰਮਾਂ ਦੀ ਐਸੀ ਦਲਦਲ ਵਿਚ ਧੱਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਚਕੇ ਨਿੱਕਲਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਇਸ 'ਅਣਹੋਣੀ' ਦਾ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਏਗਾ। ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲਿਓਂ ਜ਼ਮੀਨ ਹੀ ਖਿਸਕਣ ਲੱਗੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ 7-8 ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਿਸ ਪੂਜਾ ਦਾ ਗੀਤ 'ਬਾਜੀ ਲੈ ਗਿਆ ਬਠਿੰਡੇ ਵਾਲਾ ਗੱਭਰੂ… . . 'ਗੁਣ ਗੁਣਾਉਂਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆਂ। ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਗੀਤ ਸੁਣ-ਸੁਣ ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਸੋਚ ਭਲਾਂ ਕਿਹੜਾ ਰੁਖ਼ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ?
ਆਟੇ 'ਚ ਲੂਣ ਵਰਗੇ 2-3 ਫੀਸਦੀ ਚੰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਗੀਤ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਅਣਜਾਣੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਾਜਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਦ, ਨਸ਼ਿਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜਹਾਨ ਭਰ ਦੀਆਂ ਮਾੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪਹਿਲੂ ਬਣਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰ ਘਰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀਆਂ ਤਰਕੀਬਾਂ ਦੱਸਦੇ, ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਗੁਰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਵੱਢ-ਵੱਢ ਮਰਨ, ਦਾਰੂ ਪੀ ਕੇ ਲਲਕਾਰੇ ਮਾਰਨ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨ, ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ/ ਮੋਬਾਈਲ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ, ਕਿਸੇ ਵੱਢੇ ਛੋਟੇ, ਸਮਾਜ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਇਹ ਗੀਤ ਭਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ।
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਗੀਤਾਂ 'ਤੇ ਕਿੰਤੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਮਤਲਬ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚੋਂ ਰੁਮਾਂਸ ਨੂੰ ਮਨਫੀ ਕਰਨਾ ਕਤੱਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਮੁਖ਼ਾਲਫਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਸਗੋਂ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਰੁਮਾਂਸ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਪਰੋਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਅਸ਼ਲੀਤਾ ਤੇ ਬੇ-ਹਯਾਈ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੈਰਾਨੀ ਤਾਂ ਓਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਗੰਧਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਗਾਇਕ ਹਿੱਕ ਠੋਕ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦਾ ਠੀਕਰਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਭੰਨਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਓਪਰੀ ਨਜ਼ਰੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦਰੁਸਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਘੋਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹੜ ਵਰੇਸ ਜਾਂ ਜੋਬਨ ਰੁੱਤੇ ਵਰਜਿਤ ਫਲ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੀਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਗਾਇਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਬਲਦੀ ਉਤੇ ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਰ ਦੇਣ। ਸਗੋਂ ਲਾਲ ਚੰਦ ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਵਾਂਗ, 'ਫੁੱਲਾ ਮਹਿਕ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਓਨੇ ਲਵੇਂਗਾ ਨਜ਼ਾਰੇ ਜਿੰਨਾ ਰੁੱਕ ਜਾਵੇਂਗਾ।' ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਰਾਹ ਤੋਰਨ ਦਾ ਤਰੱਦਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਹੇੜ੍ਹ ਤੁਰੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਫ਼ਨਕਾਰ ਕਹਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਔਕਾਤ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਹਨ।
ਵਰਤਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ। ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਭੁਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਪਲੀਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਟੀ ਹੈ। ਅਮਰ ਅਰਸ਼ੀ ਨਾਂਅ ਦਾ ਇਕ ਗਾਇਕ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਫੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਟਾਈਮ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕ ਹਨ ਜੇਕਰ ਸਭ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਬੈਠੀਏ ਤਾਂ ਸੂਚੀ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਹੋ ਜਾਣੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਨਿੱਜੀ ਚੈਨਲ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਆਪਣਾ ਬਣਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯੋਜਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਤ 'ਇੱਕ ਨੂੰ ਕੀ ਰੋਨੀ ਆ, ਊਤ ਗਿਆ ਆਵਾ' ਵਾਲੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਹ ਸਮਾਜ ਦੇ ਚੇਤਨ ਵਰਗ ਲਈ ਸੋਚਣ ਦਾ, ਸਗੋਂ ਤੁਰੰਤ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਹੇਜੀਆਂ ਨੇ ਕਦੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ, ਲੇਖਕ ਜੱਥੇਬੰਦੀ, ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਠਗਨ ਨੇ ਇਸ ਗੰਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਸੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਸਾਹਮਣੇ ਧਰਨਾ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ, ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਨਹੀ ਕੀਤਾ। ਕੋਈ ਵਫਦ ਕਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਸਗੋਂ ਇਹਦੇ ਐਨ ਉਲਟ ਇਹ ਲੋਕ ਓਸੇ ਬੰਦੇ 'ਤੇ ਉਂਗਲ ਧਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜਾ ਮਾੜਾ ਜਿਹਾ ਚੰਗਾ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹੇ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਕੁੱਝ ਚੰਗੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਦਾ ਸਾਫ ਸੁਥਰੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਸਾਡੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕਾਂ, ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਤੇ ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਦਾ ਕੀਤਾ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ, ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਮੀਨ ਮੇਖ ਕੱਢਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਸ ਪੂਜਾ, ਪ੍ਰੀਤ ਬਰਾੜ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸੈਆਂ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਮਾੜੇ ਗੀਤ ਚਿੰਤਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਜਾਗਣ। ਅਜਿਹੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦਾ ਡਟਵਾਂ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੇ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਅੱਧ ਚੰਗਾ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ, ਗੰਦੀ ਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਚਾਹੀਦੈ। ਆਮ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਖਿਆਲ ਕਰਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਛਤਾਵੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਡੇ ਪੱਲੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਣਾ।
ਈ-ਮੇਲ : harmailpreet0gmail.com

ਘਟੀਆ ਗਾਇਕੀ ਵਿਰੁੱਧ ਡਟਣ ਦੀ ਲੋੜ

2010-06-07T05:22:00.000-07:00

-ਡਾ. ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ
ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲਗਤਾਰ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਵਧਦੀ ਲੱਚਰਤਾ ਤੋਂ ਹਰ ਸੂਝਵਾਨ ਬੰਦਾ ਚਿੰਤਤ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੁੜੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਾਡੀਆ ਧੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਇਹ 'ਗੀਤਕਾਰ' ਬੜੀ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਨਾਲ ਜ਼ਲੀਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਕੁੜੀਆਂ ਮੁੰਡੇ ਸਿਰਫ ਆਸ਼ਕੀ ਕਰਨ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਪਰ ਇਹ ਗੀਤਕਾਰ ਅਜਿਹਾ ਚਿੱਕੜ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਣਦਿਆਂ ਵੀ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਕਾਲਜਾਂ ਤੇ ਉਥੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਕਾਲਜ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੁੰਦਾ।
ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹਦੇ ਮੁੰਡੇ, ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪੇ, ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਰੁਝੇਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇੱਕ -ਦੋ ਫੀਸਦੀ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਏਹਨਾਂ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਿਆਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇਸ਼ਕ ਫਰਮਾ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਬਾਕੀ 98-99 ਫੀਸਦੀ ਨੂੰ ਓਸੇ ਰੱਸੇ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਕਿੱਧਰ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਹੈ। ਏਹ ਇਕ-ਦੋ ਫੀਸਦੀ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਰੇ ਕਾਲਜੀਏਟਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਰਗ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੀ ਰਾਇ ਬਣਾ ਲੈਣਾ ਤੇ ਫੇਰ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰੀ ਜਾਣ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗੀਤ ਸੁਣਨ ਮਗਰੋਂ ਮਾਪੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਵਾਨ ਜਹਾਨ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਲਜਾਂ 'ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਭੇਜਣ ਦਾ ਹੀਆ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਗੇ?
ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ, ਗਾਇਕਾਂ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾੜੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਟੀ.ਚੈਨਲਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਸਕੇ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਘਟੀਆ ਪੱਧਰ ਦੇ ਗੀਤ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਜੁੱਟ ਗਏ ਹਨ। ਕਦੇ ਵੇਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਪਵਿਰਵਾਰ 'ਚ ਬਹਿਕੇ ਸੁਣੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਵੱਜਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ, ਰਿਪੁਦਮਲ ਸ਼ੈਲੀ, ਆਸਾ ਸਿੰਘ ਮਸਤਾਨਾ, ਭਾਨ ਸਿੰਘ ਮਾਹੀ, ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਜੱਗਾ, ਜਗਮੋਹਨ ਕੌਰ, ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ, ਨਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਰੇਸ਼ਮਾ, ਬੀਬੀ ਨੂਰਾਂ, ਆਲਮ ਲੋਹਾਰ, ਨੂਰ ਜਹਾਂ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਬੇਗ਼ਮ, ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਆਦਿ ਦੇ ਗੀਤ ਵਰਨਣਯੋਗ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਢਾਡੀ ਲੋਕ ਗਾਥਾਵਾਂ, ਢਾਡੀਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿਚ ਸੁਣਾਈਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ, ਸਭ ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਹਾ ਮੌਕੇ ਮੈਰਿਜ ਪੈਲੇਸਾਂ ਵਿਚ ਚਲਦੇ ਲੱਚਰ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਰ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦਭਾਗਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਏੇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਪੋਚ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਅਨਾਉਂਸਰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਸੇ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ। ਪਰ ਰੇਡੀਓ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਅਦਾਰੇ ਤੋਂ ਸਿਫਰ ਮਿਆਰੀ, ਪਰਵਾਰ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸੁਣੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਹੀ ਵੱਜਣ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆ ਦੀ ਜਿੰਮੇਂਵਾਰੀ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਐੱਫ ਐੱਮ ਚੈਨਲ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ਤਾਰ ਫਟਾਫਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮਿਲਗੋਭਾ ਕਰਕੇ ਬੋਲ ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਅਨਾਉਂਸਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਕੇ ਵੇਖ ਲਵੋ ਕਿ ਰਿਪੂਦਮਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕੌਣ ਸੀ? ਉਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕੇਗੀ ਕਿ ਰਿਪੁਦਮਨ ਸ਼ੈਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਮਾਲਕ ਉਹ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਏ। ਜਿਵੇਂ :
* ਕੁੜਤੀ ਮੇਰੀ ਛੀਂਟ ਦੀ ਦੁਪੱਟਾ ਮੇਰਾ ਲਹਿਰੀਆ
* ਮੇਰਾ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਕਿਧਰੇ ਝੁਮਕਾ ਜਲੰਧਰ ਸੈਰ ਕਰੇਂਦੀ ਦਾ
* ਧੇਲਾ ਮੋੜ ਲਿਆਈਂ ਵੇ ਇਕ ਪੈਸਾ...ਆਦਿ।
ਸੋ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਤੇ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ /ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਮਿਆਰ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਤਿਆਗੇ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਵੇ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਮੇਂਵਾਰੀ ਭੁਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਵਾਈਵੇਟ ਚੈਨਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਪੈ ਨਿੱਕਲੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਯਨ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ।
ਅੱਜ ਲੋੜ ਹੈ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਾਗ੍ਰਤ ਤਬਕਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿ ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਈਂ ਫੈਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ, ਮਾੜੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੰਜੀਦਗੀ ਨਾਲ ਲੈਣ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਕ ਮੁਹਿੰਮ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਏਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਗੇ। ਰਡੀਓ /ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਤੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਪਰੋਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਲੱਚਰਤਾ ਸਾਡੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਰਾਹ ਤੋਰੇਗੀ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ।
-ਹੈਨੈਮਨ ਹੋਮਿਓਪੈਥਿਕ ਕਲੀਨਿਕ,
ਬਠਿੰਡਾ।

ਪੰਜਾਬੀਓ ! ਧੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਖਾਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਭਾਅ ਕਿਉਂ ਬਣ ਗਿਆ?

2010-05-21T02:27:00.000-07:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਸ਼ੈਦਾਅ ਕੁੱਦਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਕਈ ਮੁੰੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਆਈਲੈਟਸ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਸਿਰਫ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ। ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਹਵਸ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਮ, ਹਯਾ, ਸਭ ਕੁੱਝ ਵੇਚ ਖਾਧਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜਵਾਨ ਧੀਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵੀ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਫਰਜ਼ੀ ਵਿਆਹ ਰਚਾ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਕਾਫੀ ਫੈਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਆਈਲੈਟਸ ਕਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ, ਜਿਹੜਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਇਛੱਕ ਹੁੰਦੈ, ਨਾਲ ਫਰਜ਼ੀ ਵਿਆਹ ਰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਆਹ ਦਾ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖਰਚ ਝੱਲਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸ਼ਾ ਏਨੀ ਕਿ ਕੁੜੀ ਬਾਹਰੋਂ ਡਾਲਰ ਕਮਾ ਕੇ ਭੇਜੇ, ਇਹਦੇ ਲਈ ਚਾਹੇ ਉਹ ਕੁੱਝ ਵੀ ਕਰੇ, ਹੱਡ ਭੰਨਵੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰੇ, ਦੋਹਰੀ ਸ਼ਿਫਟ ਲਾਵੇ, ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਜਾਗੇ ਤੇ ਭਾਵੇ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵੱਟੇ। ਪਿਛਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਡਾਲਰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਪਇਆਂ ਵਿਚ ਵਟਾ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਵਸ ਪੂਰੀ ਕਰਨ। ਦੂਜੀ ਮਨਸ਼ਾ ਇਹ ਕਿ ਕੁੜੀ ਓਥੋਂ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲਿਆਂ (ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪੇ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ) ਜਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਭਰਾ ਨੂੰ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੱਦ ਲਵੇ। ਪੈਸੇ ਦੀ ਇਸ ਅੰੰਨ੍ਹੀ ਹਵਸ ਵਿਚ ਗੁਆਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵਪਾਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ .ਛਪਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿਚ ਬੜੀ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੰੁੰੰਦੈ ਉਹੀ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਜਿਹੜੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸੈਟਲ ਕਰਵਾ ਸਕਣ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਦੂਜੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਤਰੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ। ਉਹਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਬੜਾ ਕੁਝ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਪਸੀਜ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੇਸਵਾਪੁਣਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਖਾਸੀ ਚਰਚਾ ਚਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਬੈਠਾ ਤਾਂ ਦੈਨਿਕ ਭਾਸਕਰ ਵਿਚ ਡਾ: ਹਰਸ਼ਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਆਰਟੀਕਲ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਮਨ ਬੇਹੱਦ ਖਰਾਬ ਹੋਇਆ। ਡਾ: ਹਰਸ਼ਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਓਸ ਲੇਖ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਉਲੱਥਾ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ :
“ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਾਬਣ ਆਫ ਦ ਈਯਰ 2009 ਦਾ ਐਵਾਰਡ ਬੈਲਮੌਂਟ ਸਵਿਸੇਜ਼ ਕਲੱਬ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਚਰਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਜੀਤ ਬੋਪਰਾਏ ਜੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ , ਓਦੋਂ ਇਕ ਬੱਚੀ ਦਾ ਫੋਨ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਫੋਨ 'ਤੇ ਓਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਫੁੱਟ ਫੁੱਟ ਕੇ ਰੋ ਪਈ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਭੁੱਖੀ ਹਾਂ। ਮਰਨਾ ਚਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਜੀ ਕੀਤਾ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਲਵਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਲਿਖ ਸਕੋ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕਿਸੇ ਲੜਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚ ਸਕੇ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਫੋਨ ਕਰ ਲਓ।' ਮੈਂ ਓਸੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਫੋਨ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਠੰਢਾ ਹਉਕਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਬੋਲੀ, 'ਮੇਰੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਕਲੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਅਨਜਾਣ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ । ਉਹ ਆਦਮੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਜਿਸਮ ਦਾ ਜੋ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦਰ ਦਰ ਦੀਆਂ ਠੋਕਰਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਗਜ਼ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਦਿਨ ਦਿਨ ਤੱਕ ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿਚ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜੇ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨਹੀਂ। ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਦਿਆਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬਚੀ ਜੂਠ ਖਾ ਕੇ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰੇ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾ ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਖਾਧਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ ਗੋਰੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ 10 ਡਾਲਰ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਸਵੇਰੇ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਕੇ ਮੈਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।' ਉਸਦੀ ਦਰਦ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਦਾ ਅਤਾ ਪਤਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਕੁੜੀ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਉਹ ਫਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸੀ, ਤੇ ਬੋਲੀ, 'ਕਿਹੜੇ ਮਾਂ ਪਿਓ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੀ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਸਕਣ। ਹਫਤਾ ਕੁ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਸਮਝਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਟੋਕਕੇ ਕਿਹਾ ਤੈਨੂੰ ਗਈ ਨੂੰ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਏ ਨੇ, ਹੁਣ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾ ਰਹੀ ਐਂ? ਬਹਾਨੇ ਨਾ ਬਣਾ, ਪੈਸੇ ਭੇਜ। ਤੈਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਵਿਆਜ਼ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਭਰਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾ ਰਹੀ? ਉਹ ਆਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਵੀ ਓਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰੂਗਾ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਗਲਾ ਘੁੱਟ ਦਿਆਂਗੇ।' ਮੈਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ 'ਚ ਵੱਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲਕੀਤੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਥੇ ਤਾ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹਫਤੇ -ਦਸ ਦਿਨਾ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਛਪਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਦਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਕੰਮ ਲੱਭਣ ਆਈਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬੇਹਿਸਾਬ ਹੈ। ਕਿਸ ਕਿਸ ਦੀ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ? ਉਹ 'ਬਾਹਰ' ਦੀ ਚਕਾਚੌਂਧ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੀ ਦਿਖਾਉਣ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ। ਸਭਕੋਲ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਦਰਦ ਭਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ। ਨੁੱਕਰ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਸਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਕੁੱਝ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਬੋਲੀ, ' ਭਾਈ ਸਾਬ੍ਹ ! ਤੁਸੀ. ਕਿੰਨਿਆਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਕਰੋਗੇ। ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਗੋਰੇ ਹੀ ਕਸੂਰਵਾਰ ਨੇ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹੋਟਲ ਮਾਲਕ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕੀਤੀ। ਤੁਸੀਂ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਕਰੋਗੇ?' ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗਏ ਇੱਕ ਐਨ.ਆਰ.ਆਈ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, 'ਤੁਸੀਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਛਾਪਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਰਕ ਵਿਚ ਨਾ ਭੇਜਣ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੇ-ਅਣਚਾਹੇ ਜਿਸਮਫਰੋਸ਼ੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।”
ਪੰਜਾਬੀਓ! ਕਿੱੱਧਰ ਗਈ ਤੁਹਾਡੀ ਗ਼ੈਰਤ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਗ਼ੈਰਤ ਓਦੋਂ ਹੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਅਣਖ਼ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਰਖ਼ੈਲ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ? ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਤੀ ਮਾਰਕੇ ਦੇਖੋ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਕੋਲ ਇੱਕੋ ਹੱਲ ਬਚੇਗਾ, ਬਗਾਵਤ।

ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ

2010-05-06T19:39:00.000-07:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ 4 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦੇ ਪੁੰਜ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਚਿੰਤਕ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ ਪੰਜਾਬ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ: ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਕੇ ਇਸ ਦਿਹਾੜੇ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਬਾਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਹਾੜਾ ਐਲਾਨਣ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਖੇਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ੍ਰੀ ਓਮੇਂਦਰ ਦੱਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ 5 ਜੂਨ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਹਾੜਾ ਸਿਰਫ ਰਸਮ ਪੂਰਤੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਇਸ ਦਿਹਾੜੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪਿਛੋਕੜ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦਿਹਾੜਾ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜ ਸਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾ ਕਿ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ 4 ਜੂਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਬਣਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਹਾੜੇ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਹੋਣਗੀਆਂ
ਸ੍ਰੀ ਦੱਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਪਾਹਿਜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਵੀ ਡਾ: ਬੀਬੀ ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਵੱਡੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਊਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ: ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਹੈ ਜਿਸ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਚੁਕੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਜਿਉਣ ਜੋਗਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਰਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ, ਸਮੂਹ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਹਾੜਾ ਮਨਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨ, ਜੰਗਲਾਤ ਹੇਠ ਰਕਬਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜਨ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਨ, ਫਸਲਾਂ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਰੋਕਣ, ਰਾਜ ਅੰਦਰ ਜ਼ਹਿਰ ਮੁਕਤ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ।
ਇਸ ਚਿੱਠੀ 'ਤੇ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰੋ: ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਜੈਤੋ, ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਚੇਵਾਲ, ਸਰਸਵਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਾਇਰ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਈ ਸਰਜਨ ਡਾ: ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਡਾ: ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੱੱੱਥ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਡਾ: ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ, ਡਾ: ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਭੌਰਾ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਡਾ: ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਡਾ: ਆਰ ਐੱਸ ਘੁੰਮਣ, ਉੱਘੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਮਾਣਕ ਤੇ ਗੋਬਿੰਦ ਠੁਕਰਾਲ ਨੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।

शब्दों की चौकीदारी संभव नहीं-अनुपम मिश्र

2010-04-20T22:42:00.000-07:00

अनुपम मिश्र पानी और पर्यावरण पर काम करने के लिए जाने जाते हैं. लेकिन उनकी सर्वाधिक चर्चित पुस्तक आज भी खरे हैं तालाब के साथ उन्होंने एक ऐसा प्रयोग किया जिसका दूरगामी दृष्टि दिखती है. उन्होंने अपनी किताब पर किसी तरह का कापीराईट नहीं रखा. इस किताब की अब तक एक लाख से अधिक प्रतियां प्रकाशित हो चुकी हैं. मीडिया वर्तमान स्वरूप और कापीराईट के सवाल पर हमने विस्तृत बात की. यहां प्रस्तुत है बातचीत के प्रमुख अंश-

सवाल- कापीराईट को लेकर आपका नजरिया यह क्यों है कि हमें अपने ही लिखे पर अपना दावा (कापीराईट) नहीं करना चाहिए?

जवाब- कापीराईट क्या है इसके बारे में मैं बहुत जानता नहीं हूं. लेकिन मेरे मन में जो सवाल आये और उन सवालों के जवाब में मैंने जो जवाब तलाशे उसमें मैंने पाया कि आपका लिखा सिर्फ आपका नहीं है. आप एक जीवन में समाज के किस हिस्से कब और कितना सीखते, ग्रहण करते हैं इसकी कोई लाईन खींचना कठिन काम है. पहला सवाल तो यही है कि मेरे दिमाग में जो है वह क्या केवल मेरा ही है? अगर आप यह मानते हैं कि आपका लिखा सिर्फ आपका है तो फिर आपको बहुत कुछ नकारना होगा. अपने आपको एक ऐसी ईकाई साबित करना होगा जिसका किसी से कोई व्यवहार नहीं है. न कुल परिवार से न समाज से. क्योंकि हम कुल, परिवार, समाज में बड़े होते हुए ही बहुत कुछ सीखते हैं और उसी से हमारी समझ बनती है. अगर आप कापीराईट का इतिहास देखें तो पायेंगे कि हमारे समाज में कभी कापीराईट की कोई प्रवृत्ति नहीं थी. अपने यहां कठिनत श्रम से प्राप्त की गयी सिद्धि को भी सिर्फ सेवा के निमित्त उपयोग की जाती है. मीरा, तुलसी, सूरदास नानक ने जो कुछ बोला, लिखा वह सब हाथ से कापियां लिखी गयीं. तमिलनाडु में ऐसे हजारों ग्रंथ हैं जो हाथ से लिखे गये और हाथ से लिखे ग्रंथ भी दो-ढाई हजार साल अनवत शुद्धत्तम स्वरूप में जिंदा रहे हैं. इसलिए यह कहना कि कापीराईट से मूल सामग्री से छेड़छाड़ होनी बच जाती है ऐसा नहीं है. िजनका जिक्र मैं कर रहा हूं वे सब बिना कापीराईट के भी शुद्धतम स्वरूप में लंबे समय तक बची रही हैं और आज भी विद्यमान हैं. उनको तो किसी कापीराईट एक्ट की जरूरत महसूस नहीं हुई फिर आपको क्यों होती है?

कॉपीराईट का नियम अंग्रेजों के साथ भारत में आया लेकिन दुर्भाग्य ही कहा जाएगा कि किसी के मन में कभी यह सवाल और संदेह नहीं उठा कि आखिर हम कापीराईट का इस्तेमाल क्यों करें? महात्मा गांधी तक ने अपनी कापीराईट एक ट्रस्ट नवजीवन ट्रस्ट को पचास साल के लिए दे दिया था. अब पचास साल बाद गांधी के लिखे पर फिर कापीराईट हट गया है. तो फिर महज पचास साल के लिए इसका पालन करने से गांधी विचार भी नहीं बच सका. यह सब देखकर आश्चर्य होता ही है.

सवाल- लेकिन आज के इस व्यावसायिक युग में किसी का लिखा उसका व्यवसाय भी हो सकता है जिससे उसके जिंदगी की गाड़ी चलती है. वो भला अपना लिखा समाज को अर्पित कर दे तो अपना गुजारा कैसे करेगा?

जवाब- जिस दिन हम केवल कमाने के लिए लिखने लगेंगे उस दिन हमारे लिखने की गुणवत्ता भी गिर जाएगी. लिखना केवल पैसे के लिए नहीं होना चाहिए. कुछ लोग पैसे के लिए काम करते हैं तो भी उनको ध्यान रखना चाहिए कि वे जो लिखना चाहते हैं वह लिखें न कि पैसे देकर उनसे कोई कुछ लिखवाता है तो केवल वही न करते रहें. समाजऋण भी कुछ होता है जिसको चुकाने की नैतिक जिम्मेदारी महसूस होनी चाहिए. अगर आप सिर्फ पैसे के लिए लिखेंगे तो कभी वह नहीं लिख पायेंगे जो आप लिखना चाहते थे. आप बाजार में अपना लिखा एक तराजू पर लेकर खड़े हो जाएं और अशर्फियों में बोली लगाना शुरू करेंगे तो मुश्किल होगी. फिर जो अशर्फी देगा वह आपके लिखे को ले जाएगा. असल में कापीराईट का व्यवसाय यह अशर्फी देनेवाला समाज पैदा करता है. क्योंकि उसको आपके लिखे से मुनाफा कमाना है. इसलिए लिखनेवालों को यह जरूर सोचना चाहिए कि आखिर वे किसके लिए लिख रहे हैं? एक बात जान लीजिए, अशर्फी लेकर लिखनेवाले लोग अस्तित्व में लंबे समय तक उपलब्ध नहीं रह पाते हैं. एक समय के प्रवाह में आते हैं और अशर्फी में तुलकर समाप्त हो जाते हैं. मुंबई फिल्म उद्योग में कम पैसा है? लेकिन जरा देखिए, कल के स्टार आज किस गर्त में पड़े हैं? यही आज के स्टारों के साथ कल होगा. यही बात लेखकों पर भी लागू होती है. अच्छे लिखनेवालों की कीमत बाजार में नहीं समाज में निर्धारित होनी चाहिए.

जहां तक आजीविका चलाने की बात है तो इसमें व्यावहारिक दिक्कत कम और मानसिक संकट ज्यादा है. अगर हम बुद्धि के श्रम के साथ थोड़ा शरीर का श्रम भी जोड़ दें तो दिक्कत नहीं होगी. आखिर क्यों हम केवल बुद्धि के श्रम की कमाई ही खाना चाहते हैं? यह तो विकार है. सड़क पर कूदने से अच्छा है कि थोड़ी देर खेत में कूद लो. थोड़ा श्रम करके पूंजी अर्जित कर लो. केवल अपने लिखे का मत खाओ. तब शायद ज्यादा अच्छा लिख सकोगे. ऐसा जीवन मत जियो जो केवल लिखने पर टिका हो.

सवाल- टेक्नॉलाजी के इस युग में कापीराईट कितना प्रासंगिक रह गया है?

जवाब- टेक्नालाजी और कापीराईट दो विरोधाभासी तत्व हैं. जब टेपरिकार्डर आया तो वह सूटकेस के आकार में था. आप किसी जगह भाषण देते थे तो वह रिकार्ड होना शुरू हो गया. इसके बाद टेपरिकार्डर का आकार छोटा होता गया और आज हम मोबाइल में ही सब कुछ रिकार्ड कर सकते हैं. अब सोचिए किसी के भाषण पर कापीराईट का अब क्या मतलब? मेरे बोले को कौन कैसे रिकार्ड करके कहां पहुंचा देगा, मैं भला कैसे जान पाऊंगा? जैसे टेपरिकार्डर ने एक तरह के कापीराईट को खत्म किया उसी तरह फोटोकापी मशीन ने लिखे के कापीराईट को अप्रासंगिक बना दिया. अब कम्प्यूटर ने तो सारी हदें तोड़ दी हैं. पहले तो हाथ से मजदूरी करके कापी करना होता था लेकिन टेक्नालाजी ने शेयरिंग का सब काम आसान कर दिया है. फिर क्यों झंझट मोल लेते हो? संभवत: टेक्नालाजी हमें बता रही है कि देखो राजा! शब्दों की चौकीदारी संभव नहीं. इसलिए इसका आग्रह छोड़ दो. जो संभव नहीं, उसका आग्रह रखने की क्या जरूरत है?

सवाल- आपने कहा कि केवल अपने िलखे का मत खाओ. क्या इसको आप थोड़ा और स्पष्ट करेंगे?

जवाब- ऐसा कहने का मेरा आशय है कि इतना अच्छा लिखो कि तुम्हारे लिखे का कोई और भी खाये. मैं ऐसा नहीं कह रहा कि आपके लिखे का सिर्फ प्रकाशक खाये. कुछ ऐसा लिखिए कि समाज के लोगों को कुछ फायदा हो. उनका जीवन सुधरे. उनका पानी रुके. उनका अकाल दूर हो. बाढ़ में चार गांव तैर जाएं. कुछ ऐसा लिख दो कि संकट में लोगों के लिए वह संबल की तरह काम आये. हो सकता है कि इसके लिए पैसा न मिले लेकिन बदले में और भी बहुत कुछ मिलेगा जो पैसे से ज्यादा कीमती होगा. लिखनेवाली जमात को यह समझना होगा.

सवाल- आपने अपने लिखे पर कभी कापीराईट नहीं रखा. क्या आपको जीवन में आर्थिक संकट नहीं उठाना पड़ा?

जवाब- प्राप्ति सिर्फ पैसे की ही नहीं होती है. मुझे पैसा नहीं मिला लेकिन बदले में समाज का इतना प्यार मिला है जिसके सामने पैसे का कोई मोल नहीं है. मैं एक सामाजिक संस्था (गांशी शांति प्रतिष्ठान) में काम करता हूं और कल्पना से भी बहुत कम मानदेय प्राप्त करता हूं. लेकिन मुझे जीवन में न कोई शिकायत है और न ही कोई संकट. मैंने पैंतीस साल पहले ही तय कर लिया था कि मुझे अपने लिखे पर कोई कापीराईट नहीं रखना है. और आज तक नहीं रखा और न आगे कभी होगा. कुछ अप्रिय प्रसंग जरूर आये लेकिन व्यापक तौर पर तो समाज का फायदा ही हुआ और बदले में मुझे उनका अथाह प्यार और सहयोग मिला. आप देखिए दुनिया में तो अब एक नया फैशन ही चल पड़ा है कापी लेफ्ट का. खुले समाज की नयी परिभाषाएं बन रही हैं तो फिर हम अपनी ओर से उस खुले समाज के गुल्लक में एक सिक्का क्यों नहीं डालते? अच्छी चीज को रोककर आखिर हम क्या करेंगे? अगर हम सब बातों में खुलापन चाहते हैं तो अपने ही लिखे पर प्रतिबंध क्यों लगाएं? वैसे भी अब टेक्नालाजी इसकी इजाजत नहीं देती है.

सवाल- क्या अधिकार का दावा छोड़ना ही एकमात्र रास्ता है?

जवाब- जी बिल्कुल. यही प्राकृतिक व्यवस्था है. क्या अनाज अपने ऊपर कापीराईट रखता है कि एक दाना बोएंगे तो सिर्फ एक दाना ही वापस मिलेगा? पेड़ पौधे अपने ऊपर कापीराईट रखते हैं? पानी अपने ऊपर कापीराईट रखता है? तो फिर विचार पर कापीराईट क्यों होना चाहिए? प्रकृति हमकों सिखाती है कि चीजें फैलाने के लिए बनायी गयी हैं.

सवाल- कापीराईट और लाभ की मानसिकता ने क्या चौथे खंभे पत्रकारिता के सामने भी संकट पैदा किया है?

जवाब- पहले तो इसे चौथा खंभा क्यों कहते हो? हमने एक काल्पनिक महल खड़ा कर लिया जिसके चार खभे बना लिये हैं। मुझे तो चारो खभों के बारे में शक है। ऐसे खंभे पर टिकाते जाएं तो फिर बारहखंभा में क्या दुर्गुण है? सड़क पर एक हवेली थी उसमें बारह खंभे थे इसलिए उसका नाम बारह खंभा हो गया. ये लोकतंत्र के सभी खंभे बालू की भीत में लगे हवा के खंभे हैं. चौथा खंभा भी खंभा नहीं बल्कि खोमचा है. आप देखिए अब खबरें बिक रही हैं तो आप इसे खंभा कहेंगे या फिर खोमचा? इस खोमचे में काम करनेवाले पत्रकार भी इस पतन के लिए उतने ही जिम्मेदार हैं जितने खोमचे के मालिक. पत्रकार अपनी जिम्मेदारी से बच नहीं सकते.

विस्फोट.कॉम से साभार .

- संजय तिवारी

2010-04-18T07:31:00.001-07:00

ਲੱਚਰਤਾ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦੀਆਂ ਕਲਮਾਂ

2010-04-14T03:57:00.000-07:00

ਕਿਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਭੁਗਤ ਰਹੇ ਨੇ ਸਤਿੰਦਰ ਦੇ ਆਲੋਚਕ
-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਬੇਹੱਦ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਆਲਮ 'ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਓਸ ਵੇਲੇ ਡਾ:ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਨਾਂਅ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਰ ਫਿਜ਼ਾ ਵਿਚ ਗੂੰਜਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੀਲੀ ਗਾਇਕੀ ਤੇ ਸਿੱਧ ਪੱਧਰੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਡੂੰਘੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਕਰਦੇ, ਸਮਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭੈੜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬਤ ਕਰਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਚਰਚੇ ਚਹੁੰਕੂਟੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਲੜਾਈ ਮਾਰਕੁਟਾਈ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਆਸ਼ਕੀ, ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਧਾਲ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਰਗੇ ਬੇਹੱਦ ਖਤਰਨਾਕ ਰੁਝਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਵਾਦ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿਚ ਧੱਕਦੇ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਅੱਕੇ ਜਾਗਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਸਤਿੰਦਰ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਤੇ ਗੀਤਾਕਾਰੀ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਜਗਾਈਆਂ।
ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਸਾਡਾ ਇਹ ਲਾਡਲਾ ਗਾਇਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿਚ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ 'ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ, ਤੋੜ ਮਰੋੜ ਕੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਧਰਿਆ ਸ਼ਾਇਰ ਤਿਰਲੋਕ ਜੱਜ ਹੁਰਾਂ। ਇੰਟਰਨੈਟ 'ਤੇ ਇਹ ਚਰਚਾ ਬੜੇ ਹੀ ਯੋਜ਼ਨਾਬੱਧ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸੰਗਠਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਗਈ। ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਸ਼ਾਇਆ ਕੀਤਾ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਜਿਹੜੇ ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਤੋਂ ਭੈਅ ਭੀਤ ਸਨ, ਕੁੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਲੱਭ ਗਿਆ, ਸਤਿੰਦਰ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸਾਂ ਨੂੰ ਡਾ: ਸੰਿਤੰਦਰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਪੋਸਟ ਮਾਰਟਮ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਹਾਮ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ, ਸਤਿੰਦਰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਕੱਲੀ ਕੱਲੀ ਲਾਈਨ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਘਟੀਆ ਗਾਇਕ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਮੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕੁੱਝ ਚੰਗੇ ਭਲੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਟਿੱਕਾ ਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਹੋਛੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਨਵੇਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਆਪੇ ਬਣੇ ਅਖੌਤੀ ਵਾਰਿਸ ਮੂਹਰਲੀਆਂ ਸਫਾਂ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਓਥੇ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰੋ: ਅਨੂਪ ਵਿਰਕ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਦਿਸੇ। ਸ਼ਾਇਰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਹਲ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦਾ ਸ਼ੈਦਾਅ ਕੁੱਦਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਲੇਖ ਲਿਖਕੇ ਡਾ:ਸਤਿੰਦਰ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਭਰਪੂਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲੁਆਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਆਰਟੀਕਲ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਮੇਰੇ ਕੁੱਝ 'ਸੁਹਿਰਦ' ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਤਾਜ ਦੇ ਗੀਤ ਯਾਮ੍ਹਾ ਅਤੇ ਬਿੱਲੋ ਬੇਹੱਦ ਚੁਭੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਸਿਰਫ ਗੀਤ ਦੇ ਮੁੱਖੜੇ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ। ਕਾਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਮਨਾਂ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਲ ਰੱਖੇ ਬਿਨਾਂ, ਇਨ੍ਹ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਤੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਬਿੱਲੋ ਦੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਸਵੇਰੇ ਛੇਤੀ ਜਾਗਣ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ, ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਨ, ਸੁਸਤੀ ਛੱਡਣ, ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗੋਦ ਦੇ ਨਿੱਘ ਨੂੰ ਮਾਣਨ ਦਾ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਿਉਂ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਉਹ ਦੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਪਰ ਇਹ ਲਾਈਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਫ ਜ਼ਰੂਰ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ :
ਤੱਕ ਤੂੰ ਵੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਨੂੰ,
ਕਿਸੇ ਮੰਦਰ ਮਸਜਿਦ ਵੜਦੇ ਨੂੰ,
ਗੁਰਸਿੱਖ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਨੂੰ,
ਜੋ ਸੁਭ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸ਼ਬਨਮ ਗਿਰਦੀ ਏ
ਉਹ ਲੱਖ ਰੁਪਈਏ ਕਿੱਲੋ ਜੀ.. .
ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇੰਞ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਲੋਚਕਾਂ (ਜੇ ਅਲੋਚਨਾ ਦਾ ਧਰਮ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣ) ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਬਿੱਲੋ' ਸਿਰਫ ਤੇ ਸਿਰਫ ਮਾਸ਼ੂਕ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੰਬੋਧਨ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ ਸਿਰਫ ਮਾਸ਼ੂਕ ਹੀ 'ਬਿੱਲੋ' ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਤਨੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ 'ਵਸਤੂ' ਹੀ ਹੈ।
ਇਹੀ ਹਾਲ ਯਾਹਮੇਂ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਾ: ਸੰਿਤੰਦਰ ਦੇ ਸੂਫੀ ਲਿਬਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਚਿੜ੍ਹ ਹੈ। ਉਹ ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜੈਜੀ ਬੀ ਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਓਸ ਬੰਦੇ ਨੇ ਕਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਹੋਰ ਸੂਫੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀਆਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਡਾ:ਸਤਿੰਦਰ ਵਾਲਾ ਲਿਬਾਸ ਨਾ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਣ। ਸਦਕੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਐਸੇ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਦੇ।
ਕੀ ਇਹ ਸਮੀਖਿਅਕ ਤੇ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਜ਼ਹਿਮਤ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਉ੍ਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਦੇ ਲੱਚਰ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਹੈ? ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਬੇਹੱਦ ਗੰਭੀਰ ਸਕੰਟਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਾਰਦੀ ਅਜੋਕੀ ਗਾਇਕੀ, ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਦਿਆ ਮੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਆਸ਼ਕੀ ਦੇ ਅੱਡਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਚਾਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਇਕੀ, ਪਰਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਖਵਾ ਕੇ ਆਸ਼ਕ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਗਾਇਕੀ, ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਜਾਤ ਪਾਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਗਾਇਕੀ ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ? ਜੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬੋਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਲੇਖਕ, ਸਮੀਖਿਅਕ ਜਾਂ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਨੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ? ਕਿਉਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਗੰਦ ਫੈਲਾਅ ਰਹੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਕੋਈ ਐਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ? ਬੋਲਣ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਚਾਰ ਛਿੱਲੜ ਜੋ ਖਰੇ ਕਰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਆ।
ਇੱਥੇ ਹੀ ਬੱਸ ਨਹੀਂ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਬੋਲਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਨਰਾਜ਼ਗੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿੰਗ ਵਲ ਪਾ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਡਾ:ਸਤਿੰਦਰ ਦੇ 'ਚਮਚੇ' ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਡਾ ਮਤਲਬ ਡਾ:ਸਤਿੰਦਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਅੰਦਰ ਆਏ 'ਕੁੱਝ ਚੰਗੇ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜਨਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਫੇਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਬੋਲਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ। ਸਰਤਾਜ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਹਨ। ਅਪਰੈਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫਤੇ ਉਸ ਨੇ ਓਥੋਂ ਦੇ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਆਖਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 2002 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਮਹਿਫਲਾਂ ਸਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਉਹ ਖੁਦ ਲਿਖਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ( ਤੇ ਹੁਣ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦਾ ਰੇਟ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਨਹੀਂ ਸੀ-ਲੇਖਕ) ਇਸ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦਾ ਕਲਾਮ ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਤੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਵੀ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਫੀਸ਼ਲੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾ ਕੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਓਸ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ ਹੇਠ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਾਇਆ। 2004 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਗਾਉਣ ਨੂੰ ਤਰਜ਼ੀਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਦੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸੇ ਮਹਿਫਲ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਂ ਕਲਾਮ ਸੁਣਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਦੱਸਣਾ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗਿਲਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਦਾ ਵਿਨਮਰ ਜਵਾਬ।
ਪਰ ਇਂੱਕ ਗੱਲ ਕੀ ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ, ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਵਿਵਾਦ ਤੇ ਉਠੇ ਤੁਫਾਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੀ ਹੈ? ਜਾਂ ਇਹਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਰ ਕੱਟਣਾ ਹੈ? ਉਸ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਰੋੜੇ ਅਟਕਾਉਣਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਹੈ ? ਇਹਦੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਤਾਂ ਸਫਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਜ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਗਾਇਕੀ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਲੱਭਤ ਨੂੰ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਉਤਸਾਹਤ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਓਸੇ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਸਾਥ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ/ਕੀਮਤਾਂ, ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਚਟਮ ਕਰਕੇ, ਪਤਾ ਨੂੰ ਕੀ ਕੀ ਗੁਲ ਖਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ -ਤਿਰਲੋਕ ਜੱਜ ਵਿਵਾਦ, ਕੁੱਝ ਪਰਤਾਂ

2010-04-12T22:34:00.000-07:00

ਡਾ : ਪਰਮਿੰਦਰ ਤੱਗੜ
ਅਕਸਰ ਅਜਿਹਾ ਵਾਪਰਦੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ੋਹਰਤ ਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਝੱਗਾ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸ਼ੋਹਰਤ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਓਨੀ ਦੇਰ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ, ਜੀਹਦਾ ਮਰਜ਼ੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਜ਼ੀ ਗਾਈ ਜਾਵੇ ਕੋਈ ਫ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਗਾਇਕ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਝੱਟ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਕਰ ਆ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰੋੜ–ਮਰੋੜ ਕੇ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਵਾਪਰਿਐ ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਇਕ ਨਵੇਂ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਭਰੇ ਚੰਗੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਪੁਖ਼ਤਾ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਨਾਲ਼। ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ’ਚੋਂ ਕੁਝ ਨਿਕਲੇ ਜਾਂ ਨਾ ਨਿਕਲੇ ਪਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਯਕੀਨਨ ਚੋਣਵੇਂ ਲੋਕ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣਗੇ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਕੋਈ ਉਸ ਅਣਗੌਲ਼ੇ ਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਹ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਚੱਕਣ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇਕ ਸੁਪ੍ਰਸਿਧ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਬੜੇ ਗੰਭੀਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਚੱਕ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਿਪੋਰਟ ਅਹਿਮ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਛਾਇਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੜਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੱਥ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੱਥ ਲੱਗੇ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਜਿਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਸਟੋਰੀ ਬਣਾਈ ਹੈ ਉਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁਖ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਦਾ ਵੀ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ ਹੈ ਇਸੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਗਾਇਕ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਮੌਕੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਤੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਵੀ ਕਢਵਾਏ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਸੂਖ਼ ਵਾਲ਼ੇ ਕਈ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇਣ ਖ਼ਾਤਰ ਉਕਸਾਇਆ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਸੱਚੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਕ ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਇਕ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਵਾਦ ਵਿਚ ਘਿਰ ਰਹੇ ਗਾਇਕ ਦੀ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲ਼ਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਾਇਕ ਅਜਿਹੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਨ ਅੰਦਰ ਕੀ ਰੂੜੀ ਲਾਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਬੇਸ਼ਕ ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਵਿਵਹਾਰ ਮਨ ਅੰਦਰ ਰੱਖਣਾਂ ਏਨੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨਯਾਫ਼ਤਾ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਵਿਵਾਦ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਰਹੇ ਗਾਇਕ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲਏ ਬਿਨਾ ਗਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰੋੜ ਮਰੋੜ ਕੇ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗਾਇਕ ਤ੍ਰੋੜ ਮਰੋੜ ਕੇ ਤਾਂ ਗਾ ਲੈਂਦਾ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮੰਚ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਗ਼ਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ। ਨਾਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਈ ਆਈਟਮ ’ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਉਦੋਂ ਕਰਨਾ ਜਦ ਗਾਇਕ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗੱਲ ਕੁਝ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੈ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਚੀਰ-ਹਰਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ਼ ਡੂੰਘਾ ਵਾਸਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਇੰਟਰਨੈਟ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਨਾਲ਼ੇ ਇਸ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਯੂਟਿਊਬ ਵੈਬਸਾਇਟ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਫ਼ੈਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਹੀ ਗੱਲ ਮਕਬੂਲ ਗਾਇਕ ਦੀ ਚੁੱਪ ਦੀ- ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਟੁੱਕ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਫਸਤਾ ਵੱਢੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੋ ਰਾਏ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੇ ਦਾ ਅਨੁਕਰਨ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਦਵਾਨ ਰੋਲਾ ਬਾਰਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੀ ਏਨੀ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਮਨਫ਼ੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਰਚਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਥਾਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਹਾਸਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ‘ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦਾ ਮੇਰੀ ਚਾਲ ਵੇਂਹਦਾ ਆਈਂ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰਦਾ ਆਈਂ ਵੇ ਮੇਰਾ ਲੌਂਗ ਗਵਾਚਾ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰਦਾ ਆਈਂ ਵੇ’ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਗੀਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਇਸ ਗੀਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਕਾਰ ਬਾਬੂ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਏਡੀ ਵੱਡੀ ਦਲੀਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਸ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਗ਼ਿਲਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਦੀ ਸਿਹਤਯਾਬੀ ਲਈ ਦੁਆ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਜੇਤਾ ਭਾਰਤ

2010-04-12T20:47:00.000-07:00

ਕਬੱਡੀ...ਕਬੱਡੀ...ਕਬੱਡੀ

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
12 ਅਪਰੈਲ ਦਾ ਦਿਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਬੱਡੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਯਾਦਗਾਰ ਹੋ ਨਿਬੜਿਆ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਸਟੇਡੀਅਮ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਕਬੱਡੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2010 ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ ਪਾਕਿਸਾਨੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 58-24 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਮਾਂ ਖੇਡ ਕਬੱਡੀ ਦੇ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਦੀ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਈ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 9 ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉਪ ਜੇਤੂ, ਕੈਨੇਡਾ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।
ਕੁੱਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖੇ, ਸਿਆਸੀ ਲਾਹਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਾਰਜ ਵੀ ਆਖ ਲਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਮੁਨਕਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਸਟਾਈਲ ਕਬੱਡੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕਰਵਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅੰਦਰ ਕਬੱਡੀ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਜੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦੇਣੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ: ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਜਿਹੜੇ ਖੇਡ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਵੀ ਹਨ, ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਹਰ ਸਾਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਸਾਲ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਢੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਭ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਉੁਸਾਰੇ ਜਾਣਗੇ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਹੋਣਾ। ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਪਰਤੀ ਡੋਪਿੰਗ ਟੈਸਟ ਚੰਗੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ 150 ਕੁ ਖਿਡਾਰੀ ਟੈਸਟ ਦੇਣ ਆਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੋੜੀਂਦੇ 30-32 ਨਸ਼ਾ ਰਹਿਤ ਨੌਜਵਾਨ ਮਸਾਂ ਲੱਭੇ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਆਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੁਧਾਰਨੇ ਪੈਣਗੇ
ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਆਉਂਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਹਰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਯੋਜਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਕਾਸੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਘਾਟਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ। ਬਦ ਇੰਤਜ਼ਾਮੀ ਦਾ ਆਲਮ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਵਰਗਾ ਘੜਮੱਸ ਸੋਭਦਾ ਨਹੀਂ। ਅੰਤਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਇਨਾਮ ਵੰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਘਾਟ ਹੋਰ ਵੀ ਰੜਕੀ। ਇਨਾਮ ਵੰਡ ਸਮਾਰੋਰ ਦੇ ਮੰਚ ਸੰਚਲਾਕ ਦਾ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕੰਟਰੋਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਾਂਗ ਉਹਦਾ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ: ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ: ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਾਮਦ 'ਤੇ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤਰਸ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਾਸੇ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹੌਸਲਾ ਅਫਜ਼ਾਈ

ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਸਾਰੀ ਭਰਤੀ ਟੀਮ ਲਗਪਗ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸੀ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ 15 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੌਕਰੀ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਸ ਐਲਾਨ 'ਤੇ ਸੱਚੀ ਅਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਅੱਛਾ ਰਹੇਗਾ। ਪਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਨਸੀਹਤ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਖੇਡਣਾ ਨਾ ਛੱਡ ਬੈਠਣ।

ਸਫਰ ਜਾਰੀ ਰਹੇ
ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਅਦ, ਐਲਾਨ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਏਥੇ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਫੇਰ ਪਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਬੜੀ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਖੁਦ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਕੈਪਟਨ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ। ਪਰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਕਬੱਡੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਇਸ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਰੰਜਸ ਦੇ ਕੁਹਾੜੇ ਨਾਲ ਵੱਢੇ ਟੁੱਕੇਗੀ ਨਹੀਂਂ।

ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ-ਤਿਰਲੋਕ ਜੱਜ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਪ੍ਰੋ: ਅਨੂਪ ਵਿਰਕ ਦੀ ਤੂਤੀ

2010-04-11T03:34:00.000-07:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਗੀਤ ਮਨ ਕੁੰਤੋ ਮੌਲਾ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ੇਅਰ ਗਾਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਤੂਲ ਫੜ੍ਹਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਤਿਰਲੋਕ ਜੱਜ ਵੱਲੋਂ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਡਾ : ਸਰਤਾਜ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ੇਅਰ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਲਏ ਗਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਕਾਫੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇੰਟਰਨੈਟ 'ਤੇ ਖਾਸੀ ਬਹਿਸ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਬਹਿਸ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਤੱਕ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਜੱਜ ਨੇ ਡਾ: ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਲਈ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮੋਹਲਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਵੀ ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਜੱਜ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਨਿੱਤਰ ਪਈ ਹੈ। ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਨਾਬ ਪ੍ਰੋ: ਅਨੂਪ ਵਿਰਕ ਨੇ ਸ਼ਾਇਰ ਤਿਰਲੋਕ ਜੱਜ ਦੀ ਨਜ਼ਮ 'ਚੋਂ ਸਰਤਾਜ ਵੱਲੋਂ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਨੋਟਿਸ ਲੈਂਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤਿਰਲੋਕ ਜੱਜ ਆਪਣੇ ਸਟੈਂਡ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣਗੇ ਤਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਸਾਥ ਦੇਵੇਗੀ।
ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਮਾਮਲਾ ਸਮਝ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਅੜਿੱਕੇ ਆਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾ: ਅਨੂਪ ਦਾ ਵੀ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲਣ, ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਵੱਡੀ ਟਿੱਪਣੀ ਤਾਂ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪੈਣੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇਗਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵੱਲ।
ਪ੍ਰੋ: ਵਿਰਕ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਾਇਰ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਾਬਲ-ਇ-ਇਤਰਾਮ ਹਨ। ਪਰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਡਾ: ਸਰਤਾਜ ਦੇ ਗੀਤਾਂ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਲੀਲ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਜ਼ਬਾਤ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ: ਵਿਰਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਸਰਤਾਜ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਵਰਗੇ ਸੂਫੀ ਫਕੀਰ ਵਰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਭੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 'ਅੱਧੀ ਕਿੱਕ 'ਤੇ ਸਟਾਟ ਮੇਰਾ ਯਾਮਹਾ, ਹੋਰ ਦੱਸ ਕੀ ਭਾਲਦੀ' ਵਰਗੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।। ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੇ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਸੂਫੀਵਾਦ ਨਾਲ ਕਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਹੈ।।
ਸਮਝ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਕਿ ਪ੍ਰੋ: ਵਿਰਕ ਨੇ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਜ਼ਹਿਮਤ ਵੀ ਉਠਾਈ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਏਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋ: ਵਿਰਕ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਹੈ।
ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਲਕੇ ਫੁਲਕੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਗੀਤ ਜਿੱਥੇ ਚਾਦਰ ਵੇਖ ਕੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰਨ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਆਖ਼ਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗਾ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਖ਼ਰੀਦ ਵੀ ਲਵੇ ਤਾਂ ਪਰ ਪੈਟਰੋਲ ਕਿੱਥੋਂ ਆਵੇਗਾ? ਪੰਪ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਉਸਦਾ ਮਾਮਾ ਹੈ? ਡਾ: ਸਰਤਾਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿਨ ਬਦਲਣ, ਚੰਗੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਰਾਹੀਂ ਮੌਜੂਦਾ ਗੰਧਲੀ ਸਿਆਸਤ 'ਤੇ ਵੀ ਤਨਜ਼ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਪ੍ਰੋ: ਅਨੂਪ ਦਾ ਬਿਆਨ ਸਿਰਫ ਤੇ ਸਿਰਫ ਡਾ: ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਤ ਹੈ।

ਡਾ: ਜਗਤਾਰ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ 'ਤੇ

2010-03-30T21:39:00.000-07:00

ਕਿੱਥੇ ਤੁਰ ਗਏ ਲੋਕੀ?
-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਾਇਰ ਡਾ: ਜਗਤਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਾਸ਼ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੱਚੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੁਲਹਿਰਣੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਦਾ ਸੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਡਾ: ਜਗਤਾਰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਇਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਸੀ। ਡਾ: ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਸੁਆਰਨ, ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਿਚ ਡਾ: ਜਗਤਾਰ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਜਦਾ। ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਨੇਰਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਡਟਣ ਵਾਲਾ, ਅਨਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੱਬੇ -ਕੁੱਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤੋਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। ਡਾ: ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ 'ਉਹਦੀ ਰਚਨਾ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਮੁੜ ਤੋਂ ਕੁੱਦਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਬੰਨ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਡਾ: ਜਗਤਾਰ ਦੀ ਚਰਨਾ ਹੋਣੀਆਂ, ਹਨੇਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਡਟ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪੱਥ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕ ਹੈ।'

ਯਥਾਰਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ , ਉਹ ਆਖ਼ਦੇ ਹਨ :
ਹਨੇਰੇ ਘਰ 'ਚ ਮੁਰਝਾਏ, ਧੁਆਂਖੇ, ਜ਼ਰਦ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ,
ਜੇ ਸ਼ਾਇਰ ਏਂ ਯਥਾਰਥ ਦਾ ਨਾ ਐਵੇਂ ਆਫਤਾਬ ਲਿਖ।
ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਇਹ ਚੌਮੁਖੀਆ ਦੀਵਾ ਜਿਸਮਾਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖੁੱਸ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿਲ ਬੜਾ ਉਦਾਸ ਹੈ। ਬੇਰੌਣਕੀ ਦਾ ਆਲਮ ਹੈ। ਪਰ ਡਾ: ਜਗਤਾਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਇਰ ਮਰਦੇ ਕਦੋਂ ਨੇ। ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਲਾਮ ਦੇ ਕਮਾਲ ਦੇ ਸਹਾਰੇ।
ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਏਗੀ ਉਹ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ,
ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤਕ ਰਹੇ ੰਿਜ਼ੰਦਾ ਕੋਈ ਐਸੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖ।
ਪੇਸ਼ ਹੈ ਡਾ: ਜਗਤਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲ
ਨਹੀਂ ਯਾਰਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਵਾਪਰੀ ਹੈ ਕੀ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ।
ਮਗਰ ਸੂਰਤ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਅੰਦਰ।

ਕੋਈ ਵੀ ਘਰ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਕਿਤੇ ਸਾਰੇ ਗਰਾਂ ਅੰਦਰ
ਕਿ ਥਾਂ ਥਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ ਸਾਰੇ ਹੀ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ।

ਜਲਾ ਦੇਵਾਂਗਾ ਮੈਂ ਸਭ ਮਾੜੀਆਂ ਧੌਲਰ ਉਚੇਰੇ ਘਰ
ਜਦੋਂ ਵੀ ਅੱਗ ਲਾਈ ਬਿਜਲੀਆਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ।

ਕੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਗੋਲੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ
ਤਬਾਹੀ ਆਣ ਬੈਠੀ ਹੈ ਘਰਾਂ 'ਚੋਂ ਆਂਦਰਾਂ ਅੰਦਰ।

ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਬੜੇ ਹੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਘਰ ਨੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ,
ਕਦੋਂ ਤਾਈਂ ਸਬੂਤੇ ਰਹਿਣਗੇ ਪਰ ਪੱਥਰਾਂ ਅੰਦਰ।

ਮੈਂ ਜਿਹੜੇ ਖ਼ਾਬ ਦੇਖੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਗਰਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂ,
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਰ ਗਏ ਨੇ ਤੰਗੀਆਂ ਸਹਿ ਸਹਿ ਨਗਰ ਅੰਦਰ।

ਇਹ ਕੈਸਾ ਵਕਤ ਹੈ ਆਇਆ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਤੁਰ ਗਏ ਲੋਕੀ,
ਰਹੀ ਰੌਣਕ ਕਿਤੇ ਨਾ ਪਨਘਟਾਂ ਤੇ ਨਾ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ।

ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਆਪੇ ਬਣੇ ਅਲੰਬਰਦਾਰ!

2010-03-29T21:38:00.000-07:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਮੋਹਾਲੀ ਤੋਂ ਛਪਦਾ ਇਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਇਹ ਭਰਮ ਪਾਲ ਬੈਠਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਥਕ ਬੁਲਾਰਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਪੱਗ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਹੱਥ ਪਾ ਲਵੇ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ 16 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੱਦ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਸ: ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਦਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਹੀ ਕਿੰਤੂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ੁਰਅਤ ਕੀਤੀ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਤਾਂ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਾਲਤ ਭਿੱਜੀ ਬਿੱਲੀ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ। ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 16 ਮਾਰਚ ਵਾਲਾ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਤੇ ਮੁਆਫੀ ਵੀ ਮੰਗੀ।
ਇਥੇ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਨੇ ਸਹੀ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ ਸੀ। ਤਾਂ ਫੇਰ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕੀ ਤੁਕ ਸੀ?
ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਆਪੇ ਥਾਪੜਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਕਈ ਪੰਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਪੱਠੇ ਪਾਉਣ ਲਈ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸ: ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਲਕੇ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਛਾਪੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਇੱਕ ਆਰਟੀਕਲ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਤੋਂ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ: ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੇੜਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਓਦੋਂ ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਗਪਗ ਨਾਸਤਿਕ ਸਨ। ਪਰ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਅੱਜ ਨਾਸਤਿਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ?
ਕੀ ਸਿੱਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਰੀ ਸਮਝ ਸਿਰਫ ਤੇ ਸਿਰਫ ਸ: ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਕੋਲ ਹੀ ਹੈ? ਕੀ ਪੰੰਥਕ ਫੈਸਲੇ ਹੁਣ ਸ: ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਸਹ ਪੁਆ ਕੇ ਹੀ ਸਹੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦੀ ਕੁੱਕੜ ਖੋਹ ਵਿਚ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਲੂੰਧਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਡੇਰਾਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਦਾ ਪੈਂਤੜਾ ਕੁੱਝ ਦਰੁਸਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਹਦ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਹੱਕ ਨਹੀ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਰਵ੍ਹੇ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ਲੀਕਾ ਹੁੰਦੈ, ਧਰਮ ਹੁੰਦੈ, ਸਫਾਗੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ।

ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ ਦਾ

2010-03-29T20:48:00.000-07:00

ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਬਨਾਮ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਜੱਜ

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸੁਖ਼ਦ ਅਹਿਸਾਸ, ਹਵਾ ਦੇ ਰੁਮਕਦੇ ਬੁੱਲੇ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਜਾਦੂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹ ਬੋਲਿਆ। ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਰਤਾਜ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਓਸ 'ਤੇ ਕਲਾਮ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਆਇਦ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਜੱਜ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਧਰਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਨੇ 'ਨਜ਼ਦੀਕ ਨਾ ਹੋ' ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਸ਼ੇਅਰ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਏ ਗਾ ਛੱਡੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਏਨੀ ਕੁ ਇੱਛਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕਲਾਮ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਾਇਕ ਗਾਵੇ, ਉਹਦੇ ਇਵਜ਼ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਕਮਾਵੇ ਵੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਚਾਰ ਛਿਲੜ ਨਹੀਂ ਦੇਣੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਆਵੇ। ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਦੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਿੰਨੇ ਮੂੰਹ ਓਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਹ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਉਕਤ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ੇਅਰ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਨੇ ਗਾਏ ਹਨ। ਮਨ ਕੁੰਤੋ ਮੌਲਾ ਨਾਂਅ ਦੇ ਗੀਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਹੈ ਜੋ ਚੋਣਵੀ ਹੈ। ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿਚ ਮੂਲ ਕਲਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸ਼ੇਅਰੋ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸੁਣਾਈ/ਪੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਵੀ ਅਕਸਰ ਹੀ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਜ਼ਨਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਸ਼-ਆਰ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਕੌਲ ਸ਼ਾਇਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਹਿਕੇ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੂਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਪਰ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇ ਕੇ ਸਵਾਦ ਆਉਂਦੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਵਾਦ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਧਾਣੀ ਪਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸਾਡਾ ਇਹ ਸਭ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਮਤਲਬ ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਚੋਰੀ ਓਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਲਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ ਥੱਲੇ ਗਾ ਲਵੇ ਜਾਂ ਛਪਵਾ ਲਵੇ। ਸੋ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦਾ ਆਭਾਰ ਵਿਅਕਤ ਕਰ ਦਿਆ ਕਰਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਉ੍ਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਮਹਿਫ਼ਲ ਵਿਚ ਵਰਤੀ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੇਲੋੜੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਰਾਈ ਦਾ ਪਹਾੜ ਬਣਾਉਣ, ਠਿੱਬੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਥੇਰੇ ਹਨ।

ਸੁਰਾਂਗਲਾ ਸੱਜਣ : ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ

2010-03-16T21:43:00.000-07:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਸਾਲ ਕੁ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਇਕ ਗਾਇਕ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਪਾਈ ਸੀ ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਸੁਰੀਲਾ ਗਾਉਂਦੈ, ਗੀਤ ਵੀ ਸੁਚੱਜੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕ ਦਾ ਨਾਂਅ ਚੇਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਗੱਲ ਆਈ ਗਈ ਹੋ ਗਈ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਚਿਰ ਬਾਅਦ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਰਾਜਦੀਪ ਦਬੜ੍ਹੀਖ਼ਾਨਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਦੇ ਕੁੱਝ ਗੀਤ ਸੁਣਨ ਲਈ ਆਖਿਆ, ਗਾਇਕ ਦਾ ਨਾਂਅ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ। ਸਤਿੰਦਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਸਾਈਂ, ਇਬਾਦਤ, ਹੀਰੀਏ ਤੇ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਾਇਰ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਦਾ ਇੱਕ ਕਲਾਮ ਸੁਣਕੇ ਰੂਹ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਹੋਈ। ਮਗਰੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ/ਗੁੜ੍ਹਿਆ ਗਾਇਕ ਹੈ। 'ਸੂਫੀ ਗਾਇਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਆਤਮਕ ਅਧਿਐਨ' ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪੀ.ਐਚ. ਡੀ. ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਡਾ ਇਹ ਡਾਕਟਰ ਗਾਇਕ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾ ਰਿਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਰਤਾਜੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਚ 'ਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੈ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਸੁਹੱਪਣ ਦੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰਾ ਰੁਸ਼ਨਾਅ ਜਾਂਦੈ। ਫੇਰ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਆਗ਼ਾਜ਼ 'ਸਾਈਂ' ਅੱਗੇ ਅਰਜ਼ੋਈ ਨਾਲ ਕਰਦੈ ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ (ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋਵੇ) ਵਜ਼ਦ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੈ। ਉਹ ਸੱਚੀ ਆਪਣੇ ਇਸ ਅਰਾਧਨਾਮਈ ਕਲਾਮ ਰਾਹੀਂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੈ। ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਏਨੀ ਕਿ ਸਾਈਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਉਹਦੀ ਮਹਿਫ਼ਲ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾਜ਼ਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦੈ, ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੁਰ, ਤਾਲ, ਅਦਾਵਾਂ, ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਸਤਿੰਦਰ ਜਿਸ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ ਅਦਾ ਕਰਦੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ/ਸੁਣਕੇ ਲੱਗਦੈ ਸਾਈਂ ਦਾ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ ਕਿ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਝਾਉਲਾ ਪੌਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਿਹਰਾਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੀਂਂਹ ਨਾ ਵਰ੍ਹਾਵੇ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਕੋਟਕਪੂਰੇ ਇਸ ਹੋਣਹਾਰ ਗਾਇਕ ਦੀ ਮਜ਼ਲਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਕੇ, ਲੁਤਫਅੰਦੋਜ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣਿਆਂ। ਸਤਿੰਦਰ ਨੂੰ ਉਹਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਹਿ ਕੇ ਸੁਣਨ ਤੇ ਮਾਣਨ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਸੀ। ਸੁਫੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਵਾਲੀ ਵੇਸ਼ਭੂਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਜਿਆ ਸਤਿੰਦਰ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਵਾਰਿਸ ਦਾ 'ਵਾਰਿਸ' ਲੱਗਿਆ। ਉਸ ਕੋਲ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨਾਲ, ਗੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੱਲ ਫੜ੍ਹਨ ਦੀ ਜੁਗਤ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੰਸ ਰਾਜ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਸੂਫੀਆਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਸਲਾਹੀਅਤ ਵੀ। ਸਗੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਲੰਘਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੈ। ਸਾਈਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਜਦ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਤੇ ਸੁਰੀਲੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਵਹਿਣ ਵਿਚ ਵਹਾਈ ਜਾਂਦੈ ਤਾਂ ਉਹ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਭੇਜਿਆ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਬੰਦਾ ਲਗਦੈ। ਆਪ ਬੈਠ ਕੇ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਤਿੰਦਰ, ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਕਤ ਵਿਚ ਰੱਖਦੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਚਾ, ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਨ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰੰਗ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਸਤਿੰਦਰ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਐਸਾ ਜਾਦੂ ਬਿਖੇਰਦੈ, ਕਿ ਮੂੰਹੋਂ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਨਿੱਕਲਦੈ, 'ਬਈ ਵਾਹ, ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸੱਜਣਾ।' ਉਹਦੇ ਕਲਾਮ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਹੱਦ ਦਰਜੇ ਦੀ ਚੋਹਲ-ਮੋਹਲ ਹੁੰਦੀ ਏ ਤੇ ਕਿਤੇ ਉਹ ਐਸੀ ਗੱਲ ਆਖ਼ਦੈ ਕਿ ਦੰਦਾਂ ਥੱਲੇ ਜੀਭ ਆ ਜਾਵੇ। ਗੱਲ ਨੂੰ ਫਰਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਅਰਸ਼ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਬਾਕਮਾਲ ਹੁਨਰ ਹੈ ਸਤਿੰਦਰ ਕੋਲ। ਲਫ਼ਜ਼ ਉਹਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੋਂ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਸਿਧੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ/ਜ਼ਿਹਨ ਤੱਕ ਪਰਵਾਜ਼ ਭਰਦੇ ਨੇ। ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਹਲੂਣਦੇ ਨੇ।

ਸਤਿੰਦਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਗਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਸਰਤਾਜ ਹੈ ਅਜੋਕੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਮਾਨ ਨਹੀਂ, ਹੈਂਕੜ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੱਲ੍ਹਾ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਚਰ ਰਿਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਘਰ ਦੂਰ ਨੇ ਤੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਉਸਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ। ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਅਹਿਸਾਸ ਏ ਕਿ ਅਜੇ ਉਹਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਏ, ਸਫਰ ਤਾਂ ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਲੰਮੈਂ।

ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਨੇ

ਰੱਬ ਦੇ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਕਾਜ ਦੀਆਂ।

ਬੜੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਰਾਹਵਾਂ ਨੇ,

ਸਤਿੰਦਰ ਤੋਂ ਸਰਤਾਜ ਦੀਆਂ।

ਪਰ ਜੇਕਰ ਨਜ਼ਰ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਸੇਧਤ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਫਰ ਸਫਲ ਹੁੰਦੈ। ਸਤਿੰਦਰ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਲਿਸਾਂ ਵਿਚ ਉਂਝ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਖਾਸ ਖਿੱਚ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਟਕਪੂਰੇ ਦੀ ਮਹਿਫਲ ਵਿਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੱਕ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਉਹਦੀ ਸਾਫ ਸੁਥਰੀ, ਪਤਾ ਨੀ ਕਦੋਂ ਸੰਜੀਦਾ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲੁਤਫ ਲੈਂਦੇ ਨੇ। ਸਰਾਬੋਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਝੂਮਦੇ ਨੇ, ਨੱਚਦੇ ਨੇ, ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ।ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਗੰਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਠੀਕਰਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਿਰ ਭੰਨਦੇ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿੰਦਰ ਦੀਆਂ ਮਹਿਫਲਾਂ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰ ਕੇ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਮੰਜ਼ਰ ਤੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦੈ। ਸਤਿੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਤੇ ਗਾਇਕੀ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀ, ਮਾਣਨ ਵਾਲੀ ਏ। ਸਤਿੰਦਰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਚਰਚੇ ਸ਼ੁਮਾਰ ਤਾਂ ਨੇ ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਸਮੁੱਚਤਾ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਨੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਜਿਸਮ ਭੋਗਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ। ਸਗੋਂ ਉਹ ਰੂਹਾਨੀ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੈ।ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਜਕ ਸਰੋਕਾਰ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੁਨੇਹੇਂ ਥਾਂ ਥਾਂ ਪਿਰੋਏ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਨਾਰੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸਤਿੰਦਰ ਕਹਿ ਉਠਦੈ :

ਕੁੜੀਓ ਰੋਇਆ ਨਾ ਕਰੋ ਡੁੱਬ ਜਾਣੀਓਂ

ਅੱਥਰੂ ਪਿਰੋਇਆ ਨਾ ਕਰੋ ਡੁੱਬ ਜਾਣੀਓਂ

ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਤੁਹਾਡਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ 'ਤੇ,

ਆਖੇ ਸਰਤਾਜ ਰੱਖ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ 'ਤੇ,

ਅੜੀਓ ਮੋਇਆ ਨਾ ਕਰੋ ਡੁੱਬ ਜਾਣੀਓਂ।

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਬੇਮੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿੰਦਰ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਬੜੇ ਸਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਝੰਜੋੜਾ ਹੋਇਆ ਆਖਦੈ :

ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦੈ ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਹੋਰਾਂ ਥੱਲੇ ਦੱਬੀ ਗਈ,

ਰਹਿਗੀ ਫਿੱਕੀ ਫਿੱਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਠੇਠ ਸਾਡੀ ਦੱਬੀ ਗਈ,

ਬੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਵੀ ਘਾਣ ਦੋਸਤੋ।

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਦੇਵੋ ਮਾਣ ਦੋਸਤੋ,

ਛੇਤੀ ਸਾਂਭ ਲਓ ਨਾ ਛੱਡਜੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦੋਸਤੋ।

ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਵਿਗਾੜ ਤੇ ਵਿਗਾੜ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲ਼ਤੀਆਂ ਦੁਹਾਰਾਈ ਜਾਣਾ, ਆਪਣੇ ਲਾਲਚ ਵੱਸ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸਮੁੱਚੀ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਛੇੜ-ਛਾੜ ਅੱਜ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਡੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ । ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕਟਾਈ ਸਤਿੰਦਰ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਰੁੱਖ ਵੱਢ ਰਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਿਬ ਹੁੰਦੈ :

ਪੱਤਝੜ ਵਿਚ ਪੱਤ ਝੜਦੇ,

ਇਹ ਤਾਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਰਗੇ ਨੇ

ਪਾਣੀ ਪਾ ਪਾ ਪਾਲੇ

ਇਹ ਤਾਂ ਪੁੱਤਾਂ ਵਰਗੇ ਨੇ,

ਕੋਈ ਜਾ ਸਮਝਾਵੋ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਲੋਂ ਕੁਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ,

ਜੇ ਨਾ ਰਹੀ ਹਰਿਆਲੀ ਫਿਰ

ਕੀ ਕਰਨਾ ਤਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ।

ਸੁਣ ਭਾਈ ਆਰੇ ਵਾਲਿਆ

ਨਾ ਚੀਰ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ।

ਫ਼ਨਕਾਰ ਦਾ ਅੱਵਲ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਬ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਉੱਸਲਵੱਟੇ ਲੈਂਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਲਫਾਜ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ।ਸਤਿੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਝਲਕ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਪੜ੍ਹਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਜ ਮੁਖ਼ਾਤਿਬ ਹੁੰਦੈ :

ਓਏ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਵੀ ਪੁੱਛਦੇ ਸੀ,

ਪੁੱਤ ਸਾਡੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖ਼ਲੋਏ ਕਿ ਨਹੀਂ।

ਓ ਮੇਰਿਓ ਭਰਾਵੋ ਮੇਰੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਵਾਰਿਸੋ,

ਆਸ ਦੀ ਖੂਹੀ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ਨਾ।

ਵੇ ਓਹਨਾਂ ਸੱਧਰਾਂ ਦੀ ਵੇਲ ਰਹੀ ਦੇਖਿਓ

ਉਡੀਕਾਂ ਵਿਚ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ ਨਾ।

ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਫੁਲਕੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸਤਿੰਦਰ ਕੋਈ ਸੁਚੱਜਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿੰਦੈ।'ਪਹਿਲੀ ਕਿੱਕ 'ਤੇ ਸਟਾਟ ਮੇਰਾ ਯਾਹਮਾ' ਇਸੇ ਰੰਗਤ ਵਾਲਾ ਗੀਤ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਚਾਦਰ ਵੇਖ ਕੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰਨ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੈ। ਪਰ ਆਪਣੀ ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਉਹਨੂੰ ਰੱਤੀ ਭਰ ਗੁਮਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਤਾਂ ਆਖਦੈ :

ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਹਵਾਵਾਂ ਰੁਮਕਦੀਆਂ

ਜਦ ਝੱਖੜ ਝੁੱਲੂ ਦੇਖਾਂਗੇ।

ਅਜੇ ਤਾਂ ਘੜਾ ਅਕਲ ਦਾ ਊਣਾ ਏ

ਜਦ ਭਰਕੇ ਡੁੱਲੂ ਦੇਖਾਂਗੇ।

ਲਿਹਾਜਾ, ਸਤਿੰਦਰ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਚੰਗੇਰੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਏ। ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਦ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।ਲੱਚਰ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਅਸਲੋਂ ਕੁਰਾਹੇ ਪਾ ਦਿਤੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਅਰਥ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਨੇ, ਦਿਲ਼ੀ ਜਜ਼ਬਾਤ ਦੀ ਥਾਂ ਜਿਸਮਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹੈ, ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਆਸ਼ਕੀ ਦੇ ਅੱਡੇ ਬਣਾ ਧਰਿਐ, ਅਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਫਨਕਾਰ ਤੋਂ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਆਪਣੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਤਾ ਨੂੰ ਵਰਤਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਆਏ ਨਿਘਾਰ ਦਾ ਬਦਲ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਫਿਲਹਾਲ ਤਾਂ ਉਹ ਏਸੇ ਰਸਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹੈ। ਰੱਬ ਕਰੇ ਉਹਦੇ ਕਦਮ ਥਿੜਕਣ ਨਾ। ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸੁਰਾਂਗਲੇ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਆਮੀਨ। -ਬਰਾੜ ਪੇਲੇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੈਤੋ ਮੋਬਾ: 98724 20615

ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰਾਖ਼ਵਾਂਕਰਨ : ਦੇਰ ਆਇਦ, ਦਰੁਸਤ ਆਇਦ!

2010-03-09T21:30:00.000-08:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਈ ਸਹੀ, ਆਖ਼ਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਅੰਦਰ 33 ਫੀਸਦੀ ਰਾਖ਼ਵਾਂਕਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਿੱਲ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਪਾਸ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੱਧੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ 33 ਫੀਸਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਹੀ ਕਿਉਂ? ਉਹ ਵੀ ਰੋ ਪਿੱਟ ਕੇ, ਮੀਂਗਣਾਂ ਘੋਲ ਕੇ। ਖ਼ੈਰ, ਚੰਗੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੂਰੂਆਤ ਤਾਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੇਗੀ ਤਾਂ ਬੈਠਣ ਜੋਗੀ ਆਪੇ ਬਣਾ ਲੈਣਗੀਆਂ। ਪਰ ਇਸ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ 8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਿਹਾੜੇ ਦੀ 100ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਡ ਮੌਕੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁੱਝ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਸਿਆਹ ਦਾਗ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਝ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਸਭਾਪਤੀ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਮਿਲ ਅਨਸਾਰੀ ਨਾਲ ਹੱਥੋਪਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿੱਲ ਦੀਆਂ ਨਕਲਾਂ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਪਾੜ ਸੁੱਟੀਆਂ, ਮਾਈਕ ਉਖਾੜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕੰਤਤਰ ਵਿਚ ਯਕੀਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਦ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੁਖੇ ਹਨ। ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਲਈ ਭਲਾਂ ਕੀ ਥਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਤੰਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਪੱਖ ਹੈ। ਬਹਰਹਾਲ ਇਸ ਕਾਂਡ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ 7 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸ਼ੈਸ਼ਨ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂਬਰੀ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਦਨ ਦੀ ਮਰਿਯਾਦਾ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸੰਸਦ ਨਹੀਂ, ਜੇਲ੍ਹ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਤੱਤ ਸੰਸਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੰਗਾਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਦ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੇ ਖਰਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਇਆ ਬੇਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਹੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।ਚਲੋ, ਗੱਲ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਫੇਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਾਖ਼ਵੇਂਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਬਿੱਲ ਵੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਨ ਦਾ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੇ ਹਿ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਚਲੋ ਦੇਰ ਆਇਦ, ਦਰੁਸਤ ਆਇਦ! ਇਹ ਗੱਲ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਿੱਲ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਸੋਧਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਿਲ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖ਼ਵੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀਟਾਂ ਵਿਚ ਦੱਬੇ ਕੁਲਚੇ ਵਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੋਟਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਫਿਰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੀਟਾਂ 33 ਫੀਸਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ 50 ਫੀਸਦੀ ਹੀ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਸਾਰਾ ਰਾਖ਼ਵਾਂਕਰਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿਚ ਇਹ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਹੋਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਓਥੇ ਇਸ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਖਾਸੀ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਕਰਨੀ ਪੈਣੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲਟਕਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲ ਛੇਤੀ ਪਾਸ ਕਰਕੇ, ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਅੱਧੀ ਆਬਾਦੀ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਆਪ ਕਰ ਸਕੇ। ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਲੈਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵੱਲ ਨਾ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇ।

ਇਹ ਕੇਹਾ ਪ੍ਰੇਮ?

2010-02-27T22:08:00.000-08:00

ਤੋੜ-ਭੰਨ, ਅਗਜ਼ਨੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਂਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ
-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਐਫ।ਆਈ।ਆਰ ਦਰਜ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਚ ਥਾਂ ਥਾਂ ਹੁੜਦੰਗ ਕੀਤਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਬੱਸਾਂ ਤੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਸਾੜਨ ਦਾ ਗੁਨਾਹ ਕੀਤਾ। ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਕਰਤੂਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਣਗੌਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਸਵਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਡੇਰੇ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਲਿਸਾਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਏਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹੋ ਸਭ ਸਿਖਿਆਇਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਜਾਂ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਹਿਬਰ ਦੀ ਮਾਨਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ 'ਚ ਰਹਿਣ, ਪ੍ਰੇਮ -ਪਿਆਰ ਦੇ ਪੈਗ਼ਾਮ ਵਿਚੋਂ ਕੱਖ ਵੀ ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ। ਇਹ ਲੋਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ, ਬਾਬੇ ਦੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵਾਂਗ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਅਜੇ ਸਿਰਫ ਬਾਬੇ ਖਿਲਾਫ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਗੁਨਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਹੈ। ਡੇਰਾ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਖਿਲਾਫ ਡੇਰੇ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਨੇਜਰ ਫਕੀਰ ਚੰਦ ਦੇ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਧਾਰਾ 302, 201, 120ਬੀ ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਪਹਿਲੇ ਨਹੀਂ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਿਰਾਂ ਅਕਸਰ ਏਹ ਰਾਹ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਹੀਰੋ ਬਣਨ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿਚ ਵੱਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਭੰਗ ਦੇ ਭਾਣੇ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਇਹ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਮੁਕੱਰਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੂਰੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਓਸ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਵਸੂਲੀ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਿਲਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਅਜਿਹੇ ਕੁੱਝ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਬੇਹੱਦ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ।

ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ...

2010-02-21T00:23:00.000-08:00

ਦਾਦਾ ਜੀ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਆਖਣਾ, “ਪੁੱਤਰਾ, ਤੈਨੂੰ ਪਤੈ ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਖਾਨਦਾਨ ਦਾ ਚਿਰਾਗ ਐਂ. . .? ਕੁੱਝ ਲਿਖਿਆ ਪੜ੍ਹਿਆ ਕਰ।” ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਫਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਟਾਲ ਦਿੰਦਾ। ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ।
ਅੱਜ ਘਰ ਸੁੰਨਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ 'ਚ ਹੁਣ ਕੋਈ ਉੱਚਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੌਲੀ ਬੋਲਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ।ਮੈਂ ਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਲਿਖਾਰੀ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ। ਬਸ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਜਿਹੀ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਦਾਦਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾੜਾ-ਮੋਟਾ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਨਾਂਅ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੱਚ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦੇ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਦਾ ਮੁੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। 14 ਫਰਵਰੀ, 2010 ਦਾ ਦਿਨ ਕੁੱਝ ਇੰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਵਾਂਗ ਉੱਠਿਆਤੇ ਨਹਾਤਾ। ਦਾਦਾ ਜੀ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਹੈਪੀ ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਡੇਅ।” ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਿਨ ਧੁੱਪ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੀ ਨਿੱਕਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰੋਜ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਮੰਜਾ ਡਾਹ ਕੇ ਧੁੱਪ ਸੇਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਸ਼ਾਮ ਪੈ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਕੂਟਰ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਚਾਬੀ ਰੱਖਣ ਉ੍ਹਨਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ 'ਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁੱਝ ਲਿਖਣ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਚਾਬੀ ਰੱਖ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਖਰੀ ਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰਤ 'ਚ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਬਰਨਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ 'ਬੇਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤਾਂ' ਦਾ ਘਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੀ ਖੱਟੀ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਰਨਾ, “ਵੇ ਨੰਨ੍ਹੀ, ਯਾਰ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਾਲ ਲਿਟਰੇਰੀ ਬੰਦੈਂ।” ਮੈਂ ਫੇਰ ਹੱਸ ਪਿਆ ਕਰਨਾ। ਮੇਰੀ ਕਹੀ ਹਰ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਲਕੀਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ। ਬਸ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਖਾਹਿਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੋਤਾ ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਕੇ ਕੁੱਝ ਬਣ ਜਾਏ। ਘਰੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਕੁੱਝ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭੱਜਿਆ ਜਾਂਦਾ।ਜਦੋਂ ਦੀ ਮੈਂ ਸੁਰਤ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਡੈਡੀ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੋਂਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਪਿਉ-ਪੁੱਤਾਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਘੜੀ 'ਤੇ ਨੌਂ ਵੱਜਣ ਦੀ ਦੇਰ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਉ੍ਹਨਾਂ ਨੇ ਫੋਨ ਕਰਨਾ, “ਬਿੱਟੂ (ਕ੍ਰਾਂਤੀਪਾਲ) ਯਾਰ ਤੂੰ ਆਇਆ ਨੀ! ਬਹੁਤ ਟਾਈਮ ਹੋ ਗਿਆ।” ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੋਹ ਕਰਦੇ ਸਨ।ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ “ਤੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਤ ਲੈਪਟਾਪ ਜਮਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇ। ਬੋਰਡ ਦੇ ਪੇਪਰ ਨੇ 85 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਉਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣੇ ਨੇ। ਤੇਰੇ ਬੁਲਟ ਲਈ ਮੈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਿਆਂਗਾ” ਹੁਣ ਇੰਜ ਜਾਪਾਦੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਇੱਛਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਣਖੀ ਤੁਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਖੁਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਮੌਕਾ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਹਾਲਾਤ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਵੀ ਹੋਣ ਮੇਰੇ ਪੋਤੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕਲਮ ਤਾਂ ਆਈ।

-ਮੁਬਾਰਕ ਅਣਖੀ

(ਲੇਖਕ ਮਰਹੂਮ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦਾ ਪੋਤਰਾ ਹੈ।)

ਵਾਰਸ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕ ਪਹਿਲ

2010-02-11T03:02:00.000-08:00

-ਸ਼ੋਰ- ਸ਼ਰਾਬੇ, ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਤੇ ਨੰਗੇਜ਼ ਭਰੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਚੀਕ ਚਿਹਾੜੇ 'ਚ ਗਿਣੇ-ਚੁਣੇ ਸਖ਼ਸ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਜੀਦਾ ਸੁਰਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਸੁਖ਼ਦ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਰਸ ਭਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਣਮੱਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਫਾਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਨਮੋਹਨ, ਕਮਲ ਹੀਰ ਤੇ ਸੰਗਤਾਰ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਇਐ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਡਿਆਉਣਯੋਗ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਟੇਪ 'ਦਿਲ 'ਤੇ ਨਾ ਲਾਈਂ' ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ, ਮਨਮੋਹਨ ਦੀ ਪੁਰਸੋਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਸੰਗਤਾਰ ਦੇ ਦਿਲ ਟੁੰਡਵੇਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਧੁੰਨਾਂ ਸਰੋਤੇ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਝੂਮਣ ਵੀ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸੋਚਣ ਵੀ। ਐਵੇਂ ਯੱਭਲੀਆਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਛੋਹੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੀ ਆਇਆਂ ਆਖਿਆ ਹੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦੈ। ਵਾਰਸ ਦੀ ਇਸ ਨਵੀਂ ਟੇਪ ਦੇ ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਗੀਤ ਸੁਣਨ ਤੇ ਮਾਣਨਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਸੰਗਤਾਰ ਦੀ ਕਲਮ 'ਚੋ ਨਿੱਕਲਿਆ ਗੀਤ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ, ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜ਼ੀਹੀ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਹਨ, ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ, ਰੇਗਿਸਤਾਲ ਬਣਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਭਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣਾ ਤੇ ਮੁੱਕਣ ਕਿਨਾਰੇ ਪੁੱਜ ਗਏ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਾਂਭਣਾ ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ “ਪਾਵਨੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ” ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ 'ਸਤਿਕਾਰ' ਦੇਣਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ ਪੰਜਾਬ ਜਿਹਾ ਨਾਖਿੜਿਆ ਫੁੰੱਲ ਗੁਲਾਬ ਜਿਹਾ ਨਾਹਰਿਆ ਭਰਿਆ ਬਾਗ ਨਾ ਉਜੜੇਕੁੱਝ ਤੇ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋਧੀਆਂ ਬਚਾਓ, ਰੁੱਖ ਲਗਾਓਪਾਣੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ।ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਝ ਸਮਝਦੇ, ਕੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਬੇਸਮਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਤਾਰ ਦੇ ਇਹ ਲਫਜ਼ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਝੰਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਧੀਆਂ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਗਰਮ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸੀਤ ਬੁੱਲ੍ਹਿਆ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਧੀ ਜੰਮਣ ਨਾਲ ਮਾਂ ਜੰਮਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਨਸਲਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦੀ ਹੈ :

ਪੁੱਤ ਜੰਮਦੇ ਨੇ ਦੁੱਖ ਜੰਮਦੇ ਨੇ

ਧੀ ਹੁੰਦੀ ਏ ਸੀਤ ਹਵਾ,

ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਂ ਜੰਮਦੀ ਏ

ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਨੀਤ ਸਦਾ,

ਜਿਗਰ ਦਾ ਟੋਟਾ ਜੰਮਦੀ ਬੱਚੀ

ਜਾਨ ਸਮਝ ਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰੋਂ। । ।

ਆਪਣੇ ਸੌਝੇ ਲਾਲਚਾਂ ਖਾਤਰ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰ ਰਹੇ, ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਰੁੱਖ ਵੱਢ-ਵੱਢ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਨਾਮੋ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਟਾਉਣ 'ਤੇ ਤੁਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਗੀਤ, ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਉਜਾੜ ਸੁੱਟੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਗਰਾਂ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੇ :

ਪਿੱਪਲਾਂ ਬੋਹੜਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਥੱਲੇ

ਪਲਦਾ ਸੀ ਪੰਜਾਬ ਕਦੇ

ਕਿੱਕਰ ਟਾਹਲੀ ਅੰਬ ਸ਼ਰੀਂਹ ਨਾਲ

ਬੇਲੇ ਸਨ ਆਬਾਦ ਕਦੇ

ਲਾਲਚ ਦੇ ਵੱਸ ਵਣ ਉਜੜ ਗਏ

ਪਿੰਡ ਨਾ ਉਜੜਨ ਸਾਰ ਕਰੋਂ …। ॥

ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਜੋਂ ਉਭਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਪੰਜਾਬ, ਸਾਡੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਬੇਆਬ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੋਮਿਆਂ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ, ਬੇਧਿਆਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੋਮੇ ਅਸੀਂ ਪਲੀਤ ਕਰ ਸੁੱਟੇ ਹਨ। ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲੇ ਬਣਾ ਧਰਿਆ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਹੇਠੋਂ ਪਾਣੀ ਐਨੀ ਬੇਕਿਰਕੀ ਨਾਲ ਕੱਢਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਵੀ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੁੰਦੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲਗਾਤਾਰ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ ਬੱਸ ਨਹੀਂ ਧਰਤੀ ਹੇਠ ਬਚਿਆ ਖੁਚਿਆ ਪਾਣੀ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿੱਤੀ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਅਕਲ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਬੈਠ ਕੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ :

ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ

ਵੇਂਹਦੇ ਵੇਂਹਦੇ ਸੁੱਕ ਚੱਲੀ ਏ

ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਘੁਲੀਆਂ

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਗੱਲ ਮੁੱਕ ਚੱਲੀ ਏ

ਜਲ ਤੋਂ ਬਨਾਂ ਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੋਵੇ

ਫਸਲਾਂ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।

ਸੋ, ਅਸੀਂ ਭਾਵੇਂ ਚੰਨ ਜਾਂ ਮੰਗਲ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅੱਡੀ ਚੋਟੀ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਆਪੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਂਦ ਮੁਕਾਉਣ 'ਤੇ ਤੁਲੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਨਾ ਸਮਝੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ (ਜੇ ਆ ਸਕੀਆਂ ਤਾਂ) ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਆਫ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀਗੀਆਂ :

ਦੋ ਦਿਨ ਦੀ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗਾਨੀ

ਵੱਸੇ ਪੰਜਾਬ ਇਹ ਹੀਲਾ ਕਰੀਏ

ਮਾੜੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਲਾਲਚ ਛੱਡੀਏ,

ਕੁਦਰਤ ਲੁੱਟ ਨਾ ਝੋਲੀ ਭਰੀਏ

ਆਉਂਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਮਾਫ ਨਾ ਕਰਨਾ

ਗਲਤੀ ਨਾ ਸੰਗਤਾਰ ਕਰੋ।

ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਸੰਗਤਾਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਫਜ਼ਾਂ ਤੇ ਮਨਮੋਹਨ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਇਸ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਜੀਦਾ ਤੇ ਸਾਰਥਿਕ ਰੰਗ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਜੀ ਆਇਆਂ।

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

-ਬਰਾੜ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੈਤੋ ਮੰਡੀ 151202ਮੋਬਾ: 94173 33316

ਸ਼ਾਇਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਅਤੇ ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ

2010-01-25T01:47:00.000-08:00

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ (ਰਜਿ।) ਜੈਤੋ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਇਥੇ ਸਾਹਿਤ ਸਦਨ ਵਿਖੇ ਲਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹਾਲ ਵਿਚ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰੋ। ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ, ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਾਇਰ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ, ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਲੱਖਣ ਸਰਹੱਦੀ, ਉਘੇ ਸ਼ਾਇਰ ਜਸਵਿੰਦਰ, ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ, ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ, ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਦਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਇਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਅਤੇ ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਰਜੀਤ ਢਿੱਲੋਂ ਦੇ ਸਵਾਗਤੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਤਰਲੋਕ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਅਨਮੋਲਪ੍ਰੀਤ ਘਣੀਆਂ ਨੇ ਮਰਹੂਮ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਾਇਰ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ। ਰੁਪਿੰਦਰ ਮਾਨ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਗਾਇਣ ਕੀਤਾ। ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ ਨੇ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਬਾਰੇ ਮਹਾਨ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸੁਰਿੰਦਰਪ੍ਰੀਤ ਘਣੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋ। ਰੁਪਿੰਦਰ ਮਾਨ ਦੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਰਜ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਇਰ ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ ਨੇ ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ ਦੇ ਕਾਵਿ ਖੇਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਡਾ। ਜੈਨਇੰਦਰ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਦੇ ਸਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਤੇ ਝਾਤ ਪੁਆਈ। ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਜਸਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋ। ਰੁਪਿੰਦਰ ਮਾਨ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਰਸਮ ਪ੍ਰੋ। ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ, ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ, ਸੁਲੱਖਣ ਸਰਹੱਦੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ, ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਦਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਡਾ। ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਨੇ ਮਰਹੂਮ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਨੂੰ ਸਿਜਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਈ ਕੀਤੀ ਘਾਲਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋ। ਰੁਪਿੰਦਰ ਮਾਨ ਨੂੰ ਤੜਪ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬੇਚੈਨੀ ਚੋਂ ਉਭਾਰਨ ਲਈ ਸਾਂਝਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸ਼ਾਇਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿਚ ਸੂਖਮਤਾ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿੰਬ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਬਹੁਤ ਉਜਲ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਪਾਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ ਨੇ ਵਿਵੇਕ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਬਿੰਬ ਅਤੇ ਧਰਾਤਲ ਸਿਰਜੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਦਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਵਨ ਗੋਇਲ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਬਾਰਕਬਾਦ ਦਿੱਤੀ। ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਦਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਨੇ ਸਭਾ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰੋ। ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਕੂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੇ ਇਹ ਸਰੋਤੇ ਹੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਕਹਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀ ਮਾਡਲ ਵਿਚ ਫਿੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿੰਨੇ ਦੁੱਖ ਪਿਛਲੇ ਢਾਈ ਹਜਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਿਸਮਾਂ ਤੇ ਸਹੇ ਹਨ ਓਨੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਸਹੇ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਹੋਏ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ, ਜਸਵਿੰਦਰ, ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ, ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ, ਸੁਲੱਖਣ ਸਰਹੱਦੀ, ਰਾਜਿੰਦਰਜੀਤ, ਸੁਨੀਲ ਚੰਦਿਆਣਵੀ, ਸਤਵਰਨ ਦੀਪਕ, ਮਨਜੀਤ ਕੋਟੜਾ, ਕੁਲਵਿੰੰਦਰ ਬੱਛੋਆਣਾ, ਡਾ। ਦਵਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਗੁਰਪੀ੍ਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਲਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਹਰਜਿੰਦਰ ਢਿੱਲੋਂ, ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ, ਭੁਪਿੰਦਰ ਜੈਤੋ, ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ, ਬਲਦੇਵ ਬੰਬੀਹਾ, ਨਰੇਸ਼ ਰੁਪਾਣਾ, ਸੁੰਦਰ ਪਾਲ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ, ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਬਰਗਾੜੀ, ਮਾਸਟਰ ਕਰਤਾ ਰਾਮ, ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜਿਗਰੀ, ਬਲਕਰਨ ਸੂਫੀ, ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੇ। ਈ., ਗੁਰਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਸਟੇਜ ਦਾ ਸੰਚਾਲਣ ਸਭਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹਰਦਮ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਸਭਾ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੂਰੇਵਾਲੀਆ ਨੇ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।

ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਜੈਤੋ ਵੱਲੋਂ ਉਘੇ ਸ਼ਾਇਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ (ਹੇਠਾਂ) ਉਘੇ ਕਵੀ ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋ. ਰੁਪਿੰਦਰ ਮਾਨ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ, ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ, ਸੁਲੱਖਣ ਸਰਹੱਦੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ, ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਦਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ। ਤਸਵੀਰਾਂ : ਭੋਲਾ ਸ਼ਰਮਾ ਜੈਤੋ।

ਰਾਜਸੀ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਦਾ ਉਭਾਰ ਰੋਕਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ

2009-12-01T23:37:00.000-08:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਿਖੇ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਕਾਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਇੰਚਾਰਜ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤੇ ਅਰਥ ਨਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਇਸ ਤੇ ਇਹਦੇ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣ ਤੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਸਮਝਣ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਿਦਕਦਿਲੀ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਯਕੀਨਣ ਆਖ਼ਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਅਕਾਲੀ - ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸੱਤਾ ਦੀ ਹੈਂਕੜ ਵਿਚ 'ਵਿਗੜੇ ਕਾਕਿਆਂ' ਨੇ ਮਨ ਆਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਮਲਾ ਭਾਵੇਂ, ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਅਧਿਆਪਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰੇ-ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੁਟੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੀ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਦਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜਾਂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਇੰਚਾਰਜ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦਾ, ਸਭ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਿਕ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਕਾਕਿਆਂ ਨੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਇੰਚਾਰਜ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕੁੱਟ ਸੁੱਟਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਠੀਕ ਥਾਂ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਕਾਕਿਆਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਿਕ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ, ਉਸ 'ਤੇ ਰਿਵਾਲਵਰ ਤਾਣੀ ਸਗੋਂ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪੁੱਜੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੱਥੋਪਾਈ ਕੀਤੀ। ਕਨਸੋਅ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਆਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਮਲਾ ਰਫਾ ਦਫਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸਨ। ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੁਲਿਸ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਿਮ ਨਾਲ ਹੋਈ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ, ਉਹਦੀ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਅੱਗੇ ਹੀ ਗੋਡੇ ਟੇਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਰਾਜਸੀ ਦਬਾਅ ਵਿਚ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਮ ਬੰਦੇ ਦੀ ਉਹ ਕੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇਗੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਫਨ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਪੂਰਾ ਢਾਂਚਾ ਹੀ ਕੁਰਾਹੇ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਸੀ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੁੱਝ ਕਦੇ ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਬਿਹਾਰ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਸੀ ਹੁਣ ਉਹੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਘਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਚੁੱਕਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਆਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਬਿਲਕੁਲ ਦਬਾਅ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਆਖ਼ਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਅਫਸਰਸ਼ਾਹੀ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਡੀ ਐਸ ਪੀ ਜਾਂ ਐੱਸ ਐਸ ਪੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਬਣਿਆ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆਕੇ ਹਰ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮੰਨਣ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਨੂੰ ਵਗ੍ਹਾ ਮਾਰੇ। ਸਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫਸਰਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਸਵੈਮਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਫਸਰ ਸ਼ਾਹੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਫਸਰਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜਸੀ ਧਿਰ ਦੀ 'ਚਮਚਾਗਿਰੀ' ਦੀ ਮਾੜੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਫਸਰਸ਼ਾਹੀ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋਣਗੇ। ਅੱਜ ਜੇਕਰ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਵਿਗੜੇ ਕਾਕੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਇੰਚਾਰਜ ਦੀ ਕੁੱਟਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਡੀ। ਅੱੈਸ। ਪੀ। ਜਾਂ ਐੱਸ। ਐੱਸ। ਪੀ ਤੱਕ ਵੀ ਉੱਠ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਬਤ ਨਾ ਆਵੇ। ਇਹ ਅਰਾਜਕਤਾ ਹੈ, ਅਰਾਜਕਤਾ ਕਦੇ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਇਹ ਵੇਲਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫਸਰਸ਼ਾਹੀ ਸਿਆਸੀ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਸਾਫ ਦੱਸ ਦੇਵੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਿਉ ਦੇ ਨੌਕਰ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਜਾਨੇ ਵਿਚੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਸੁੱਖ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਆਮ ਜਨਤਾ ਝੱਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਿਸੇ 'ਘੜੰਮ ਚੌਧਰੀ' ਦੀ ਜੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਅਜਿਹੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਦੇਲਰੀ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਯਕੀਨਣ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਸਵੈਮਾਨ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਏਨਾ ਕੁ ਤਾਂ ਸਹਿਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।

ਬਾਬੇ ਜੇ ਚੁਪ ਰਹਿੰਦੇ, ਕੁੱਝ ਨਾ ਕਹਿੰਦੇ, ਕਿਉਂ ਰੌਲੇ ਪੈਂਦੇ, ਢਕੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇਂ...

2009-11-14T22:47:00.000-08:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਭਾਵਾਨ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਹੈ। ਓਸ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਵਿਚ ਦਮ ਹੈ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਉਂਜ ਉਹ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਚੇ ਓਸੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਉਹਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਢੰਗ, ਬੋਲ-ਚਾਲ, ਖਾਣ ਪੀਣ, ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਉਹਦਾ ਇਟ ਖੜੱਕਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਉਹਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਪਹਿਰਾ ਲਗਦਾ, ਪਿਛਲੀ ਗਲੀ ਵਿਚ ਆਜਾ, ਚੌਥਾ ਪੈਗ ਲਾ ਕੇ ਤੇਰੀ ਬਾਂਹ ਫੜ੍ਹਨੀ ਤੇ ਕਬਜਾ ਲੈਣਾ ਵਰਗੇ ਉਹਦੇ ਗੀਤ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਹਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਬੱਬੂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੱਟ ਦੀ ਜੂਨ ਬੁਰੀ, ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਆਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਹੁਣ ਉਹਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਕੈਸੇਟ 'ਸਿੰਘ ਇਜ਼ ਬੈਟਰ ਦੈਨ ਕਿੰਗ' ਆਈ ਤਾਂ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਇੱਕ ਦਮ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕੈਸੇਟ ਵਿਚ ਬੁੱਬੂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਹੀ ਬੇਬਾਕ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿਚ ਛੋਹਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਗੀਤ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਰਚਾ ਛੇੜੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ, 'ਇੱਕ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸੀ'। ਬੱਬੂ ਨੇ ਇਸ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਫੈਲੇ ਬਾਬਾਵਾਦ ਅਤੇ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਨਮਾਨੀਆਂ ਤੇ ਐਸ਼ ਪ੍ਰਸਤੀ ਨੂੰ ਬੇਪਰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਬੱਬੂ ਨੇ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਬਾਬੇ ਦਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਂਅ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਪਰ ਬਾਬਿਆਂ ਦਾ ਭੜਕਣਾ ਯਕੀਨੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੜਕੇ ਹਨ। ਦੋ ਬਾਬਿਆਂ ਨੇ ਬੜੇ ਤਿੱਖੇ ਪਰ ਗੈਰ ਮਿਆਰੀ, ਘਟੀਆ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਭੜਕੇ 'ਬਾਬਿਆਂ' ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂਅ ਹੈ 'ਸੰਤ' ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੂਜਾ ਹੈ ਕੋਈ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਮੋਰਾਂਵਾਲੀ। ਦੋਏਂ ਬਾਬਿਆਂ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਓਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਨੇ ਆਪ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖਿਆ। ਦੋਆਂ ਦੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਲਹਿਜ਼ਾ ਸੰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਢੱਡਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਦਲੀਲ ਦੇਖੋ ; ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੰਗਤਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਆਵੇ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਤੁਰ ਕੇ ਜਾਣ? ਯਾਨੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨੇ ਗਏ ਇਸ ਬਾਬੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸੰਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਤਰਸੇਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ 'ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤੇ 'ਤੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਮੱਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਮੰਗ ਕੇ ਖਾਣ।' ਉਹ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੂੰ ਸੜਿਆ ਜਿਹਾ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਮੈਕੀਆ ਤੇ ਹੋਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਲਕਬਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਹੈ, ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੇ ਇਸ ਗੀਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਲੋਕ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਾਈਟਾਂ, ਕਮਿਊਨਟੀਆਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਾਬਿਆਂ ਖਿਲਾਫ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਭੜ੍ਹਾਸ ਕੱਢੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਸ਼ਰੇਆਮ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਹਨ। ਅਨੇਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਬਾਬਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਫਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ 40-45 ਲੱਖ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਰਤਣ ਤੇ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਲਾਉਣ 'ਤੇ ਹੀ ਕਿੰਤੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰੇਮ, ਪਿਆਰ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਾਬੇ ਬੱਬੂ ਦੇ ਗਾਣੇ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਪ ਉੱਠੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੀਵਾਨਾਂ ਹੁਣ ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਘੱਟ ਤੇ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਸ ਹੈ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਆਪਣੀ ਇਸ ਨਵੀਂ ਪਿਰਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੇਗਾ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਗਾਏ ਕੁੱਝ ਗਲਤ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਦੁਹਰਾਵੇਗਾ। ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਉਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦਲੇਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਬੱਬੂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਗਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਓਸ ਦੀ ਇਸ ਨਵੀਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੀ ਆਇਆਂ ਆਖਦੇ ਹਾਂ ਤੇ 'ਬੱਬੂ-ਬਾਬਾ ਵਿਵਾਦ' ਵਿਚ ਬੱਬੂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਂ।

ਮਿਸ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਂਅ

2009-11-12T23:44:00.000-08:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ -

ਇੱਕ ਗੱਲ ਮੇਰੀ ਤੂੰ ਸੁਣ ਬਹਿਕੇ ਮਿਸ ਪੂਜਾ।

ਛੱਡ ਗਾਉਣਾ ਕਰਲੈ ਤੂੰ ਕੰਮ ਕੋਈ ਦੂਜਾ।।

ਜਣਾ ਖਣਾ ਪਾਵੇ ਤੈਨੁੰ ਝਾੜ ਝੱਲੀਏ,

ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਨਾ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਵਿਗਾੜ ਝੱਲੀਏ।

ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੀ ਭਾਵੇਂ ਸੋਚ ਤਾਂ ਗੰਵਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਐ,

ਤੇਰੀ ਹਰ ਅਦਾ ਨਿਰੀ ਹੀ ਨਚਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਐ।

ਕੱਚ ਘਰੜ ਗੰਦਾ ਮੰਦਾ ਗਾਈ ਜਾਨੀ ਐਂ,

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਗੰਦ ਤੂੰ ਵਧਾਈ ਜਾਨੀ ਐਂ।

ਬਾਵਾ, ਬੀਬਾ ਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਜਿਉਂ ਗਾ ਕੁੜੀਏ,

ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਕੁੱਝ ਤੂੰ ਬਣਾ ਕੁੜੀਏ।

ਕਾਲਜਾਂ ਨੂੰ ਛੱਜ ਪਾ ਕੇ ਕਾਹਨੂੰ ਛੱਟੀ ਜਾਨੀ ਐਂ,

ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵੈਰਨੇ ਤੂੰ ਪੱਟੀ ਜਾਨੀ ਐਂ।

ਅਜੇ ਵੀ ਹੈ ਵੇਲਾ ਬਾਜ ਆ ਬੀਬੀ ਤੂੰ,

ਪੈਸੇ ਵਾਲੀ ਭੁੱਖ ਕਿਤੋਂ ਹੋਰ ਲੈ ਮਿਟਾ ਬੀਬੀ ਤੂੰ।

ਲੋਕਾਂ ਦਿਆਂ ਸਬਰਾਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਉਣਾ ਛੱਡ ਦੇ,

ਚੰਗਾ ਨੇ ਨਹੀਂ ਗਾਉਣਾ ਮਾੜਾ ਗਾਉਣਾ ਛੱਡ ਦੇ।

ਬਣਦਾ ਸੀ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾ ਚੱਲੇ ਆਂ,

ਅੱਗੇ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਸੀਂ ਸਮਝਾ ਚੱਲੇ ਆਂ।

(12ਨਵੰਬਰ2009)

ਸੋਚੋ

2009-11-03T00:57:00.000-08:00

ਕਿੰਨੇ ਬੇ ਰਹਿਮ ਨੇ,
ਚੰਦਰੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।
ਨਾ ਜੀਣ ਦਿੰਦੇ ਨੇ
ਨਾ ਮਰਨ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਨੇ
ਬੱਸ ਨੋਚਦੇ ਨੇ
ਆਪਣੀ ਮੌਜ ਮੁਤਾਬਿਕ।
ਭਰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ
ਬੀਤੇ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ
ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਚੇੜਦੇ ਨੇ।
ਵੋਟਾਂ ਖਾਤਰ
ਤੇ ਕੁੱਝ ਨੋਟਾਂ ਖਾਤਰ
ਕੁੱਝ ਫੋਕੀ ਚੌਧਰ ਖਾਤਰ
ਦੱਬੇ ਮੁਰਦੇ ਉਖਾੜਦੇ ਨੇ।
ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ,
ਕੌਮ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ,
ਜਾਤ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ
ਬੰਦ, ਹੜਤਾਲਾਂ,
ਅੱਗਜ਼ਨੀ, ਤੋੜ ਫੋੜ
ਆਖਰ ਇਨਸਾਫ ਲੈਣ ਦਾ
ਇਹ ਭਲਾ ਕਿਹੜਾ ਢੰਗ ਹੈ?

ਸੋਚੋ

2009-11-03T00:55:00.000-08:00

बीटी बैंगन पर सुझाव मांगा

2009-10-16T01:45:00.001-07:00

भारत सरकार ने कहा है कि विवादास्पद बीटी बैंगन के व्यावसायिक उत्पादन को लेकर वह वैज्ञानिकों, किसानों, उपभोक्ता समूहों और स्वयंसेवी संगठनों से चर्चा करेगी.
पर्यावरण मंत्रालय ने इस साल के अंत तक इस बारे में लोगों की राय भी मांगी है.
केंद्रीय पर्यावरण मंत्री जयराम रमेश ने कहा है कि वे जनवरी और फरवरी में इस विषय में लोगों से सलाह मशविरा करेंगे.
उन्होंने कहा है, "अंतिम फ़ैसला सभी पक्षों की राय सुनने के बाद और यह सुनिश्चित करने के बाद ही लिया जाएगा कि भागीदार इस बात से संतुष्ट हैं कि उनकी बात सुन ली गई है."
इससे पहले बुधवार को बीटी बैंगन को व्यावसायिक रुप से उगाने की अनुमति देने के लिए बनी समिति ने इसे मंज़ूरी दे दी थी और सरकार से कहा था कि वह इस पर विचार करें.
इसके बाद माना जा रहा है कि बीटी बैंगन के व्यवसायीकरण का रास्ता लगभग साफ़ है.
कमेटी ने माना है कि इस फ़सल को उगाने को लेकर जो आशंका प्रकट की जा रही थीं, वो सही नही हैं.
बीटी बैगन पैदा करने को लेकर कई गैर सरकारी संगठन और किसान संगठन विरोध प्रकट करते रहे हैं.
लेकिन इस कमेटी के अनुसार अनुवांशिक रुप से संवर्द्धित फ़सलों को लेकर जो भी अध्ययन और आंकड़े उपलब्ध हैं उनसे पता चलता है कि इनसे सेहत या पर्यावरण पर कोई बुरा प्रभाव नही पड़ता है.
बीटी बैंगन उगाने के प्रस्ताव का विरोध करने वाले संगठनों का कहना है की अनुवांशिक संवर्द्धित फ़सलों पर किये गए परिक्षण ये साबित कर चुके हैं की ये फ़सले सेहत और पर्यावरण दोनो के लिए सही नही हैं.
अगर भारत में बीटी बैंगन को अनुमति दी जाती है तो यह देश में जेनेटिक रुप से परिष्कृत पहला खाद्य पदार्थ होगा

http://www.bbc.co.uk/hindi/science/2009/10/091016_bt_brinjal_govt_vv.shtml

ਗ਼ਜ਼ਲ

2009-09-20T00:42:00.000-07:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਕੁੱਝ ਦਿੱਤੇ ਗ਼ੈਰਾਂ ਨੇ ਤੇ ਬਾਕੀ ਯਾਰਾ ਤੇਰੇ ਨੇ।
ਨਿੱਕੀ ਜਿੰਨੀ ਜਿੰਦ ਸਾਡੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਬਥੇਰੇ ਨੇ।

ਦੀਵਾ ਬਣਕੇ ਬਲੇ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਲਈ,
ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵਿਚ ਪਰ ਘੋਰ ਹਨੇਰੇ ਨੇ।

ਕਿਸੇ ਦੇ ਆਉਣੇ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾਂ ਕਦ ਕਾਂ ਦੇਣੈਂ?
ਸੁਣਨੇ ਤਾਈਂ ਤਰਸੇ ਪਏ ਸਾਡੇ ਤਾਂ ਬਨੇਰੇ ਨੇ।

ਝੂਠੇ ਕਿਸੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਰੀਝਾਂ ਨੇ ਮਰ ਜਾਣੈਂ,
ਮਜ਼ਬੂਰੀਆਂ, ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਘੱਤੇ ਹੋਏ ਘੇਰੇ ਨੇ।

ਛੱਡ ਦੁਬਿਧਾ ਸ਼ਮਾਦਾਨਾਂ ਸੰਗ ਖੜ੍ਹੋ ਸ਼ਾਇਰਾ,
ਬੋਲ ਦੇ ਸੱਚ ਸਾਰਾ ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਾ ਹੈ ਨ੍ਹੇਰੇ ਨੇ।

ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਲਿਹਾਜ਼ ਮੈਥੋਂ ਤਖ਼ਤਾਂ ਤਾਜਾਂ ਦਾ,
ਇਹ ਤਖ਼ਤ-ਓ-ਤਾਜ਼ ਬੇਗਾਨੇ ਤੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਨੇ।

'ਹਰਮੇਲ' ਵੰਡਦਾ ਚੱਲ ਚਾਣਨ ਤੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ,
ਚਾਣਨ ਸਾਹਵੇਂ ਕਦ ਤੱਕ ਟਿਕਣਾ ਨ੍ਹੇਰੇ ਨੇ।

ਨਾਟਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾ ਹੈ : ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ

2009-09-19T01:28:00.000-07:00

ਨਾਟਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ' ਚੰਦ ਜਦੋਂ ਰੋਟੀ ਲਗਦਾ ਹੈ' ਰਿਲੀਜ਼
ਕਰਮਜੀਤ ਮਾਨ
ਜੈਤੋ : ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਨਾਟਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਟਕਕਾਰ ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਟਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ' ਚੰਦ ਜਦੋਂ ਰੋਟੀ ਲਗਦਾ ਹੈ' ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਵਿਹੂਣੇ ਹੀ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਹਜ, ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੋਰੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਥੇ ਹੀ ਨਰਕ ਵਰਗਾ ਜਵੀਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦਾ ਇਹੀ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਜੋਗੇ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਯੋਗਦਾਨ ਉਪਰ ਤਸੱਲੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਆਸਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਾਟਕ ਕਲਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 'ਅਜੀਤ' ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਸਬ-ਆਫਿਸ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਸ: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਿੰਸ ਦੇ ਨਾਟਕ ਕੇਵਲ ਵਿਸ਼ੇ ਪੱਖੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਨਾਟਕੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾਂ ਦਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੱਥਾ ਸੰਵਾਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਕਾਸ ਮੰਚ ਜੈਤੋ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਦਮ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿੰ੍ਰਸ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਟਕ 'ਚੰਦ ਜਦੋਂ ਰੋਟੀ ਲਗਦਾ ਹੈ' ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹੋਣੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿੰਸ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹੈ। ਰਿਲੀਜ਼ ਦੀ ਰਸਮ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਡਾ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧੰਨਵਾਦੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਣੀ ਰਹੇਗਾ।
ਜੈਤੋ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਟਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ' ਚੰਦ ਜਦੋਂ ਰੋਟੀ ਲਗਦਾ ਹੈ' ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ, ਸ: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਕੋਟਕਪੂਰਾ, ਹਰਦਮ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਅਤੇ ਡਾ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ। ਤਸਵੀਰ : ਭੋਲਾ ਸ਼ਰਮਾ ਜੈਤੋ

'ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਉਸ ਪਾਰ' ਵਰਗੇ ਨਾਟਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ : ਟੋਨੀ ਬਾਤਿਸ਼
ਕਰਮਜੀਤ ਮਾਨ
ਜੈਤੋ - ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਟਕਕਾਰ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਟਕ 'ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਉਸ ਪਾਰ' ਦੀ ਪਲੇਠੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਇਥੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਓਪਨ ਏਅਰ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਚੋਣਵੇਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਮਾਣਿਆ। ਉਘੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਰੰਗਕਰਮੀ ਟੋਨੀ ਬਾਤਿਸ਼ ਇਸ ਮੌਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁੱਜੇ। ਭਾਰਤੀ ਦੱਤ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਖੇਡੇ ਗਏ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿਚ ਜਗਦੇਵ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ, ਅਜੋਕੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤਾਮਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਕੀਤਾ। ਨਾਟਕ ਦਾ ਇਕ-ਇਕ ਡਾਇਲਾਗ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਨਾਟਕ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਮੋਂਟੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਜੀਤ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਹਰਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਤੇ ਸੀ. ਆਈ. ਡੀ. ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ, ਵਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੱਚੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਧਰਮਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਚੌਕੀਦਾਰ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ ਅਤੇ ਪੈਨਸੀ ਭੁੱਲਰ ਨੇ ਮਾਡਰਨ ਔਰਤ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਟੋਨੀ ਬਾਤਿਸ਼ ਨੇ ਜਗਦੇਵ ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਟਕ ਲਈ ਮੁਬਾਰਕਬਾਦ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਨਾਟਕ ਅੱਜ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਲਈ ਇਹ ਇਕ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੱਭਿਅਚਾਰ ਵਿਕਾਸ ਮੰਚ ਜੈਤੋ ਦੇ ਆਗੂ ਹਰਦਮ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਗਨ ਕਟਾਰੀਆ ਨੇ ਵੀ ਨਾਟਕ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਮੰਚਨ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ।
ਜੈਤੋ ਵਿਖੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਕਲਾ ਤੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਓਪਨ ਏਅਰ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਨਾਟਕ 'ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਉਸ ਪਾਰ' ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਤਸਵੀਰਾਂ : ਭੋਲਾ ਸ਼ਰਮਾ ਜੈਤੋ

ਜੈਤੋ ਦਾ 'ਅਦਬੀ ਮੋਰਚਾ'

2009-09-14T05:15:00.000-07:00

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਜੈਤੋ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇੱਥੇ ਲੱਗੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਮੋਰਚੇ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਜੈਤੋ ਦਾ ਨਾਂਅ ਨਾ ਸਿਰਫ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦੈ ਸਗੋਂ ਅਦਬ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਬਾਬਾ ਬੋਹੜ ਮਰਹੂਮ ਉਸਤਾਦ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲਨਿਗ਼ਾਰ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਪੋ: ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬੀ ਜਗਤ ਵਿਚ ਐਸੇ ਬੁਲੰਦ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੈ ਕਿ ਜੈਤੋ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ ਦੀ ਗੱਲ ਸਿਰੇ ਲੱਗ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।

ਮਰਹੂਮ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਹੁਰਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵਾਲੇ ਮੁਕਾਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਘਾਲਣਾ ਘਾਲੀ। ਕੁੱਲਵਕਤੀ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਸੇਵਾ ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਿਜਦੇ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਪ ਇੱਕ ਪ੍ਰਪੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ, ਸਗੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਿਨਫ ਵਿਚ ਮੁਹਾਰਤ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ਿਆ। ਪਰ ਦੀਪਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦੇਣ ਸਿਰਫ ਗ਼ਜ਼ਲ ਕਰਕੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕੀਤੀ। 'ਆਹ ਲੈ ਮਾਏ ਸਾਂਭ ਕੁੰਜੀਆਂ.. .' ਵਰਗੇ ਅਮਰ ਗੀਤ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ, ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ ਦੀਆਂ ਆਲ੍ਹਾ ਖਿਦਮਾਤ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਪੋ੍ਰੋ: ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਹੈ।। ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦੂਜੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਤ ਸਨਮਾਨ 'ਗ਼ਿਆਨਪੀਠ' ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪੁਆਇਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੇਖ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਮਾਰਅਕਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਵਾਹਦ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ 10 ਨਾਵਲ, 11 ਕਹਾਣੀਂ ਸੰਗ੍ਰਿਹ, 2 ਨਾਟਕ, ਅੱਧੀ ਕੁ ਦਰਜਨ ਵਾਰਤਕ ਤੇ 12 ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਰਜਨਾਂ ਸੰਪਾਦਤ ਤੇ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ।

ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਣ ਹਾਸਿਲ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਮੜ੍ਹੀ ਦਾ ਦੀਵਾ' ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਤੇ ਇਹਦੀਆਂ 4 ਲੱਖ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਲੰਮੀ ਉਡੀਕ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਵਲ 'ਆਹਣ' ਹੱਥੋ ਹੱਥ ਵਿਕ ਗਿਆ। ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਰੋਣਾ ਰੋਣ ਵਾਲੇ ਹੱਕੇ ਬੱਕੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ 'ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 'ਗਿਆਨਪੀਠ' ਤੱਕ ਅਨੇਕਾਂ ਐਸੇ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਿਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਹੁਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਹਸਰਤ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਗ਼ਲਪ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਐਵਾਰਡ, ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਅਕਾਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਰਜਨਾਂ ਹੋਰ ਗਿਣਨਯੋਗ ਸਨਮਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਡਮੁੱਲੀਆਂ ਸਾਹਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਵੀ ਆਲੰਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ 'ਪੰਜ ਪਾਣੀ' ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਇਆ ਹੈ।। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵੁੱਚ ਅਦਬੀ ਸਨਮਾਨ 'ਗਿਆਨਪੀਠ' ਦੀ ਸਰਵੁੱਚ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ ਕਈ ਐਸੇ ਨਾਂਅ ਹਨ ਜਿੰੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਿਨਫਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਜਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਰਹੂਮ ਪੋ੍ਰ: ਰੁਪਿੰਦਰ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਖਾਸਾ ਮੁਕਾਮ ਬਣਾਇਆ। ਅੰਦਰਲੀ ਤਪਸ਼, ਕੁੱਝ ਸੁਣੀਏ ਕੁੱਝ ਕਹੀਏ ਤੇ ਇਨਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਖਿਦਮਤ ਕੀਤੀ। ਹਰਦਮ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਗ਼ਜ਼ਲ ਤੇ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬੀ ਜਗਤ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ-ਥਾਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋ: ਤਰਸੇਮ ਨਰੂਲਾ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਾਰੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਾਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੁੰਦਰਪਾਲ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਿਬੰਧ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤਰਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਲੇਖ, ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰੰਘ ਤੇ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜਾਏ ਹੋਣ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਪਾਲ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋ: ਪਾਲੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਤੇ ਜਗਦੇਵ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਡਰਾਮਾ ਨਿਗ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਦੋਏਂ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਜਾਣੇ ਪਛਾਣੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ ਹਨ।

ਜੈਤੋ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕਈ ਸਾਹਿਤਕ ਚਿਹਰੇ ਵੀ ਜੈਤੋ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬੈਠਕੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸੂਰੇਵਾਲੀਆ, ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੁਰਿੰਦਰਪ੍ਰੀਤ ਘਣੀਆਂ, ਸ਼ਾਇਰ ਅਮਰਜੀਤ ਢਿੱਲੋਂ ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਲੇਖਕ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬਲਾੜ੍ਹੀਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਨਾਂਅ ਹਨ।

ਭੁਪਿੰਦਰਪਾਲ ਜੈਤੋ ਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਬੇਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ, ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਦੇਸੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ ਮਲਕੀਤ ਕਿੱਟੀ, ਗੁਰਮੀਤ ਗੀਤਾ, ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਰਵੇਅਰ, ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਅਰਸ਼, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦਬੜ੍ਹੀਖਾਨਾ, ਰਾਜਦੀਪ 'ਰਾਜ', ਸੋਨੀ ਦਬੜ੍ਹੀਖਾਨਾ ਆਦਿ ਅਜਿਹੇ ਨਾਂਅ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਰਾਹ ਤੁਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਕਾਸ ਮੰਚ, ਪਰਵਾਜ਼, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸੰਗਮ ਅਤੇ ਦੇਵਲੋਕ ਕਲਾ ਤੇ ਖ਼ੋਜ ਕੇਂਦਰ ਆਦਿ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਜੁੜ ਬੈਠਣ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਦਾ ਮੰਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
-ਪ੍ਰਧਾਨ, ਪਰਵਾਜ਼ ਜੈਤੋ।
ਮੋਬਾ: 94173 33316

ਨਜ਼ਮਾਂ

2009-09-12T03:47:00.000-07:00

ਨਜ਼ਮਾਂ

ਵਲਵਲੇ
ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

1
ਕਲਮਾਂ ਵਾਲਿਓ ਹੋਸ਼ ਕਰੋ,
ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਅਕਸ ਵਿਗਾੜੋ ਨਾ।

ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਬੇਸਮਝੀ ਵਿਚ
ਅਕਲਾਂ ਦੇ ਵਰਕੇ ਪਾੜੋ ਨਾ।

ਚੰਦ ਛਿੱਲੜਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ
ਪੈਰੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਲਿਤਾੜੋ ਨਾ।

ਬਣਕੇ ਵਿਚਰੋਂ ਸ਼ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ
ਬਹੁਤੀ ਬੇ-ਸ਼ਰਮੀ ਧਾਰੋ ਨਾ।

2

ਬੱਲੇ ਬੱਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਉਸਦੀ,
ਜੀਹਦੀ ਮੁੱਠੀ ਆ ਜਾਵੇ ਪੈਸਾ।

ਦੁਸ਼ਮਨ ਕਰ ਦੇਵੇ ਯਾਰਾਂ ਨੂੰ
ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਰ ਬਣਾਵੇ ਪੈਸਾ।

ਹਰ ਕੋਈ ਏਹਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭਜਦਾ
ਹੱਥ ਵਿਰਲੇ ਦੇ ਹੀ ਆਵੇ ਪੈਸਾ।

ਘਰ ਰੱਬ ਦਾ ਵੀ ਬਚਿਆ ਨਾ
ਹਰ ਥਾਂ ਰੰਗ ਦਿਖਾਵੇ ਪੈਸਾ।

3
ਭਗਤ ਸਿੰਘ
ਭਗਤ ਸਿੰਘ,
ਸਿਰਫ ਕੰਧ 'ਤੇ ਟੰਗੀ
ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ।
ਭਗਤ ਸਿੰਘ,
ਬੀਤੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਦਫ਼ਨ,
ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ।
ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਾਂਅ ਹੈ,
ਇਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ।
ਉਹ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ,
ਜੋ ਕਾਇਮ ਰਹੂਗੀ,
ਯੁੱਗਾਂ ਤੀਕ।
ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਮੁਜੱਸਮਾਂ ਹੈ
ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ।
ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ,
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ।
ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਪੈਗ਼ਾਮ ਹੈ
ਸਮਾਜਵਾਦ ਦਾ।
ਭਗਤ ਸਿੰਘ,
ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ,
ਉਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੈ,
ਜੋ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ,
ਇਨਕਲਾਬਾਂ ਦੇ ਰਾਹ।

4
ਜੇ ਕਿਤੇ
ਆਪਣੇ 100ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ 'ਤੇ,
ਜੇ ਕਿਤੇ,
ਭਗਤ ਸਿੰਘ,
ਮੰਚ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ,
ਤਾਂ ਕੀ ਬੀਤਦੀ?
ਸੰਘ ਪਾੜ-ਪਾੜ,
ਬਾਹਾਂ ਉਲਾਰ-ਉਲਾਰ,
ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ,
ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨਾਲ?
ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਕਰਦੇ ਨੇ,
ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਹਨੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ।
ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ 'ਚ,
ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ,
ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਗਏ ਨੇ।
ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ,
ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ,
ਗਲਮੇਂ 'ਚ ਹੱਥ ਪਾ ਲੈਂਦਾ,
ਤੇ ਦੀਨ - ਈਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ,
ਸ਼ਰਮ -ਓ- ਹਯਾ ਵੀ,
ਵੇਚ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਮੱਕਾਰਾਂ ਨੂੰ,
ਜ਼ਰੂਰ ਪੁੱਛਦਾ,
ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 60 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ,
ਉਹ ਕਿਸਨੂੰ ਦੇ ਰਹੇ ਨੇ?
ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ,
ਸਕਾਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਉਲਾਂਭਾ।
ਕਿਉਂ ਕਿ -
ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੁੰਦਿਆਂ,
ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਂਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸਿਰ ਸੀ।
ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਈ,
ਤਾਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਬੇ-ਈਮਾਨੀ ਹੈ।
ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ
ਬੁੱਧੂ ਬਨਾਉਣ,
ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਤੇ
ਮਗਰਮੱਛ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਹਾਉਣ ਦਾ,
ਕੋਝਾ ਨਾਟਕ,
ਉਹਨੇ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।

5
ਰੁਬਾਈਆਂ
ਫਬਦੀ ਹੈ ਨਾ ਹੁਣ, ਹੁਸਨ -ਓ- ਸ਼ਬਾਬ ਦੀ ਗੱਲ।
ਕਲਮਾਂ ਵਾਲਿਓ ਕਰੋ, ਬਲਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗੱਲ।
ਲਿਖਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਨੇ ਬਣਨਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨੇ,
ਪਰੀਤ ਵਿਚਾਰੋ ਡੁੱਲੇ ਹੋਏ, ਖੂਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਗੱਲ।
20ਜਨਵਰੀ, 1993

ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਮੋਢਾ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਸਾਰੀਏ ਪਰੀਤ।
ਜਾਤ-ਪਾਤ ਨੂੰ ਮੁਕਾਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਏ ਪਰੀਤ।
ਰੰਗ -ਨਸਲ ਦਾ ਕੱਢਕ, ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਪਾੜਾ,
ਮਹਿਕ ਏਕਤਾ ਦੀ, ਚਹੁੰ ਪਾਸੀਂ ਖਿਲਾਰੀਏ ਪਰੀਤ।
23 ਜਨਵਰੀ, 1993

ਕਿਸੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ, ਕਰਦਾ ਕੌਣ ਹੈ ਖ਼ਿਆਲ ਏਥੇ।
ਸਭਨੂੰ ਮਤਲਬ ਹੈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੁਫਾਦਾਂ ਨਾਲ ਏਥੇ।
ਸੋਚ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਖੁਦ ਤਾਈਂ ਮਹਿਦੂਦ ਬੱਸ,
ਹਕਾਰਤ ਦਾ ਖਿਲਾਰਾ ਪਰੀਤ ਉਲਫ਼ਤ ਦਾ ਕਾਲ ਏਥੇ।
15 ਫਰਵਰੀ, 1993

ਇਹ ਕੀ ਵਰਤ ਗਿਆ ਹੈ ਕਹਿਰ ਭਲਾਂ?
ਲਹੂ 'ਚ ਡੁੱਬਿਆ ਕਿਉਂ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਭਲਾਂ?
ਭਾਈ ਭਾਈ ਦਾ ਵੈਰੀ ਹੋਇਆ ਪਿਆਰ ਭੁਲਾਕੇ,
ਕਿਸ ਘੋਲਿਆ ਹਵਾ 'ਚ ਜ਼ਹਿਰ ਭਲਾਂ।

੬
ਨਜ਼ਮ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹੋ

ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ 'ਚ ਚੂਰ
ਉਹ ਭੁੱਲ ਬੈਠੇ ਨੇ
ਕਿ ਜਨਤਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
ਦਬਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਮਨ,
ਮੱਠੀ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ,
ਵਕਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ।
ਪਰ ਇਹ ਅੱਗ
ਸੁਲਘਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ
ਅੰਦਰੇ- ਅੰਦਰ
ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ।
ਤੇ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ
ਭਾਂਬੜ ਬਣਦੀ ਹੈ,
ਤਖ਼ਤ-ਓ-ਤਾਜ
ਸਾੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖੋ,
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੀ
ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਉਹ ਫਰੋਲ ਕੇ ਦੇਖਣ,
ਤਵਾਰੀਖ਼ ਦੇ ਵਰਕੇ।
ਤੇ ਬਾਜ ਆਉਣ
ਅੱਗ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਦੀ
ਇਸ ਹਿਮਾਕਤ ਤੋ।

(ਨਕਸਲਵਾਦ ਦੀ ਆੜ ਹੇਠ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ)

ਗੀਤ ਸੰਗ੍ਰਿਹ

2009-09-12T03:39:00.000-07:00

ਗੀਤ ਸੰਗ੍ਰਿਹ

ਦੁਆਵਾਂ
-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
੧
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਪੀੜਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੁਣ ਮੋਹ।
ਹਰ ਵੇਲੇ ਦਿਲ ਡਰੇ ਕਿਤੇ ਜਾਣ ਨਾ ਇਹ ਖੋਹ।।

ਹੰਝੂ ਹੌਕੇ ਉਹਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਰੱਖਣਾ,
ਖੁਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਗ਼ਮ ਸਹਿਣੇ, ਰਤਾ ਅੱਕਣਾ ਨਾ ਥੱਕਣਾ,
ਇਹ ਵੇਖ ਮੇਰਾ ਹਾਲ, ਨਾ ਤੂੰ ਅੰਮੀ ਮੇਰੀ ਰੋ...
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਪੀੜਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਮੋਹ।

ਹਾਸਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਨਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਇਹ ਗੁਵਾਉਣਾ ਏ,
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਲੁੱਟ ਗਿਆ ਕਦੋਂ ਹੱਥ ਫੇਰ ਆਉਣਾ ਏ,
ਇਹਨਾਂ ਹਾਸਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਏ, ਜਾਣ ਕਦੋਂ ਵੈਰੀ ਹੋ...
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਪੀੜਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਮੋਹ।

ਰੱਬ ਵਾਂਗੂੰ ਓਹਨੂੰ ਬੱਸ, ਪੂਜਦੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਏ,
ਲੋਕੀਂ ਕੁੱਝ ਕਹਿਣ ਅਸੀਂ, ਬੁਰਾ ਨਹੀਂਓ ਕਹਿਣਾ ਏ,
ਲੱਖ ਚਾਹੇ ਤਾਂਵੀਂ ਭੁੱਲ ਮੈਨੂੰ, ਸਕਦਾ ਨਹੀਂ ਓਹ...
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਪੀੜਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਮੋਹ।

ਉਹਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਭਾਵੇਂ, ਸਾਨੂੰ ਸੂਲੀ ਉਤੇ ਟੰਗਣਾ,
ਅਸਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਵੀ ਐ, ਸਦਾ ਸੁੱਖ ਉਹਦਾ ਮੰਗਣਾ,
ਅੰਗ-ਅੰਗ 'ਚ ਪਰੀਤ ਓਹਦੀ, ਰਚੀ ਬਣ ਖੁਸ਼ਬੋ..
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਪੀੜਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਮੋਹ।

੨
ਬੋਲੇ ਨਾ ਬੁਲਾਇਆ ਮਾਹੀ ਰਹੇ ਬੱਸ ਘੂਰਦਾ।
ਮਨ ਮੇਰਾ ਸਈਓ ਨੀ ਹੈ ਏਸੇ ਗੱਲੋਂ ਝੂਰਦਾ।

ਹੱਥੀਂ ਛਾਵਾਂ ਕਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੀ,
ਧੀਆਂ ਵਾਂੰਗੂ ਸੱਸ ਸਹੁਰਾ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨੀ,
ਪਿਆਰ ਮਿਲਦਾ ਨਾ ਪਰ ਮਾਹੀ ਮਗ਼ਰੂਰ ਦਾ...
ਮਨ ਮੇਰਾ ਰਹੇ ਸਈਓ ਏਸੇ ਗੱਲੋਂ ਝੂਰਦਾ।

ਫੋਲ ਸਾਰਾ ਜੱਗ ਜੀਹਨੂੰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਟੋਲ਼ਿਆ
ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਰੋਲ਼ਿਆ
ਜਿਵੇਂ ਵਾਸਤਾ ਨਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਹੋਵੇ ਕੋਈ ਦੂਰ ਦਾ...
ਮਨ ਮੇਰਾ ਸਈਓ ਨੀ ਹੈ ਏਸੇ ਗੱਲੋਂ ਝੂਰਦਾ।

ਅੱਥਰੀ ਜਵਾਨੀ ਮੇਰੀ ਹਾਣ ਮੰਗੇ ਹਾਣੀ ਦਾ
ਲੱਭਦਾ ਨਾ ਸਿਰਾ ਕੋਈ ਉੁਲਝੀ ਹੋਈ ਤਾਣੀ ਦਾ
ਮਾਰੀ ਜਾਂਦਾ ਹੇਰਵਾ ਨੀ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਸਰੂਰ ਦਾ...
ਮਨ ਮੇਰਾ ਸਈਓ ਨੀ ਹੈ ਏਸੇ ਗੱਲੋਂ ਝੂਰਦਾ।

ਘਰ ਸਹੁਰਿਆਂ ਦਾ ਲੱਗੇ ਤਾਹੀਂ ਜੇਲ੍ਹ ਨੀ,
ਕੋਲ ਬਹਿਕੇ ਕਰਦਾ ਨਾ ਪਿਆਰ ਹਰਮੇਲ ਨੀ
ਕਰਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਵੀ ਨਾ, ਮੇਰੇ ਉਹ ਕਸੂਰ ਦਾ...
ਮਨ ਮੇਰਾ ਸਈਓ ਨੀ ਹੈ ਏਸੇ ਗੱਲੋਂ ਝੂਰਦਾ।

੩
ਬੱਦਲਾਂ ਝੜੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਨੇ,
ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਪੈਲ਼ਾਂ ਪਾਈਆਂ ਨੇ,
ਬਾਗਾਂ ਅੰਦਰ ਕੋਇਲਾਂ ਨੇ,
ਹੈ ਗੀਤ ਪਿਆਰ ਦਾ ਗਾਇਆ...
ਨੀ ਅੜੀਓ ਸਾਵਣ ਆਇਆ।

ਪਿੱਪਲਾਂ ਮੁੱਢ ਪੀਘਾਂ ਪਾਈਆਂ,
ਸਖੀਆਂ ਸਭ ਝੂਟਣ ਆਈਆਂ,
ਜ਼ੋਬਨ ਮੱਤੀਆਂ ਜਦ ਨੱਚੀਆਂ,
ਗਿੱਧੇ ਨੂੰ ਲੋਹੜਾ ਆਇਆ...
ਨੀ ਅੜੀਓ ਸਾਵਣ ਆਇਆ।

ਪੱਕੇ ਪੂੜੇ ਰਿੱਧੀਆਂ ਖੀਰਾਂ
ਰਲ ਮਿਲ ਖਾਧੇ ਭੈਣਾਂ ਵੀਰਾਂ
ਹਰ ਪਾਸੇ ਨੱਚਣ ਖੁਸ਼ੀਆਂ
ਚਾਵਾਂ ਨੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਇਆ...
ਨੀ ਅੜੀਓ ਸਾਵਣ ਆਇਆ।

ਹਰ ਪਾਸੇ ਛਾਈ ਹਰਿਆਲੀ,
ਤੁਠਾ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਵਾਲੀ,
ਖੁਸ਼ ਨੇ ਡਾਢੇ ਹਾਲੀ -ਪਾਲੀ
ਫਸਲਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਬਨ ਆਇਆ...
ਨੀ ਅੜੀਓ ਸਾਵਣ ਆਇਆ।

ਸਾਉਣ ਮਾਹ ਰੁੱਤ ਪਿਆਰਾਂ ਦੀ,
ਇਹ ਰੁੱਤ ਜਣਨੀ ਬਹਾਰਾਂ ਦੀ
ਮਦਰਾ ਵਰਤੀ ਪਰੀਤ ਪਿਆਰਾਂ ਦੀ,
ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ ਨਸ਼ਿਆਇਆ...
ਨੀ ਅੜੀਓ ਸਾਵਣ ਆਇਆ।

੪
ਲਾਵਾਂ ਚਾਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਕੇ, ਸਾਂਝ ਉਮਰਾਂ ਦੀ ਪਾਕੇ,
ਤੁਰ ਗਿਆ ਦੂਰ ਸੋਹਣਿਆਂ...
ਵੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਤਾਂ ਸੀ ਜਾਣਾ, ਕਿਹੜਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ
ਹੋਗਿਆ ਕਸੂਰ ਸੋਹਣਿਆ।

ਸਾਡਾ ਭੋਰਾ ਵੀ ਤੂੰ ਕਦੇ ਚੰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ ਵਿਸਾਹ,
ਨਾਲ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਸੀ ਸਾਹ,
ਭੁੱਲੇ ਕਾਹਤੋਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਇਸ਼ਕੇ ਦੇ ਦਸਤੂਰ ਸੋਹਣਿਆਂ...
ਵੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਤਾਂ ਸੀ ਜਾਣਾ।।

ਗਲ ਗ਼ੈਰਾਂ ਦੇ 'ਚ ਚੰਨਾ ਜਾਕੇ ਪਾ ਲਈਆਂ ਜੋ ਬਾਹਵਾਂ ਵੇ
ਰਾਸ ਤੈਨੂੰ ਆਈਆਂ ਨਹੀ ਕਿਉਂ ਮੇਰੀਆਂ ਵਫਾਵਾਂ ਵੇ
ਦਿਲ ਤੋੜਨੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਜਾਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੋਹਣਿਆਂ...
ਵੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਤਾਂ ਸੀ ਜਾਣਾ।।

ਲੇਖਾਂ ਮੇਰਿਆਂ 'ਚ ਰੱਬ ਨੇ ਵੀ ਲਿਖੇ ਡਾਹਢੇ ਦੁੱਖੜੇ।
ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ, ਮੇਮਾਂ ਦੇ ਤੂੰ ਗੋਰੇ ਮੁੱਖੜੇ।
ਇਕੋ ਝਟਕੇ 'ਚ ਝਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਸੱਧਰਾਂ ਦਾ ਬੂਰ ਸੋਹਣਿਆਂ...
ਵੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਤਾਂ ਸੀ ਜਾਣਾ।।

ਤੇਰੀ ਸੀਗ੍ਹੀ ਜੈਤੋ ਵਾਲਿਆ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਦਾ ਰਹੂੰਗੀ,
ਜਿਹੜੇ ਦੇ ਗਿਆ ਤੂੰ ਗ਼ਮ ਚੰਨਾ ਹੱਸਕੇ ਮੈਂ ਸਹੂੰਗੀ,
ਪਰੀਤ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਆਵੇਂਗਾ ਤੂੰ ਹੋਕੇ ਮਜ਼ਬੂਰ ਸੋਹਣਿਆਂ..
ਵੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਤਾਂ ਸੀ ਜਾਣਾ,
ਕਿਹੜਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਹੋਗਿਆ ਕਸੂਰ ਸੋਹਣਿਆਂ।

੫
ਐਸੇ ਐਸੇ ਕੀਤੇ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੇਰੇ ਨੇਣਾਂ ਨੇ।
ਕਰਤੇ ਸ਼ੁਦਾਈ ਮੁੰਡੇ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਨੇਣਾਂ ਨੇ।

ਇਕ ਵਾਰੀ ਨੈਣ ਜੀਹਦੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਿਲਾਏ ਨੀਂ
ਮੁੜਕੇ ਟਿਕਾਣੇ ਉਹਦੇ ਹੋਸ਼ ਹੀ ਨਾ ਆਏ ਨੀ,
ਬੜੇ-ਬੜੇ ਕਹਿਰ ਨੇ ਗੁਜਾਰੇ ਤੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਨੇ...
ਕਰਤੇ ਸ਼ੁਦਾਈ ਮੁੰਡੇ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਨੇਣਾਂ ਨੇ।

ਰੁਕਦੇ ਨਾ ਰੋਕੇ ਨਿੱਤ ਕਰਦੇ ਨੇ ਵਾਕੇ ਨੀ
ਸ਼ਰੇਆਮ ਦਿਲਾਂ ਉਤੇ ਮਾਰਦੇ ਨੇ ਡਾਕੇ ਨੀ
ਅੱਤ ਬੜੀ ਚੁੱਕੀ ਮੁਟਿਆਰੇ ਤੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਨੇ...
ਕਰਤੇ ਸ਼ੁਦਾਈ ਮੁੰਡੇ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਨੇਣਾਂ ਨੇ।

ਧਾਰੀ ਕਜ਼ਲੇ ਦੀ ਪਾਕੇ ਜਦੋਂ ਮਟਕਾਵੇਂ ਨੀ
ਟੂਣੇ ਹਾਰੀਏ ਤੂੰ ਅੱਗ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਵੇਂ ਨੀ
ਲੁੱਟੇ ਅੰਬਰਾਂ ਦੇ ਚੰਨ ਤਾਰੇ ਤੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਨੇ...
ਕਰਤੇ ਸ਼ੁਦਾਈ ਮੁੰਡੇ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਨੇਣਾਂ ਨੇ।

ਹਉਕੇ ਭਰੇ ਵੇਖ ਤੈਨੂੰ ਜੈਤੋ ਪਿੰਡ ਸਾਰਾ ਨੀ
ਤੇਰੇ ਨਾਂਅ ਦੀ ਫੇਰੇ ਹਰਮੇਲ ਚੰਨੋ ਮਾਲਾ ਨੀ
ਜਾਦੂ ਕੀਤਾ ਭਾਰਾ ਟੂਣੇ ਹਾਰੇ ਤੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਨੇ...
ਕਰਤੇ ਸ਼ੁਦਾਈ ਮੁੰਡੇ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਨੇਣਾਂ ਨੇ।

੬
ਘੁੰਮ ਕੇ ਜਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗੇੜੇ ਚਾਰ ਨੀ,
ਸਭ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਮੰਨੀ ਤੈਥੋਂ ਹਾਰ ਨੀ,
ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਨਾ ਆਵੇ,
ਤੂੰ ਕਰਤੀ ਕਮਾਲ ਕੁੜੀਏ....
ਲੱਕ ਸੱਪਣੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਵਲ ਖਾਵੇ,
ਨੀਂ ਪੌਂਦੀਏ ਧਮਾਲ ਕੁੜੀਏ।।

ਛਣਕੇ ਪਾਜੇਬ ਜਦੋਂ ਬੰਨ੍ਹ ਤਾਲ ਨੀ
ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਆ ਗਿਆ ਭੁਚਾਲ ਨੀ
ਕੋਕਾ ਹੋਰ ਵੀ ਪੁਆੜੇ ਤੇਰਾ ਪਾਵੇ,
ਤੂੰ ਕਰਤੀ ਕਮਾਲ ਕਮਾਲ ਕੁੜੀਏ...
ਲੱਕ ਸੱਪਣੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਵਲ ਖਾਵੇ,
ਨੀਂ ਪੌਂਦੀਏ ਧਮਾਲ ਕੁੜੀਏ।।

ਹਵਾ ਵਿਚ ਉਡੇ ਤੇਰਾ ਲਾਲ ਡੋਰੀਆ,
ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਕਰਦਾ ਕਮਾਲ ਡੋਰੀਆ,
ਡੰਗ ਸੀਨਿਆਂ 'ਤੇ ਕਸਕੇ ਚਲਾਵੇ,
ਨੀ ਪਰਾਂਦਾ ਤੇਰਾ ਲਾਲ ਕੁੜੀਏ...
ਲੱਕ ਸੱਪਣੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਵਲ ਖਾਵੇ,
ਨੀਂ ਪੌਂਦੀਏ ਧਮਾਲ ਕੁੜੀਏ।।

ਗਿੱਧੇ ਦੀਏ ਰਾਣੀਏਂ ਤੂੰ ਗਿੱਧਾ ਲੁੱਟਿਆ,
ਚੋਬਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਉਤੇ ਕਹਿਰ ਟੁੱਟਿਆ,
ਹਰ ਕੋਈ ਨਸੀਬ ਅਜ਼ਮਾਵੇ,
ਨੀ ਸੁੱਟਕੇ ਰੁਮਾਲ ਕੁੜੀਏ...
ਲੱਪ ਸੱਪਣੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਵਲ ਖਾਵੇ,
ਨੀਂ ਪੌਂਦੀਏ ਧਮਾਲ ਕੁੜੀਏ।।

ਅੱਖ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਪਰੀਤ ਨੀ,
ਜੈਤੋ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਗੀਤ ਨੀ
ਹਰਮੇਲ ਵੀ ਤਾਂ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਗਾਵੇ
ਨੀ ਕਰਤੀ ਕਮਾਲ ਕੁੜੀਏ...
ਲੱਪ ਸੱਪਣੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਵਲ ਖਾਵੇ,
ਨੀਂ ਪੌਂਦੀਏ ਧਮਾਲ ਕੁੜੀਏ।।

੭
ਮਣਕੇ -ਮਣਕੇ-ਮਣਕੇ
ਨੀ ਦਿਲ ਸਾਡਾ ਤੂੰ ਲੁੱਟਿਆ
ਡੁੱਬ ਜਾਣੀਏ ਸਰੋਂ ਦਾ ਫੁੱਲ ਬਣਕੇ।।

ਝਾਵਾਂ, ਝਾਵਾਂ, ਝਾਵਾਂ
ਨੀ ਦੋ ਪਲ ਰੁਕ ਬੱਲੀਏ
ਤੈਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਵਾਂ।।

ਪੇੜੇ, ਪੇੜੇ, ਪੇੜੇ
ਨੀ ਇਸ਼ਕੇ 'ਚ ਨਹੀਂ ਪੁੱਗਦੇ
ਬੱਲੀਏ ਝਗੜੇ ਝੇੜੇ।।

ਲੋਈ, ਲੋਈ, ਲੋਈ
ਨੀ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲੋਂ ਤੂੰ ਡਰਦੀ
ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਖੋਟ ਨਾ ਕੋਈ।।

ਬੇਰੀ, ਬੇਰੀ, ਬੇਰੀ
ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਉੱਠੂ ਅਰਥੀ
ਡੋਲ਼ੀ ਉੱਠੂਗੀ ਰਕਾਨੇ ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ।।

ਫੇਰੇ, ਫੇਰੇ, ਫੇਰੇ
ਪਰੀਤ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ
ਲੱਭ ਜਾਣਗੇ ਸਾਥ ਬਥੇਰੇ।।

੮
ਪੌਣਾਂ ਵਿਚ ਘੋਲਦੇ ਮਿਠਾਸ ਜਿਹੀ
ਮਿਸ਼ਰੀ ਤੋਂ ਮਿੱਠੇ ਤੇਰੇ ਬੋਲ।
ਸੁਣ ਸੁਣ ਭਰਦਾ ਨਾ ਚਿੱਤ ਮੇਰਾ
ਚਿੱਤ ਕਰੇ ਬੈਠਾ ਰਹਾਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ।
ਰੱਬ ਦੀ ਸਹੁੰ ਸਭ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਤੇਰਾ,
ਕਰਦਾ ਮੈਂ ਸਤਿਕਾਰ ਭਾਬੀਏ...
ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸੱਚੀ-ਮੁੱਚੀ
ਆਗੀ ਘਰ 'ਚ ਬਹਾਰ ਭਾਬੀਏ।

ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਛਿੜੀ ਹੋਈ
ਤੇਰੇ ਰੰਗ ਰੂਪ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਐਂ,
ਕਹਿਦੀਆਂ ਗੁਆਂਢਣਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ
ਸੱਚੀਂ ਪਰੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਐਂ,
ਐਨੀ ਸੋਹਣੀ ਕਿਸਮਤ ਵੀਰ ਦੀ ਤੋਂ
ਜਾਵਾਂ ਬਲਿਹਾਰ ਭਾਬੀਏ...
ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਨਾਲ....

ਤੁਰ ਜਾਵੇਂ ਪੇਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ
ਟੁੱਟੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਉਤੇ ਕਹਿਰ ਨੀ
ਸਾਰਾ ਹੀ ਮੁਹੱਲਾ ਸੁੰਞਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗੇ
ਇੱਕ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਗੈਰ ਨੀ
ਗਸ਼ ਪੈਣ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ
ਹਾਸਿਆਂ 'ਚ ਮੱਚੇ ਹਾਹਾਕਾਰ ਭਾਬੀÂੈ...
ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਨਾਲ...

ਮਾਵਾਂ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਭਰਜਾਈ ਵੱਡੀ
ਮੈਂ ਹਾਂ ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਮੁਤਫਿਕ
ਰੱਬ ਨਾ ਕਰੇ ਕਿ ਪਿਆਰ ਸਾਡੇ ਵਿਚ
ਕਦੇ ਪਵੇ ਕੋਈ ਫਿੱਕ...
ਹਰਮੇਲ ਚਾਹੇ ਤੇਰੇ ਹੋਠਾਂ ਉਤੇ,
ਰਹੇ ਹਾਸੇ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਭਾਬੀਏ...
ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਨਾਲ.....

੯
ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ ਸਾਰੇ ਜੱਗ ਨੂੰ ਭੁਲਾਕੇ।
ਤੋੜ ਜੀਂ ਨਾ ਦਿਲ ਸੱਟ ਹਿਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਲਾਕੇ।

ਵੇਖ ਲਵਾਂ ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਚੰਨ ਜਿਹਾ ਮੁੱਖ,
ਰੁੱਬ ਦੀ ਸਹੁੰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ,
ਤੁਰਜੀਂ ਨਾ ਕਿਤੇ ਪਿਆਰ ਮੇਰਾ ਠੁਕਰਾਕੇ...
ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ ਸਾਰੇ ਜੱਗ ਨੂੰ ਭੁਲਾਕੇ।

ਜੱਗ ਭੈੜੇ ਕੋਲੋਂ ਵੇਖੀਂ ਡਰ ਨਾ ਤੂੰ ਜਾਈਂ
ਕੀਤੇ ਕੌਲ ਤੇ ਕਰਾਰ ਸਾਰੇ ਹੱਸਕੇ ਨਿਭਾਈਂ
ਨਿਭਦੇ ਨੇ ਪਿਆਰ ਸਿਰ ਤਲੀ ਟਿਕਾਕੇ...
ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ ਸਾਰੇ ਜੱਗ ਨੂੰ ਭੁਲਾਕੇ।

ਸੱਸੀ, ਸੋਹਣੀ ਵਾਂਗੂੰ ਵਫ਼ਾ ਤੂੰ ਕਮਾਈ ਨੀ
ਇਸ਼ਕੇ ਦੇ ਮੱਥੇ ਵੇਖੀਂ ਦਾਗ਼ ਨਾ ਤੂੰ ਲਾਈਂ ਨੀ
ਬਹਿਜੀ ਤਾਨ੍ਹੇ ਨਾ ਤੂੰ ਝੋਲੀ 'ਚ ਪੁਆਕੇ...
ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ ਸਾਰੇ ਜੱਗ ਨੂੰ ਭੁਲਾਕੇ।

ਹਰਮੇਲ ਜੈਤੋ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੀਂਦਾ ਏ
ਜਿਹੜੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖੇ ਮੁੱਖ ਤੇਰਾ ਬੱਸ ਦੀਂਹਦਾ ਏ,
ਜਿੱਥੇ ਦਿਲ ਕਰੇ ਵੇਖੀਂ ਅਜ਼ਮਾ ਕੇ...
ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ ਸਾਰੇ ਜੱਗ ਨੂੰ ਭੁਲਾਕੇ।

੧੦
ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਤੂੰ ਜੋ ਪਾਈਆਂ,
ਝੱਲੀਆਂ ਨਾ ਜਾਣ ਜੁਦਾਈਆਂ,
ਕਿਉਂ ਤੜਫਾਵੇਂ ਵਾਂਗ ਕਸਾਈਆਂ,
ਆਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾ ਸੱਜਣਾ।।
ਨਿੱਤ ਵੇਖਾਂ ਰਾਹ ਮੈਂ ਤੇਰੀ,
ਮੁੜ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ ਆ ਸੱਜਣਾ।।

ਤੇਰੀ ਕੀਤੀ ਮਿੰਨਤ ਬਥੇਰੀ ਵੇ,
ਤੂੰ ਇਕ ਨਾ ਮੰਨੀ ਮੇਰੀ ਵੇ,
ਮੇਰੀ ਢਾਹ ਸੱਧਰਾਂ ਦੀ ਢੇਰੀ ਵੇ,
ਤੂੰ ਬੈਠਾ ਪਰਦੇਸੀਂ ਜਾ ਸੱਜਣਾ...
ਨਿੱਤ ਵੇਖਾਂ ਰਾਹ ਮੈਂ ਤੇਰੀ,
ਮੁੜ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ ਆ ਸੱਜਣਾ।।

ਜਿੰਦ ਪੈ ਗਈ ਵੱਸ ਬੇਗਾਨੇ ਵੇ,
ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੋਕੀਂ ਤਾਅਨੇ ਵੇ,
ਰਹਾਂ ਮੈਂ ਲੱਭਦੀ ਰੋਣ ਬਹਾਨੇ ਵੇ,
ਤੂੰ ਭੋਰਾ ਤਰਸ ਤਾਂ ਖਾ ਸੱਜਣਾ...
ਨਿੱਤ ਵੇਖਾਂ ਰਾਹ ਮੈਂ ਤੇਰੀ,
ਮੁੜ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ ਆ ਸੱਜਣਾ।।

ਕੀ ਕਰਨੇ ਡਾਲਰ ਜੋੜੇ ਵੇ,
ਜਦ ਮਾਰ ਗਏ ਵਿਛੋੜੇ ਵੇ,
ਮੈਂ ਤੱਤੜੀ ਦੇ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਵੇ,
ਨਾ ਹੋਰ ਮੈਨੂੰ ਤੜਫਾ ਸੱਜਣਾ...
ਨਿੱਤ ਵੇਖਾਂ ਰਾਹ ਮੈਂ ਤੇਰੀ,
ਮੁੜ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ ਆ ਸੱਜਣਾ।।

ਰੋ- ਰੋ ਕੇ ਹੋਗੀ ਝੱਲੀ ਵੇ,
ਹੁਣ ਪਰੀਤ ਨਾ 'ਕੱਲੀ ਵੇ,
ਜਿੰਦ ਨਿਮਾਣੀ ਮੁੱਕ ਚੱਲੀ ਵੇ,
ਤੂੰ ਆਕੇ ਦਰਦ ਵੰਡਾ ਸੱਜਣਾ...
ਨਿੱਤ ਵੇਖਾਂ ਰਾਹ ਮੈਂ ਤੇਰੀ,
ਮੁੜ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ ਆ ਸੱਜਣਾ।।

੧੧
ਨਿੱਤ ਪੀਕੇ ਘਰ ਵੜਦੈਂ ਵੇ, ਫਿਰ ਬਿਨਾਂ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲੜਦੈਂ ਵੇ,
ਂਏਹੋ ਤੇਰਾ ਹਾਲ ਰਿਹਾ ਜੇ, ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਗੁਜ਼ਾਰਾ...
ਮੈਂ ਪੇਕੀਂ ਤੁਰਜੂੰਗੀ ਜੇ ਪੀਣੋਂ ਹਟਿਆ ਨਾ ਸਰਦਾਰਾ।।।

ਚਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆਂ ੍ਰਮੈਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਲੜ ਆਇਆ ਸੀ,
ਦੇ ਕੇ ਹੱਥ ਡੋਰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ,
ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਪੱਲੇ ਮੇਰੇ, ਤੂੰ ਪਾਵੇਂਗਾ ਦੁੱਖ ਭਾਰਾ...
ਮੈਂ ਪੇਕੀਂ ਤੁਰਜੂੰਗੀ ਜੇ ਪੀਣੋਂ ਹਟਿਆ ਨਾ ਸਰਦਾਰਾ।।।

ਵੱਟੀ ਰਖਦਾ ਘੂਰੀ ਕਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਤੂੰ ਹੱਸਿਆ ਨਹੀਂ
ਹੋਈ ਤੰਗ ਬਥੇਰਾ ਪਰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾ ਦੱਸਿਆ ਨਹੀਂ
ਨੈਣਾਂ ਥਾਈਂ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਨੂਰ ਚੋਗਿਆ ਸਾਰਾ...
ਮੈਂ ਪੇਕੀਂ ਤੁਰਜੂੰਗੀ ਜੇ ਪੀਣੋਂ ਹਟਿਆ ਨਾ ਸਰਦਾਰਾ।।

ਪੀਂਦੇ ਨੇ ਨਾਲ ਜੋ ਬਹਿਕੇ ਯਾਰ ਜੁੰਡੀ ਦੇ ਤੇਰੇ ਵੇ,
ਭੁੱਖੇ ਬਘਿਆੜਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਵੱਲ ਝਾਕਦੇ ਮੇਰੇ ਵੇ,
ਮੰਨੀ ਨਾ ਜੇ ਗੱਲ ਮੇਰੀ ਤੂੰ ਖਾਵੇਂਗਾ ਕਸਾਰਾ...
ਮੈਂ ਪੇਕੀਂ ਤੁਰਜੂੰਗੀ ਜੇ ਪੀਣੋਂ ਹਟਿਆ ਨਾ ਸਰਦਾਰਾ।।

ਬੋਲੇਂ ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਵੈਰੀਆ ਨਾਲੇ ਮਾਰੇਂ ਕੁੱਟੇਂ ਵੇ,
ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਰਕ ਬਣਾਕੇ ਆਪ ਤੂੰ ਮੌਜ਼ਾਂ ਲੁੱਟੇ ਵੇ,
ਦਿਲ ਮਰਨੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਲਾਵਾਂ ਝੂਠਾ ਲਾਰਾ...
ਮੈਂ ਪੇਕੀਂ ਤੁਰਜੂੰਗੀ ਜੇ ਪੀਣੋਂ ਹਟਿਆ ਨਾ ਸਰਦਾਰਾ।।

ਜਾਣ ਬੁੱਝਕੇ ਕਰਦਾ ਏਂ ਕਿਉਂ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ੇਖੇਲ ਕਹਾਂ,
ਗੱਲ ਆਖਰੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਕੀ ਹੋਰ ਤੈਨੂੰ ਹਰਮੇਲ ਕਹਾਂ,
ਮੈਂ ਨਾ ਮੁੜਕੇ ਲੱਭਣੀ ਵੇ ਟੋਲੇਂਗਾ ਜੱਗ ਸਾਰਾ...
ਮੈਂ ਪੇਕੀਂ ਤੁਰਜੂੰਗੀ ਜੇ ਪੀਣੋਂ ਹਟਿਆ ਨਾ ਸਰਦਾਰਾ।।

੧੨
ਗੀਤ
ਬੇ -ਕਦਰਾਂ ਸੰਗ ਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਅਸੀਂ
ਰਹੇ ਹਾਂ ਭੁਗਤ ਸਜਾਵਾਂ।
ਜਿਸ ਬੇਦਰਦੀ ਨੇ ਕਦੇ ਨਾ ਆਉਣਾ
ਉਹਦੀਆਂ ਤੱਕੀਏ ਰਾਹਵਾਂ।

ਭੋਲੇ ਉਹਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਅਸੀਂ
ਕਰ ਬੈਠੇ ਸਾਂ ਇਤਬਾਰ ਬੜਾ।
ਜੀ ਭਰ ਕੇ ਤੜਫਾਊਂਦਾ ਉਹ,
ਫੇਰ ਵੀ ਆਵੇ ਪਿਆਰ ਬੜਾ।
ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਦ ਆਕੇ ਉਹ,
ਪਾਵੇਗਾ ਗਲ ਬਾਹਵਾਂ..
ਜਿਸ ਬੇਦਰਦੀ ਨੇ ਕਦੇ ਨਾ ਆਉਣਾ
ਉਹਦੀਆਂ ਤੱਕੀਏ ਰਾਹਵਾਂ।
ਮਿੱਠੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਗੱਲਾਂ ਉਹ
ਬਹੁਤਾ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਚੰਦਰੇ ਦੀ ਚਾਹਤ ਵਿਚ ਮੈਂ,
ਸਾਰਾ ਜੱਗ ਭੁਲਾਇਆ ਸੀ।
ਉਹ ਬਦਲ ਗਿਆ ਏ ਲੱਖ ਵਾਰੀ
ਮੈਂ ਅੱਜ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਚਾਹਵਾਂ...
ਜਿਸ ਬੇਦਰਦੀ ਨੇ ਕਦੇ ਨਾ ਆਉਣਾ
ਉਹਦੀਆਂ ਤੱਕੀਏ ਰਾਹਵਾਂ।

ਪੁੱਛਣ ਲੋਕੀਂ ਹਰਮੇਲ ਸਿਆਂ ਹੁਣ,
ਕਿੱਥੇ ਦੱਸ ਸੁਹਾਨ ਤੇਰਾ।
ਜੀਹਦੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ
ਵਸਦਾ ਹੈ ਜਹਾਨ ਤੇਰਾ।
ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਹੱਸ ਛੱਡੀਦੈ ਪਰ
ਕੱਲ੍ਹਾ ਬਹਿ ਬਹਿ ਨੀਰ ਵਹਾਵਾਂ...
ਜਿਸ ਬੇਦਰਦੀ ਨੇ ਕਦੇ ਨਾ ਆਉਣਾ
ਉਹਦੀਆਂ ਤੱਕੀਏ ਰਾਹਵਾਂ।

੧੩
ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਦਿਲ ਤੇਰਾ ਰੋਵੇ ਚੰਨਾ ਵੇ ਰਹਿਣ ਚਾਹੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਹੱਸਦੇ।
ਕਾਹਤੋਂ ਰੱਖਦੈਂ ਲੁਕਾਕੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣਿਆਂ ਵੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਦੱਸਦੇ।

ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਪਹਿਲਾ ਜੀਹਦੇ ਪਾਇਆ ਹੋਣੈਂ ਵੇ,
ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਡੋਲੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਬਿਠਾਇਆ ਹੋਣੈਂ ਵੇ,
ਕੀਹਦੇ ਝੋਰਿਆਂ 'ਚ ਹੋਗਿਆ ਵੇ ਤੀਲਾ, ਜਮਾਂ ਈ ਤੂੰ ਸੁੱਕ ਦੱਸਦੇ....
ਕਾਹਤੋਂ ਰੱਖਦੈਂ ਲੁਕਾਕੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣਿਆਂ ਵੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਦੱਸਦੇ।

ਜਾਨ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਤੇਰਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਵੇ,
ਸੱਚਾ ਹੈ ਕਿ ਝੁੂਠਾ ਦੱਸੀ ਚੰਨਾ ਇਹ ਜੋ ਮੇਰਾ ਏ ਖ਼ਿਆਲ ਵੇ,
ਵਿਛੋੜੇ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਰਿਹੈਂ ਕਦੋਂ ਦਾ ਤੂੰ ਧੁੱਖ ਦੱਸਦੇ...
ਕਾਹਤੋਂ ਰੱਖਦੈਂ ਲੁਕਾਕੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣਿਆਂ ਵੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਦੱਸਦੇ।

ਖੁੱਸ ਗਈਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਨੇ ਮੁੜਕੇ ਨਾ ਚੰਨਾ ਹੱਥ ਤੇਰੇ ਆਉਣਾ ਵੇ,
ਸੋਚ-ਸੋਚ ਉਹਦੇ ਬਾਰੇ ਕਾਹਤੋਂ ਹੁਣ ਖੂਨ ਆਪਣਾ ਸੁਕਾਉਣਾ ਵੇ
ਦਿਲ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਏਹੇ ਚੰਨਾ ਮੇਰਿਆ ਤੂੰ ਗੱਲ ਦੋ ਟੁੱਕ ਦੱਸਦੇ...
ਕਾਹਤੋਂ ਰੱਖਦੈਂ ਲੁਕਾਕੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣਿਆਂ ਵੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਦੱਸਦੇ।

ਏਹੋ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਮਾਹੀਆ ਦਿਲੋਂ ਬੀਤੇ ਨੂੰ ਜੇ ਦੇਵੇਂ ਤੂੰ ਵਿਸਾਰ ਵੇ,
ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਐਨਾ ਪਰੀਤ ਕਰੂੰਗੀ ਪਿਆਰ ਵੇ,
ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਜੈਤੋ ਵਾਲਿਆ ਤੂੰ ਰੋਵੇਂਗਾ ਵੇ ਲੁੱਕ ਲੁੱਕ ਦੱਸਦੇ...
ਕਾਹਤੋਂ ਰੱਖਦੈਂ ਲੁਕਾਕੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣਿਆਂ ਵੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਦੱਸਦੇ।

੧੪
ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਆਪਸ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਕਰੋ।
ਮੁਕਾਕੇ ਸਭ ਝਗੜੇ ਝੇੜੇ, ਸਾਂਝਾ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਰੋ।

ਸਾਂਝੀ ਧਰਤੀ ਅੰਬਰ ਸਾਂਝਾ ਸਾਡਾ ਇਕੋ ਭਾਈਚਾਰਾ ਏ,
ਸਭ ਦਾ ਆਪਣਾ ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਸਾਡਾ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਪਿਆਰਾ ਏ,
ਗ਼ੈਰਾਂ ਤੋੋਂ ਇਹਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਰਲਕੇ ਇਕਰਾਰ ਕਰੋ...
ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਆਪਸ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਕਰੋ।

ਝੂਠੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਜਾਤਾਂ ਪਾਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਬਰਾਬਰ ਸਾਰੇ ਨੇ,
ਬਿਨਾਂ ਭੇਦ ਭਾਵ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਰੱਬ ਨੂੰ ਲਗਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੇ,
ਚਾਹੋ ਰੱਬ ਨੂੰ ਜੇ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੋ...
ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਆਪਸ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਕਰੋ।

ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਕੋਈ ਇਹ ਅਟਲ ਸੱਚਾਈ,
ਪਿਆਰ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਹਨੇ ਮਿਹਰ ਖੁਦਾ ਦੀ ਪਾਈ,
ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਇਕੋ ਸੁਨੇਹਾ, ਸੱਚ ਦਾ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰੋ..
ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਆਪਸ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਕਰੋ।

ਲੋਕ ਸਿਆਣੇ ਆਂਹਦੇ ਨੇ ਏਕਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਭਾਰੀ ਐ,
ਫੁੱਟ ਦਾ ਜਿੱਥੇ ਪੈਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਖੇਡ ਵਿਗੜਦੀ ਸਾਰੀ ਐ,
ਤਾਂਹੀ ਸਭ ਨੂੰ ਪਰੀਤ ਹੈ ਕਹਿੰਦਾ ਏਕੇ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰੋ...
ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਆਪਸ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਕਰੋ।

੧੬
ਮਾਏ ਸੁਣ ਮਾਏ, ਨੀ ਇਹ ਕੇਹੇ ਦਿਨ ਆਏ।
ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਵੀ ਹੁਣ ਹੁੰਦੇ ਜਾਣ ਨੀ ਪਰਾਏ।

ਖੰਭ ਲਾਕੇ ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਉਡ ਗਿਆ ਪਿਆਰ ਨੀ,
ਗ਼ੈਰਾਂ ਦੀ ਢਾਈ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੇ ਦਿਲਦਾਰ ਨੀ,
ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵੰਡਕੇ ਵੀ ਸਾਡੇ, ਕਾਹਤੋਂ ਗ਼ਮ ਹਿੱਸੇ ਆਏ..
ਮਾਏ ਸੁਣ ਮਾਏ, ਨੀ ਇਹ ਕੇਹੇ ਦਿਨ ਆਏ।

ਦਿਲ ਨੂੰ ਨਾ ਭਾਵੇ ਹੁਣ ਸਖ਼ੀਆਂ ਦੀ ਢਾਣੀ ਨੀ,
ਜ਼ੋਬਨੇ ਦੀ ਰੁੱਤੇ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ ਵੱਸੇ ਹਾਣੀ ਨੀ,
ਯਾਦ ਓਹਦੀ ਨੀਂਦ ਮੇਰੀ, ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਉਡਾਏ...
ਮਾਏ ਸੁਣ ਮਾਏ, ਨੀ ਇਹ ਕੇਹੇ ਦਿਨ ਆਏ।

ਡਰਾਉਣੀ ਜਿਹੀ ਲੱਗੇ ਹੁਣ ਚਰਖ਼ੇ ਦੀ ਘੂਕ ਨੀ,
ਹਿਜ਼ਰਾਂ ਨੇ ਰੰਗ ਮੇਰਾ ਕੀਤਾ ਪੀਲਾ ਭੂਕ ਨੀ,
ਕਿਹੜੀ ਗੱਲੋਂ ਖੌਰੇ ਓਸ ਮੱਥੇ ਵੱਟ ਪਾਏ..
ਮਾਏ ਸੁਣ ਮਾਏ, ਨੀ ਇਹ ਕੇਹੇ ਦਿਨ ਆਏ।

ਬਹੁੜਿਆ ਨਾ ਢੋਲ ਮੈਂ ਸੁਨੇਹੜੇ ਥੱਕੀ ਘੱਲ ਨੀ,
ਅੰਗ ਅੰਗ ਦੁਖੇ ਪੈਣ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕੜਵੱਲ ਨੀ,
ਐਸਾ ਲੱਭ ਵੈਦ ਜਿਹੜਾ ਰੋਗ ਬਿਰਹਾ ਮਿਟਾਏ...
ਮਾਏ ਸੁਣ ਮਾਏ, ਨੀ ਇਹ ਕੇਹੇ ਦਿਨ ਆਏ।

ਕਿਉਂ ਚੁੱਪ ਕਰ ਬੈਠੀ ਮਾਏ ਮੂੰਹੋਂ ਕੁੱਝ ਬੋਲ ਨੀ,
ਦਿਲ ਲੈ ਕੇ ਕਾਹਤੋਂ ਜਾਣ ਕਈ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਰੋਲ ਨੀ,
ਤੁੰ ਕਰ ਨੀ ਦੁਆਵਾਂ ਵਿਹੜੇ ਪਰੀਤ ਪੈਰ ਪਾਏ...
ਮਾਏ ਸੁਣ ਮਾਏ, ਨੀ ਇਹ ਕੇਹੇ ਦਿਨ ਆਏ।

੧੭
ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਈ ਏ ਹਵਾ।
ਪੁੱਤਾਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਪੇ ਮਰਦੇ ਭਾਈਆਂ ਕੋਲੋਂ ਭਰਾ।।

ਕਿਧਰੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਵੇ ਸਾਂਝ ਏਕੇ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ,
ਹੋ ਗਿਆ ਪਿਆਰ ਜਾਪੇ ਬੀਤੇ ਵੇਲੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ,
ਬੰਦਾ ਬੰਦੇ ਦਾ ਹੀ ਏਥੇ , ਰਿਹਾ ਖੂਨ ਹੈ ਵਹਾ...
ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਈ ਏ ਹਵਾ।

ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਲੋਕ ਜਿਹੜੇ ਭੁੱਖੇ ਕਦੇ ਪਿਆਰ ਦੇ,
ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਹੁਣ ਇਨਸਾਨਾਂ ਤਾਈਂ ਮਾਰਦੇ,
ਹਰ ਦਿਲ ਉਤੇ ਗਈ ਭੈੜੀ ਨਫ਼ਰਤ ਛਾ...
ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਈ ਏ ਹਵਾ।

ਜਾਤਾਂ-ਧਰਮਾਂ 'ਚ ਵੰਡੀ ਪਈ ਐ ਲੋਕਾਈ,
ਰੱਬ ਦੇ ਹੀ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਛੇੜੀ ਐ ਲੜਾਈ,
ਮੁੜ ਆਵੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਬਹਾਰ ਪਰੀਤ ਦੀ ਦੁਆ..
ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਈ ਏ ਹਵਾ।

੧੯
ਰਲ ਮਿਲ ਆਵੋ ਸਾਰੇ ਕਰੀਏ ਦੁਆਵਾਂ।
ਟਲ ਜਾਣ ਇਥੋਂ ਇਹ ਦਹਿਸ਼ਤੀ ਹਵਾਵਾਂ।

ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਸਾਰੀ,
ਬਣ ਜਾਣ ਲੋਕ ਫਿਰ ਪਿਆਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ,
ਇਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਂਗ ਵੱਸੇ ਦੁਨੀਆਂ ਇਹ ਸਾਰੀ,
ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਜਾਣ ਰੰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਜ਼ਾਵਾ...
ਰਲ ਮਿਲ ਆਵੋ ਸਾਰੇ ਕਰੀਏ ਦੁਆਵਾਂ।

ਮਾਹੌਲ ਤਲਖ਼ੀ ਦਾ ਏਥੋਂ ਹੁਣ ਦੂਰ ਹੋਵੇ,
ਦੂਈ ਤੇ ਦਵੈਤ ਵਾਲੀ ਕੰਧ ਚੂਰ ਚੂਰ ਹੋਵੇ,
ਹਰ ਮੁੱਖੜੇ 'ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਦਾ ਸਰੂਰ ਹੋਵੇ,
ਨੱਚਣ ਤੇ ਗਾਉਣ ਲੋਕ ਪਾਕੇ ਬਾਹਵਾਂ ਵਿਚ ਬਾਹਵਾਂ...
ਰਲ ਮਿਲ ਆਵੋ ਸਾਰੇ ਕਰੀਏ ਦੁਆਵਾਂ।

ਭੇਦ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ ਹੋ ਜਾਈਏ ਇਕ ਸਾਰੇ,
ਟਹਿਕਦੇ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਰਾਤੀਂ ਅੰਬਰਾਂ 'ਚ ਤਾਰੇ,
ਏਕਤਾ ਦੇ ਹਾਮੀ ਹੁੰਦੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ,
ਰਹੀਏ ਮਿਲ ਪਰੀਤ ਵਾਂਗ ਭੈਣਾਂ ਤੇ ਭਰਵਾਂ..
ਰਲ ਮਿਲ ਆਵੋ ਸਾਰੇ ਕਰੀਏ ਦੁਆਵਾਂ।

੨੧
ਤੇਰੀਆਂ ਜੁਦਾਈਆਂ ਮੇਰਾ ਕੀਤਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਵੇ।
ਹਰ ਸਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਆਵੇ ਤੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵੇ।

ਤੁਰ ਗਿਆ ਪ੍ਰਦੇਸ ਚੰਨਾ ਮੇਰੇ ਸੱਜਰੇ ਸੀ ਚਾਅ,
ਜਾਕੇ ਤੱਤੜੀ ਨੂੰ ਓਥੋਂ ਕੋਈ ਖਤ ਵੀ ਨਾ ਘੱਲਿਆ,
ਕਿਹੜੀ ਗੱਲੋਂ ਵੈਰ ਪਾਇਆ ਏਦਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੇ...
ਤੇਰੀਆਂ ਜੁਦਾਈਆਂ ਮੇਰਾ ਕੀਤਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਵੇ।

ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਪੀਂਘਾਂ ਸਖ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਾਈਆਂ,
ਤੇੇਰੇ ਵੇ ਵਿਛੋੜੇ ਮੈਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੁਲਾਈਆਂ,
ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨੀਰ ਵਹੇ ਤੇਰਾ ਵੇਖਾਂ ਜਾਂ ਰੁਮਾਲ ਵੇ...
ਤੇਰੀਆਂ ਜੁਦਾਈਆਂ ਮੇਰਾ ਕੀਤਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਵੇ।

ਚੰਨਾ ਚੰਦਰੇ ਸ਼ਰੀਕ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਨੇ ਤਾਅਨੇ,
ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂਹਰੇ ਬਹਿਕੇ ਰੋਵਾਂ ਨਿੱਤ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਬਹਾਨੇ,
ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਨਾਲ ਵੇ...
ਤੇਰੀਆਂ ਜੁਦਾਈਆਂ ਮੇਰਾ ਕੀਤਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਵੇ।

ਕਹਿਣਾ ਮੰਨ ਮੇਰਾ ਵੇ ਤੂੰ ਛੱਡ ਆਜਾ ਪ੍ਰਦੇਸ,
ਕਿਸ ਗੱਲੋਂ ਊਣਾਂ ਦੱਸ ਆਪਣਾ ਹੈ ਦੇਸ,
ਜਾਵੇ ਰੁਕਦੀ ਪਰੀਤ ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਚਾਲ ਵੇ...
ਤੇਰੀਆਂ ਜੁਦਾਈਆਂ ਮੇਰਾ ਕੀਤਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਵੇ।
ਅਪ੍ਰੈਲ, 1992

੨੨
ਸੁਣੋ ਜੱਗ ਵਾਲਿਓ ! ਇਹ ਹੈ ਧੀਆਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ।
ਦਾਜ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਰੋਕੋ, ਅਸੀਂ ਕਹੀਏ ਵਾਰ-ਵਾਰ।

ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਲੰਕ ਦਾਜ ਵਾਲਾ ਲਾਹ ਦਿਓ,
ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰਾਜ਼ ਹੁਣ ਪਾ ਦਿਓ,
ਇਹੋ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸਾਡਾ ਸੁਹਣਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ...
ਸੁਣੋ ਜੱਗ ਵਾਲਿਓ ! ਇਹ ਹੈ ਧੀਆਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ।

ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂਓਂ ਦਾਜ ਦੀ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਨਾ,
ਧੀ ਕਿਸੇ ਗ਼ਰੀਬ ਦੀ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਲੋਕੋ ਤੰਗ ਕਰਨਾ,
ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ ਨੂੰਹਾਂ ਤਾਂ ਸਗੋਂ ਘਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ...
ਸੁਣੋ ਜੱਗ ਵਾਲਿਓ ! ਇਹ ਹੈ ਧੀਆਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ।

ਮਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੋ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਕੁਲਹਿਣਾ,
ਕਿ ਦਾਜ ਬਿਨਾਂ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਨੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ,
ਸੋਚ ਆਪਣੀ ਨੂੰ ਬਦਲੋ, ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੰਸਾਰ...
ਸੁਣੋ ਜੱਗ ਵਾਲਿਓ! ਇਹ ਹੈ ਧੀਆਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ।

ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਵਾਲਾ ਤੁਸੀਂ ਵਰਕਾ ਹੀ ਪਾੜੋ ਨਾ,
ਚੰਦਰੇ ਦਹੇਜ ਪਿੱਛੇ ਐਵੇ ਨੂੰਹਾਂ ਤਾਈਂ ਸਾੜੋ ਨਾ,
ਨਾਰੀ ਜਾਤੀ ਹੈ ਮਹਾਨ, ਇਹਦਾ ਕਰੋ ਸਤਿਕਾਰ...
ਸੁਣੋ ਜੱਗ ਵਾਲਿਓ ! ਇਹ ਹੈ ਧੀਆਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ।

ਗੱਭਰੋ ਜਵਾਨੋ ਆਵੋ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਆਵੋ,
ਨਾ ਲੈਣਾ ਨਾ ਦੇਣਾ ਦਾਜ ਕਸਮਾਂ ਇਹ ਖਾਵੋ,
ਰਲਕੇ ਪਰੀਤ ਸਾਰੇ ਕਰੀਏ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸੁਧਾਰ..
ਸੁਣੋ ਜੱਗ ਵਾਲਿਓ ! ਇਹ ਹੈ ਧੀਆਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ।
ਜੂਨ, 1992

੨੩
ਨਾ ਰੋਕ ਮਾਏ ਮੇਰੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੇ।
ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਚਾਣਨ ਸੰਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰੁਸ਼ਨਾਣ ਦੇ।

ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿੱਦਿਆ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਘੜ ਲੈਣ ਦੇ,
ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਉੱਚਾ ਜੀਵਨੇ ਨੂੰ ਕਰ ਲੈਣ ਦੇ,
ਪਾ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਨੂਰ, ਨੇਰ੍ਹੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਣ ਦੇ..
ਨਾ ਰੋਕ ਮਾਏ ਮੇਰੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੇ।

ਅਨਪੜ੍ਹ ਰਹਿਕੇ ਦੁੱਖ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੰਢਾਵਾਂਗੀ,
ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਬਾਝ ਕਿਵੇਂ ਮਾਣ ਜੱਗ ਵਿਚ ਪਾਵਾਂਗੀ,
ਪਾ ਕੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਗਹਿਣਾ ਰੂਹ ਨੂੰ ਸਜਾਣ ਦੇ...
ਨਾ ਰੋਕ ਮਾਏ ਮੇਰੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੇ।

ਕਿੰਨੀ ਵਿੱਦਿਆ ਹੈ ਕੀਮਤੀ ਸੋਚ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਮਾਂ,
ਪੜ੍ਹਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੋਹਣਾ ਨਾ ਮਿਲੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਂ,
ਮਿਲੀ ਹੋਣੀ ਬਾਲ ਉਮਰ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਣਦੇ...
ਨਾ ਰੋਕ ਮਾਏ ਮੇਰੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੇ।

ਵਿਦਿਆ ਸਹਾਰੇ ਲੋਕੀਂ ਉਡੇ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨ ਦੇ,
ਪੜ੍ਹੇ -ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਜੱਗ ਵਿਚ ਹੈਣ ਮੌਜ਼ਾਂ ਮਾਣਦੇ,
ਸੂਝ ਨੂੰ ਵਧਾਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਡਾਰੀ ਅਰਸ਼ਾਂ 'ਚ ਲਾਣਦੇ..
ਨਾ ਰੋਕ ਮਾਏ ਮੇਰੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੇ।

ਛੱਡ ਖ਼ਿਆਲ ਤੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸੋਚ ਨਵੀਂ ਅਪਣਾ ਲੈ,
ਅੱਗੇ ਵਧ ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਾ ਸੰਗ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਲਾ ਲੈ,
ਪਰੀਤ ਵੀਰ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਘਰ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਣ ਦੇ..
ਨਾ ਰੋਕ ਮਾਏ ਮੇਰੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੇ।

੨੫
ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਕਾਹਨੂੰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੇ ਓ ਪਾੜੇ।
ਅੱਲ੍ਹਾ, ਰਾਮ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਰੱਬ ਦੇ ਹੀ ਨਾਂਅ ਹਨ ਸਾਰੇ।

ਇਕੋ ਜੋਤ ਦਾ ਨੂਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਿਮ, ਸਿੱਖ, ਈਸਾਈ,
ਧਰਮ ਨਾ ਲੋਕੋ ਕੋਈ ਵੀ ਮਾੜਾ ਕਾਹਨੂੰ ਪਾਈ ਹੈ ਲੜਾਈ,
ਹਰ ਥਾਂ ਰੱਬ ਹੈ ਵਸਦਾ, ਮੰਦਰ, ਮਸਜਿਦ, ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ...
ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਕਾਹਨੂੰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੇ ਓ ਪਾੜੇ।

ਊਚ-ਨੀਚ ਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਐਵੇਂ ਝਗੜਾ ਪਾਇਆ,
ਦੁਨੀਆਂ ਸਿਰਜ਼ਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਭਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਬਣਾਇਆ,
ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਅਸਲ ਪੇ੍ਰਮੀ ਹੀ ਰੱਬ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਪਿਆਰੇ...
ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਕਾਹਨੂੰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੇ ਓ ਪਾੜੇ।

ਇਕੋ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ ਸਭਦਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ,
ਹਜ਼ਰਤ ਵੀ ਨਾ ਮੁਨਕਰ ਇਸਤੋ ਈਸਾ ਨੇ ਏੇਹੋ ਸਿਖਾਇਆ,
ਧਰਮ ਤਾਂ ਉਸ ਰੱਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਹਨ ਸਾਰੇ...
ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਕਾਹਨੂੰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੇ ਓ ਪਾੜੇ।

ਕੁਰਾਨ, ਗੀਤਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਜੀ ਸਾਰੇ ਪਿਆਰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ,
ਆਪਸ ਦੇ ਜੋੜਨ ਸਾਰੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਵੰਡੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ,
ਪਰੀਤ ਨਾ ਵਰਤੋ ਮਤਲਬ ਖਾਤਰ ਇਹ ਹਨ ਨੂਰ ਮੁਨਾਰੇ...
ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਕਾਹਨੂੰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੇ ਓ ਪਾੜੇ।

੨੬

ਹੋਕੇ ਇਕੱਠੇ ਆਵੋ ਯਾਰੋ ਆਪਾਂ ਚੱਲੀਏ ਸਕੂਲ।
ਆਖਦੇ ਸਿਆਣੇ ਵਿਦਿਆ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮੂਲ।

ਬਿਨਾਂ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਜਿਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਜ ਨਾ,
ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਵੀਰੋ ਆਉਂਦਾ ਕੋਈ ਚੱਜ ਨਾ,
ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਹੀ ਦੱਸੇ ਜ਼ਿੰਗਦੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਅਸੂਲ...
ਹੋਕੇ ਇਕੱਠੇ ਆਵੋ ਯਾਰੋ ਆਪਾਂ ਚੱਲੀਏ ਸਕੂਲ।

ਮਿਹਨਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਾਂ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ,
ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਭਰ ਲਵਾਂਗੇ,
ਸਭ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖਾਨ ਬੱਸ ਏਹੋ ਨੇ ਸਕੂਲ...
ਹੋਕੇ ਇਕੱਠੇ ਆਵੋ ਯਾਰੋ ਆਪਾਂ ਚੱਲੀਏ ਸਕੂਲ।

ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਦੇਖੋ ਕਿੰਝ ਮੌਜਾਂ ਪਏ ਮਾਣਦੇ,
ਵਿਦਿਆ ਵਿਹੂਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਵਿਚਾਰੇ ਘੱਟਾ ਛਾਣਦੇ,
ਪਸ਼ੂਆਂ ਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਯਾਰੋ ਕਰੋ ਨਾ ਕਬੂਲ...
ਹੋਕੇ ਇਕੱਠੇ ਆਵੋ ਯਾਰੋ ਆਪਾਂ ਚੱਲੀਏ ਸਕੂਲ।

ਯਾਰੋ ਵਿਦਿਆ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ,
ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਦੀ ਚੰਦਰੀ ਦੀਵਾਰ ਦੇਣੀ ਆਪਾਂ ਤੋੜ ਹੈ,
ਗੱਲ ਆਖੀ ਪਤੇ ਦੀ ਹੈ ਪਰੀਤ ਕੁੱਝ ਕਿਹਾ ਨਾ ਫਜ਼ੂਲ...
ਹੋਕੇ ਇਕੱਠੇ ਆਵੋ ਯਾਰੋ ਆਪਾਂ ਚੱਲੀਏ ਸਕੂਲ।

੨੭
ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਰੁੱਤ ਪਿਆਰ ਦੀ ਹੈ ਆਈ ਚੰਨ ਵੇ।
ਬੜ੍ਹਾ ਦਿਲ ਤੜਪਾਵੇ ਤੇਰੀ ਇਹ ਜੁਦਾਈ ਚੰਨ ਵੇ।

ਇਕ ਤੈਨੂੰ ਦਿਲ 'ਚ ਵਸਾਕੇ ਸੀ ਮੈਂ ਸਭਨੂੰ ਭੁਲਾਇਆ ਵੇ,
ਕੀਤੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਹੀਂ ਇਕ ਵੀ ਪੁਗਾਇਆ ਵੇ,
ਦੱਸ ਕਿਹੜਿਆਂ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦੀ ਤੂੰ ਸਜ਼ਾ ਇਹ ਸੁਣਾਈ ਚੰਨ ਵੇ...
ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਰੁੱਤ ਪਿਆਰ ਦੀ ਹੈ ਆਈ ਚੰਨ ਵੇ।

ਤੀਆਂ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਜਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਪਾਉਣ ਵੇ,
ਯਾਦਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਵੇ ਓਦੋਂ ਮਾਹੀ ਮੇਰੇ ਅੱਗ ਸੀਨੇ ਲਾਉਣ ਵੇ,
ਪਰ ਯਾਦ ਤੇਨੂੰ ਮੇਰੀ ਲਗਦੈ ਨਹੀਂ ਕਦੇ ਆਈ ਚੰਨ ਵੇ...
ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਰੁੱਤ ਪਿਆਰ ਦੀ ਹੈ ਆਈ ਚੰਨ ਵੇ।

ਛੇੜ-ਛੇੜ ਲੰਘਦੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਠੰਢੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵੇ,
ਕਰਦਾ ਹੈ ਚਿੱਤ ਮੇਰਾ ਚੰਨਾ ਉਡਕੇ ਮੈਂ ਕੋਲੇ ਤੇਰੇ ਆਵਾਂ ਵੇ,
ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਿਹੜੀ ਕਰਦੀ ਜੁਦਾ ਕੀ ਫੂਕਣੀ ਕਮਾਈ ਚੰਨ ਵੇ...
ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਰੁੱਤ ਪਿਆਰ ਦੀ ਹੈ ਆਈ ਚੰਨ ਵੇ।

ਝੱਲਾ ਦਿਲ ਮੇਰਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰਿਹਾ ਏ ਦੀਦਾਰ ਤੇਰਾ ਮੰਗ ਵੇ,
ਆਜਾ ਮੁੜ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਹੀ ਹੋਰ ਮੈਨੂੰ ਕਰ ਨਾ ਤੂੰ ਤੰਗ ਵੇ,
ਹਾੜਾ ਸੁਣ ਲੈ ਪਰੀਤ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਚੰਨ ਵੇ...
ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਰੁੱਤ ਪਿਆਰ ਦੀ ਹੈ ਆਈ ਚੰਨ ਵੇ।

੨੮

ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਨਾ ਪਾਇਆ ਕੱਖ ਵੀ ਤੂੰ ਮੁੱਲ ਵੇ।
ਪਿਆਸ ਦਿਲ ਦੀ ਬੁਝਾਕੇ ਗਿਉਂ ਸਾਨੂੰ ਭੁੱਲ ਵੇ।

ਇਕ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਰੇ ਜੱਗ ਨੂੰ ਭੁਲਾਇਆ ਸੀ,
ਤੇਰੀ ਹੋ ਕੇ ਵੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ,
ਦੱਸਣੀ ਤਾਂ ਸੀਗੀ ਜਿਹੜੀ ਹੋਈ ਸਾਥੋਂ ਭੁੱਲ ਵੇ..
ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਨਾ ਪਾਇਆ ਕੱਖ ਵੀ ਤੂੰ ਮੁੱਲ ਵੇ।

ਤੇਰੇ ਸੰਗ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਵੇ ਭੁਲਾਏ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੇ,
ਯਾਦਾਂ ਤੇਰੀਆਂ 'ਚ ਨੈਣ ਮੇਰੇ ਭਰ ਭਰ ਡੁੱਲ੍ਹਦੇ,
ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ ਤੇ ਗਈਆਂ ਰੁਲ ਵੇ...
ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਨਾ ਪਾਇਆ ਕੱਖ ਵੀ ਤੂੰ ਮੁੱਲ ਵੇ।

ਕਿਹੜੇ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਵੈਰ ਤੂੰ ਕਮਾਇਆ ਵੈਰੀਆ,
ਰੋਣਾਂ ਉਮਰਾਂ ਦਾ ਝੋਲੀ ਮੇਰੀ ਪਾਇਆ ਵੈਰੀਆ,
ਕੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੂੰ ਮੈਂ ਜਾਣਿਆ ਸੀ ਫੁੱਲ ਵੇ...
ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਨਾ ਪਾਇਆ ਕੱਖ ਵੀ ਤੂੰ ਮੁੱਲ ਵੇ।

ਦਿਲ ਦੇਵੇ ਜਿਹੜਾ ਓਹਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਈਦਾ,
ਮੁੱਕਰੀਦਾ ਨਹੀਂਓਂ ਵਾਅਦੇ ਕਰਕੇ ਨਿਭਾਈਦਾ,
ਆਖਾਂ 'ਕੱਲੀ ਨਾ ਪਰੀਤ ਕਹੇ ਦੁਨੀਆਂ ਇਹ ਕੁੱਲ ਵੇ...
ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਨਾ ਪਾਇਆ ਕੱਖ ਵੀ ਤੂੰ ਮੁੱਲ ਵੇ।

ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਿਹ

2009-09-12T03:24:00.000-07:00

ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਿਹ
ਸੋਚੋ ਜ਼ਰ੍ਹਾ ਠਹਿਰ
-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਇੱਕ
ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੰਦਾ।
ਕਰਨ ਲਗਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਅਕਸਰ ਬੜਾ ਗ਼ਰੂਰ ਬੰਦਾ।

ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਦਿਨ ਆਉਣਗੇ, ਸੋਚਿਆ ਨਾ ਸੀ ਕਦੇ,
ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਦੂਰ ਬੰਦਾ।

ਪੂਜਾ ਧਾਮ ਤਾਂ ਉਸਾਰਦਾ ਹੈ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਰੋਜ਼ ਨਵੇਂ,
ਰੱਬ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਚੂਰ ਚੂਰ ਬੰਦਾ।

ਓਹੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੋ ਆਦਮੀ ਹੈ ਸੋਚਦਾ
ਅਣਚਾਹਿਆ ਸਹਿਣ ਲਈ ਵੀ ਹੁੰਦੈ ਕਦੀ ਮਜ਼ਬੂਰ ਬੰਦਾ।

ਸੈਂਕੜੇ ਕੋਹਾਂ ਦੀ ਵਿੱਥ 'ਤੇ ਰਹਿਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ,
ਪਰੀਤ ਜੇਕਰ ਦਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਇਹ ਦੂਰ ਬੰਦਾ।

ਦੋ
ਕੱਖਾਂ ਦੇ ਕੱਚੇ ਯਾਰੋ ਜਿਹੜੇ ਦਿਸਦੇ ਢਾਰੇ ਨੇ।
ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਏਹੋ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ਨੇ।

ਅਮਨ, ਅਹਿੰਸਾ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਔਰ ਤਰੱਕੀ ਮਿੱਤਰ ਜੀ
ਆਦਰਸ਼ ਕਹਾਂਦੇ ਚੰਗੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਹ ਚਾਰੇ ਨੇ।

ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲ ਰਹੇ ਨੇ ਦਸਤੂਰ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ
ਨਾ ਕਾਬਿਲ ਰੁਤਬੇ ਪਾਵਨ ਕਾਬਿਲ ਫਿਰਦੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੇ ਨੇ।

ਫ਼ਨਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਆਈ ਹੈ ਅਜ਼ਲਾਂ ਤੋਂ,
ਘਰ ਵਾਲੇ ਦੇਵਣ ਗ਼ਾਲਾਂ! ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਨੇ।

ਹਰਮੇਲ ਤਿਰੀ ਨਗਰੀ ਦੀ ਇਹ ਭੈੜੀ ਹੈ ਰੀਤ ਬੜੀ
ਮਾਸੂਮਾਂ 'ਤੇ ਲਗਦੇ ਏਥੇ ਦੂਸ਼ਣ ਭਾਰੇ-ਭਾਰੇ ਨੇ।

ਤਿੰਨ
ਐਵੇਂ ਨਹੀਂ ਕਰੀਦਾ ਯਕੀਨ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ 'ਤੇ।
ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਤੁਰੇ ਜਾਈਦੈ ਆਪਣਿਆਂ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ।

ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੇਰਾ ਦੱਸ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਕੀ ਜ਼ੋਰ ਹੈ,
ੁਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਿਆਂ ਸਾਹਾਂ 'ਤੇ।

ਲੋੜ ਨਾ ਰਹੀ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਹਾਰੇ ਦੀ,
ਮਾਣ ਡਾਢਾ ਮੈਨੂੰ ਹੈ ਯਾਰ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ 'ਤੇ।

ਸੁਣਦੇ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜੇ ਵਿਰਲਾਪ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦਾ
ਆਉੂਗੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਹਾਂ 'ਤੇ।

ਵਤਨ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਏਂ ਵਾਰਿਸ ਪਰੀਤ ਤੂੰ
ਚੱਲੀਂ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ।

ਚਾਰ
ਇੰਝ ਕਿਉਂ ਫ਼ੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਤੜਪਾਏਂ ਤੂੰ।
ਕਰੇਂ ਵਾਅਦਾ ਪਰ ਨਾ ਨਿਭਾਏਂ ਤੂੰ।

ਗ਼ਰ ਨਹੀਂ ਦਿਲ 'ਚ ਪਾਕ ਮੁਹੱਬਤ,
ਪਿਆਰ ਝੂਠਾ ਕਾਸਤੋਂ ਜਤਾਏਂ ਤੂੰ।

ਰੂ-ਬਰੂ ਮਿਲੇਂ ਤਾਂ ਮੱਥੇ ਸ਼ਿਕਨ ਪਾਕੇ,
ਬੜਾ ਖ਼ਵਾਬਾਂ 'ਚ ਮੁਸਕਾਏਂ ਤੂੰ।

ਲਾਰੇ ਬਾਜਾ ਬੜਾ ਸਫਲ ਰਹੇਂਗਾ,
ਝਟ ਪਟ ਜੇ ਲੀਡਰ ਬਣ ਜਾਏਂ ਤੂੰ।

ਸੱਚ ਆਖਾਂ ਪੈਸਾ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ,
ਜਿਸ ਲਈ ਹਰ ਪਰੀਤ ਭੁਲਾਏਂ ਤੂੰ।

ਪੰਜ
ਕੁੱਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਗ਼ਮ ਜਿੱਥੇ ਕਰਨ ਬਸੇਰਾ।
ਇਕੋ ਐਸੀ ਥਾਂ ਯਾਰੋ ਇਹ ਦਿਲ ਹੈ ਮੇਰਾ।

ਡਰ ਡਰਕੇ ਨਾ ਲੰਘੂ ਪਾਰ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਬੇੜੀ,
ਜੇ ਇਸ਼ਕ ਨਿਭਾਣੈ ! ਪਰਬਤ ਕਰ ਲੈ ਜੇਰਾ।

ਦੋਹੀਂ ਹੱਥੀਂ ਹਾਕਮ ਲੁੱਟੀ ਜਾਵਣ ਦੌਲਤ,
ਇਲਮ ਵਿਹੂਣੇ ਲੋਕੀਂ ਢੋਈ ਜਾਣ ਹਨੇਰਾ।

ਹੱਥੋਂ ਨਿੱਕਲ ਜਾਵੇ ਕੇਰਾਂ ਵਾਗ ਸਮੇਂ ਦੀ,
ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਮੁੜਕੇ ਨਾ ਇਹ ਪਾਂਦਾ ਫੇਰਾ।

ਮੌਤ ਅਟਲ ਨਾ ਟਲਦੀ ਆਕੇ ਹਰਮੇਲ ਰਹੂ,
ਰਾਜੇ ਰਾਣੇ ਤੁਰਗੇ ਲਾ-ਲਾ ਤਾਣ ਬਥੇਰਾ।

ਛੇ
ਕਰ ਤੂੰ ਕਰ ਪਿਆਰ ਮਿਰੇ ਸਜਣਾ।
ਚੰਗੀ ਨਾ ਤਕਰਾਰ ਮਿਰੇ ਸਜਣਾ।

ਦੋਹੀਂ ਬੇੜੀਂ ਜੋ ਪੈਰ ਧਰੇਂਦੇ,
ਡੁੱਬਣ ਅਧ-ਵਿਚਕਾਰ ਮਿਰੇ ਸਜਣਾ।

ਮਾਨਵ ਜੀਵਨ ਹੈ ਅਨਮੋਲ ਬੜਾ,
ਜਾਵੇ ਨਾ ਬੇਕਾਰ ਮਿਰੇ ਸਜਣਾ।

ਉਹ ਘਰ ਭੂਤ ਬਸੇਰਾ ਜਿੱਥੇ ਨਾਹੀਂ
ਔਰਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਰੇ ਸਜਣਾ।

ਆਪੋ-ਆਪਣਾ ਸੋਚਣ ਸਾਰੇ ਜਦ
ਕੌਣ ਕਰੇ ਪਰ ਉਪਕਾਰ ਮਿਰੇ ਸਜਣਾ।

ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਪਾ ਲੈਂਦੇ
ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕਰ ਪਾਰ ਮਿਰੇ ਸਜਣਾ।

ਹਰਮੇਲ ਪਏ ਤਰਸਣ ਨੈਣ ਮਿਰੇ
ਕਦ ਹੋਣਾ ਦੀਦਾਰ ਮਿਰੇ ਸਜਣਾ।

ਸੱਤ
ਮਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮਝੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਘਰ ਆਦਮੀ।
ਅਸਲੀਅਤ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਵੇਖੋ ਹੈ ਬੇਖ਼ਬਰ ਆਦਮੀ।

ਮੁਹੱਬਤ ਪਾਕ ਹੈ ਹਰ ਮਜ਼ਹਬ ਤੋਂ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ,
ਸਮਝਦਾ ਕਦੋਂ ਹੈ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਇਹ ਪਰ ਆਦਮੀ।

ਉਹ ਰੱਬ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਸਿਆਣੇ,
ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਭਟਕਦਾ ਦਰ ਬਦਰ ਆਦਮੀ।

ਕਰ ਲਓ ਸਿਤਮ ਕਿੰਨੇ ਵੀ, ਲੁੱਟ ਲਓ ਜੀਅ ਭਰਕੇ,
ਨਾਂਅ ਮਜ਼ਹਬ ਦਾ ਦੇ ਦਿਓ ਲਵੇਗਾ ਜ਼ਰ ਆਦਮੀ।

ਦਿਲ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਪਿਘਲ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੁੰਝੂਆਂ ਦੇ ਤਾਪ ਥੀ
ਪਰੀਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਸੀਨੇ 'ਚ ਪਰ ਇਹ ਪੱਥਰ ਆਦਮੀ।

ਅੱਠ
ਉਹ ਘੱਟ ਸੀ ਨਾ ਮੈਂ ਘੱਟ ਦੋਵੇਂ ਜ਼ਿੱਦ ਪੁਗਾਂਦੇ ਰਹੇ।
ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਮੁਹੱਬਤ ਤੇ ਉਹ ਠੁਕਰਾਂਦੇ ਰਹੇ।

ਹਰ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਮੈਂ ਭਾਵੇਂ ਇਲਾਹੀ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗਰਾਂ,
ਕਹਿਣਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਦਾ ਫੇਰ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਂਦੇ ਰਹੇ।

ਲੱਖ ਚਾਹਕੇ ਵੀ ਨਾ ਹੋਈ ਚੁੱਪ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਮੈਂਥੋਂ,
ਸ਼ਬਦ ਕੰਬਖ਼ਤ ਹੋਠਾਂ 'ਤੇ ਆਕੇ ਪਰਤ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ।

ਸੀ ਆਰਜ਼ੂ ਕਿ ਮਿਲਾਂਗਾ ਕਲਾਵੇ 'ਚ ਲੈਕੇ ਉਸ ਨੂੰ
ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਭੈੜੇ ਹੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ।

ਸਮਰਪਣ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਨਾ ਸਮਝ ਲੈਣਾ
ਪਰੀਤ ਲੋਕੀਂ ਅਕਸਰ ਗ਼ਲਤੀ ਇਹੋ ਦੁਹਰਾਂਦੇ ਰਹੇ।

ਨੌਂ
ਦਰਦ-ਇ’-ਦਿਲ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਉਤਲੇ ਮਨੋਂ ਮੈਥੋਂ ਮੁਸਕਾਇਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ।

ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਜਾਣ ਬੈਠਾ ਹੈ ਸਾਰੀ,
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਰਮਾਇਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ।

ਆਪਣਿਆਂ ਹੀ ਸਦਾ ਮਿਰੇ ਤਾਂ ਅਰਮਾਨ ਲੁੱਟੇ ਨੇ,
ਦੋਸ਼ ਗ਼ੈਰਾਂ 'ਤੇ ਝੂਠਾ ਲਾਇਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ।

ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਇਤਬਾਰ ਤੇਰੇ ਝੂਠ 'ਤੇ,
ਧੋਖਾ ਹੋਰ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ।

ਉਸਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਵਜ਼ੀਰਾਨਾ ਰੋਬ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ,
ਯਾਰ ਗ਼ਰੀਬ ਤਾਂਹੀਂ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ।

ਚੁੱਪ ਰਹਿਕੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਮੈਂ ਤਾਂ,
ਜਮਾਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲੰਘਾਇਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ।

ਆਉਣਗੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਓਦੋਂ! ਹਰਮੇਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਐਪਰ,
ਯਾਰ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਆਇਆ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ।

ਦਸ
ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਮੈਂ ਜਿਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹਾਂ।
ਲੀਰਾਂ-ਲੀਰਾਂ ਹੋਏ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹਾਂ।

ਉਲਫਤ ਦਾ ਕੋਈ ਜਿੱਥੇ ਵੈਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਸਨਮ,
ਦੁਨੀਆਂ ਨਵੀਂ ਆਪਣੀ ਵਸਾਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹਾਂ।

ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਦੇ ਨੇਰ੍ਹੇ 'ਚ ਭਟਕਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ,
ਰੋਸ਼ਨੀ ਤਰਕ ਦੀ ਮੈਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹਾਂ।

ਇਹ ਗੀਤ, ਇਹ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਕਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਰੋਜ਼ ਪੁੱਛੇਂ
ਆ ਬਹਿਜਾ ਕੋਲ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਸੁਣਾਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹਾਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਜੋ ਰਖਦੇ ਨਜ਼ਰ ਸਾਰੇ 'ਤੇ,
ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੱਸ ਪਾਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹਾਂ।

ਬੱਸ ਇਕ ਵਾਰ ਦੇ ਦਿਓ ਮੌਕਾ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ,
ਕਾਬਲੀਅਤ ਆਪਣੀ ਮੈਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹਾਂ।

ਖੁਦ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਇਕ ਕੋਈ ਹੱਲ ਅਤਿਵਾਦ ਨਹੀਂ,
ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹਾਂ।

ਕੌਣ ਕਹੇ ਗ਼ਰੀਬ ਅਸੀਂ ਅਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ,
ਅਮੀਰੀ ਦਿਲ ਦੀ ਪਰੀਤ ਦਿਖਾਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹਾਂ।

ਗਿਆਰਾਂ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚੋਂ ਤੈਨੂੰ ਜੇ ਮਨਫ਼ੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਬਾਕੀ ਜੋ ਬਚੇਗਾ ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਕਰਾਂਗਾ।

ਤੁਰ ਵੀ ਜਾਵੇਂ ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਠੁਕਰਾਕੇ,
ਮੈਂ ਫਿਰ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ।

ਗ਼ਮ ਸਹਿ ਲਵਾਂਗਾ ਸਾਰੇ ਮੈਂ ਆਪੇ,
ਤੇਰੇ ਨਾਂਅ ਆਪਣੀ ਹਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਕਰਾਂਗਾ।

ਲੋਕ ਜਾਵਣ ਇਬਾਦਤਗਾਹੀਂ ਜੀ ਸਦਕੇ,
ਮਨ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਬੰਦਗੀ ਕਰਾਂਗਾ।

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਤਰ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਮੌਤ ਨਾਲੋਂ
ਨਹੀਂ ਫੇਰ ਵੀ ਮੈਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਾਂਗਾ।

ਤੂੰ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਵੀ ਨਾ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵੀ
ਪਰ ਮੈਂ ਨਾ ਵਾਅਦਾ ਖ਼ਿਲਾਫੀ ਕਰਾਂਗਾ।

ਹਰਮੇਲ ਜੈਤੋ ਨਾ ਹੁਣ ਜੀਅ ਲਗਦਾ,
ਹਿਜ਼ਰਤ ਏਥੋਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ।

ਬਾਰਾਂ
ਕੇਹੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹਵਾ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ।
ਮੁਹੱਬਤ ਹੋਈ ਰੁਸਵਾ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ।

ਚੱਪਾ-ਚੱਪਾ ਫਿਰਕੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ ਯਾਰੋ,
ਨਾ ਕੁਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਵਫਾ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ।

ਕਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਖ਼ੌਫ ਖਾਣ ਲਈ ਆਖਾਂ,
ਹਰ ਆਦਮੀ ਹੈ ਖ਼ੁਦਾ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ।

ਝੂਠੇ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਹਰ ਥਾਂ ਦੇਖੀ ਹੈ,
ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਵੀ ਖ਼ਤਾ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ।

ਜੀਵਨ ਦਾ ਘੁਟਦਾ ਹੈ ਦਮ ਹਰਮੇਲ ਵੇਖ ਤੂੰ
ਦਨਦਨਾਂਦੀ ਹੈ ਕਜ਼ਾ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ।

ਤੇਰਾਂ
ਐਵੇਂ ਨਾ ਘਬਰਾ ਯਾਰਾ।
ਜ਼ਮਾਨੇ ਸੰਗ ਟਕਰਾ ਯਾਰਾ।

ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਬੋਲੀ ਜਾਣਾ,
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ੁਬੋਲ ਪੁਗਾ ਯਾਰਾ।

ਪੈਸੇ ਦੀ ਤੱਕੜੀ ਤੁਲਦਾ ਹੈ,
ਹੁਣ ਤਾਂ ਹਰਿਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਯਾਰਾ।

ਇਸ਼ਕੇ ਦੇ ਵਿਚ ਵੇਖੀਦਾ ਨਾਹੀ
ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ ਜਾਂ ਨਫਾ ਯਾਰਾ।

ਪਰੀਤ ਵਫ਼ਾ ਹੀ ਕਰੂ ਹਰਦਮ
ਜੇ ਚਾਹੇਂ ਤਾਂ ਅਜ਼ਮਾ ਯਾਰਾ।

ਚੌਦਾਂ
ਬੜਾ ਅਸੀਂ ਸਮਝਾਇਆ ਦਿਲ।
ਬਾਜ ਨਹੀਂ ਪਰ ਆਇਆ ਦਿਲ।

ਬਿਨ ਪਾਣੀ ਮੀਨਾ ਵਾਂਗਰ
ਬੇ-ਦਰਦੇ ਤੜਪਾਇਆ ਦਿਲ।

ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੈ ਜਦ ਵੀ,
ਯਾਦ ਤਿਰੀ ਪਰਚਾਇਆ ਦਿਲ।

ਕਿਧਰੇ ਮਿਲਿਆ ਚੈਨ ਨਹੀਂ,
ਸਭ ਧਰਤੀ ਫਿਰ ਆਇਆ ਦਿਲ।

ਜਾਪਣ ਸਭ ਲੋਕ ਬਿਗਾਨੇ,
ਪਰੀਤ ਸੰਗ ਜਾਂ ਲਾਇਆ ਦਿਲ।

ਪੰਦਰਾਂ
ਲੋਕਾਂ ਬਾਲੇ ਦੀਵੇ ਅਸੀਂ ਸੱਧਰਾਂ ਨੇ ਬਾਲੀਆਂ।
ਸਾਡੀਆਂ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਹਦੀਆਂ ਦਿਵਾਲੀਆਂ।

ਫਿਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸਿਆਹੀ ਸਾਡੇ ਲੇਖਾਂ ਉਤੇ ਵੀ,
ਵਹੀਆਂ ਲੇਾਲੇ ਦੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇ ਹੋਣਂ ਕਾਲੀਆਂ।

ਪੂਰੇ ਨਹੀਂਓ ਹੋਏ ਝੂਠੇ ਲੀਡਰਾਂ ਦੇ ਵਾਅਦੇ,
ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀ ਜਾਣ ਮੰਦਹਾਲੀਆਂ।

ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਬੋਝ ਥੱਲੇ ਦੱਬੇ ਅਰਮਾਨ ਸਾਡੇ,
ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਲੋਕੋ ਫਿਕਰਾਂ ਉਧਾਲੀਆਂ।

ਹਰਮੇਲ ਕਿਸੇ ਸੋਚਿਆ ਨਾ ਸਾਡੇ ਹਾਲ ਬਾਰੇ,
ਚੁਣ ਚੁਣ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੱਥੀਂ ਅਸੀਂ ਤਖ਼ਤੀਂ ਬਿਠਾਲੀਆਂ।

ਸੋਲਾਂ
ਟਕਰਾਏਗਾ ਕੌਣ ਪਰਬਤ ਜਿਹੇ ਜ਼ੇਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਸੂਰਜ ਬਣਕੇ ਲੜਦੇ ਰਹਾਂਗੇ ਨੇਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਝੋਨੇ ਵਾਂਗੂੰ ਸਾਡੀ ਹਰ ਆਸ ਰੁਲ ਗਈ,
ਬੀਤੀ ਹੈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਾਵਾਂ ਮੇਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਲਾ ਫਿਰ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਖ਼ਜਾਨਾ,
ਮਿਲ ਜਾਣ ਯਾਰੋ ਜਦ ਰਾਖੇ ਹੀ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਲਮ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਮੇਰਾ,
ਟੱੱਕਰ ਲੈ ਸਕਦੈ ਕਿਹੜਾ ਹਰਫ਼ਾਂ ਮੇਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਮੱਕਾਰੀ ਤੇਰੀ ਹੁਣ ਤਾਂ ਹੈ ਸਮਝ ਸਾਨੂੰ ਆ ਗਈ,
ਐਵੇਂ ਪਰਚਦੇ ਰਹੇ ਸਾਂ ਲਾਰੇ ਤੇਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਕਿਉਂ ਢੇਰੀ ਢਾਹ ਬੈਠੈਂ! ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਤੁਰਿਆ ਚਲ
'ਹਰਮੇਲ' ਤੇਰੇ ਵਾਲੀ ਹੋਈ ਬਥੇਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਸਤਾਰਾਂ
ਤਨ ਦੇ ਵਸਤਰਾਂ ਵਾਂਗੂ ਪਿਆਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ।
ਗਿਰਗਟ ਵਾਂੰਗੂ ਰੰਗ ਯਾਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ।

ਕੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਦਲਦੇ ਉਹ ਤਕਦੀਰ ਭਲਾ,
ਮਤਲਬ ਖਾਤਰ ਜੋ ਵੀਚਾਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ।

ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਲੈ ਨਾ ਹੋਈ ਸਾਈਕਲ ਵੀ,
ਉਹ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਕਾਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ।

ਕੁਰਸੀ ਦੀ ਹਵਸ ਵਿਚ ਹੋ ਕੇ ਅੰਨੇ ਨੇਤਾ,
ਆਏ ਦਿਨ ਭੈੜੇ ਸਰਕਾਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ।

ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਪੜਝੜ ਸਦਾ 'ਪਰੀਤ' ਰਹੀ
ਮੌਸਮ ਉਂਜ ਬੇ-ਸ਼ੁਮਾਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ।

ਅਠਾਰਾਂ
ਜ਼ਮਾਨੇ ਭਰ ਦੀ ਨਾ ਸਹੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਤਾਂ ਮਿਲੇ।
ਦਿਲ ਦਿੱਤੈ ਜਾਨ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ, ਜੇਕਰ ਤੇਰੀ 'ਹਾਂ' ਮਿਲੇ।

ਧੁੱਪ ਹਿਜ਼ਰ ਦੀ ਹੋਰ ਸਹਾਂ, ਹੈ ਨਹੀਂ ਹਿੰਮਤ ਯਾਰੋ,
ਮਰਦੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਿਲੇ, ਵਸਲ ਦੀ ਜੇ ਛਾਂ ਮਿਲੇ।

ਦੁਨੀਆਂ ਆਖੇ ਰੁੱਤ ਬਦਲੀ, ਮੌਸਮ-ਇ-ਬਹਾਰ ਆਇਆ,
ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ, ਮੁਸਲਸਲ ਖ਼ਿਜ਼ਾਂ ਮਿਲੇ।

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਹਾਂ ਕਰਦਾ,
ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਕਾਸ਼ ਮੈਨੂੰ, ਪਿਆਰ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲੇ।

ਉਹਦੇ ਨੈਣੀਂ ਖੁਮਾਰ ਰਹੇ, ਖੁਸ਼ ਰਹੇ ਸੁਹਣਾ ਸਾਡਾ,
ਹਸਦਾ ਹਸਾਉਂਦਾ ਮਿਲੇ, ਨਾ ਹੋਕੇ ਕਦੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਂ ਮਿਲੇ

ਉਸਦੇ ਸੰਗ ਹੋਕੇ ਮੈਨੂੰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਪਰੀਤ ਲਗਦਾ,
ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ 'ਚੋਂ ਕੋਈ,ਹੀਰਾ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲੇ।

ਉੱਨੀ
ਹਰਦਮ ਪੈਸਾ ਪੈਸਾ ਕਰਦੇ ਲੋਕੀਂ।
ਪੈਸੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਸ ਭਰਦੇ ਲੋਕੀਂ।

ਆਏ ਦਿਨ ਏਥੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ,
ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਹਰਦੇ ਲੋਕੀਂ।

ਬਾਗੀ ਕਹਿਕੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਅਕਸਰ,
ਹੱਕਾਂ ਖਾਤਰ ਜਿਹੜੇ ਲੜਦੇ ਲੋਕੀਂ।

ਗੋਦਾਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਅੰਨ ਪਿਆ ਸੜਦਾ,
ਭੁੱਖੇ ਪੇਟ ਕਰੋੜਾਂ ਮਰਦੇ ਲੋਕੀਂ।

ਮਰਕੇ ਵੀ ਉਹ ਯਾਰੋ ਮਰਦੇ ਨਾਹੀਂ,
ਲੋਕਾਂ ਪਿੱਛੇ ਜੋ ਨੇ ਮਰਦੇ ਲੋਕੀਂ।

ਵੀਹ
ਉਹ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਲਈ ਭਾਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।
ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।

ਉੱਚਾ ਨੀਵਾਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਕੋਈ,
Àੁੱਚੇ ਨੀਵੇਂ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।

ਕਲਾ ਨੂੰ ਇਬਾਦਤ ਕਰਕੇ ਜਾਣਨ ਜੋ,
ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਬੂਲ ਓਹੀ ਫ਼ਨਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।

ਬਦਲ ਦੇਈਏ ਉਹ ਸਮਾਜ ਕਿ ਜਿੱਥੇ
ਸ਼ਰੇਆਮ ਜ਼ਮੀਰਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।

ਆਪਣਾ ਆਪ ਮਿਟਾ ਦੇਣ ਦੂਜੇ ਲਈ,
ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਾਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।

ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਉਹ ਕੌਮ ਨਾ ਜੀਵੇ 'ਪਰੀਤ',
ਬਦਨੀਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।

ਇੱਕੀ
ਸ਼ਹਿਰ ਤੇਰੇ ਦੇ ਸੰਗਦਿਲ ਲੋਕ ਹਨ ਖ਼ਾਰਾਂ ਵਰਗੇ।
ਇਹ ਕੀ ਜਾਨਣ ਕੋਮਲ ਜਜ਼ਬੇ ਪਿਆਰਾਂ ਵਰਗੇ।

ਮੂੰਹ ਦੇ ਮਿੱਠੜੇ ਦਿਲ ਦੇ ਖੋਟੇ ਇਹ ਨੇ ਮੋੋਮੋ ਠਗਣੇ,
ਇਕਰਾਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਇਨਕਾਰਾਂ ਵਰਗੇ।

ਨਸ ਨਸ ਅੰਦਰ ਭਰੀ ਹੈ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ,
ਰੋਜ਼ ਦਿਹਾੜੇ ਬਲਦੇ ਤਾਹੀਂ ਘਰ ਗੁਲਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰਗੇ।

ਪਲ ਵਿਚ ਲੀਰੋ ਲੀਰ ਨੇ ਕਰਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨੂੰ
ਖਰ੍ਹਵੇ ਬੋਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਨੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਰਗੇ।

ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਏ ਏਨੇ ਆਮ ਪਰੀਤ ਪੁੱਛ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੂੰ,
ਇਹ ਵਾਕੇ ਕਤਲ ਅਗਵਾ, ਬਲਾਤਕਾਰਾਂ ਵਰਗੇ।

ਬਾਈ
ਵਿਛੜੇ ਯਾਰ ਦੀ ਦੇਵੇ ਖ਼ਬਰ ਕੋਈ।
ਐਸਾ ਮਿਲਾਵੋ ਮੈਨੂੰ ਬਸ਼ਰ ਕੋਈ।

ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਕੇ ਜਿਸ ਥਾਂ ਮੇਰਾ,
ਤੇਰੇ ਦਰ ਵਰਗਾ ਨਾ ਹੈ ਦਰ ਕੋਈ।

ਸਿਤਮ ਏਦੂੰ ਵਧਕੇ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋਊ,
ਉਲਫਤ ਦੀ ਪਵੇ ਨਾ ਜੇ ਕਦਰ ਕੋਈ।

ਤੂੰ ਸਿਤਮ ਵੀ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਲਗਦੇ ਰਹਿਮਤ,
ਕਰ ਲੈ ਪੂਰੀ ਹੈ ਜੇ ਕਸਰ ਕੋਈ।

ਹਨੇਰਿਆ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਰੀ ਹੈ ਉਮਰ ਮਿਰੀ,
ਕਬਰੀਂ ਦੀਵਾ ਨਾ ਜਾਵੇ ਧਰ ਕੋਈ।

ਤੇਈ
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਜਹਾਨ ਕਿਸ ਕੰਮ?
ਉਧਾਰੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਾਨ ਕਿਸ ਕੰਮ?

ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿੱਘ ਨਾਲ ਘਰ ਬਣਦੇ,
ਮਕਾਨ ਇਹ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਕਿਸ ਕੰਮ?

ਕੌਮ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾ ਜੇ ਆ ਸਕੇ ਤਾਂ,
ਇਹ ਜਵਾਨੀ ਇਹ ਜਾਨ ਕਿਸ ਕੰਮ?

ਫਸਾਦਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਮਜ਼ਹਬ,
ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਫੁਰਮਾਨ ਕਿਸ ਕੰਮ?

ਮਨ 'ਚ ਨੇਰ੍ਹੇ ਫੈਲੇ ਰਹੇ ਜੇਕਰ,
ਕੀਤੀ ਭਗਤੀ ਧਿਆਏ ਨਾਮ ਕਿਸ ਕੰਮ?

ਚੌਵੀ
ਕਿੰਨੇ ਖੜ੍ਹਦੇ ਕਿੰਨੇ ਭਜਦੇ ਨੇ, ਅਜ਼ਮਾ ਕੇ ਵੇਖ ਲਵੀਂ।
ਕੱਲੇ-ਕੱਲੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਦਿਲਾ ਪਾ ਕੇ ਵੇਖ ਲਵੀਂ।

ਗਿਰਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਬੜੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ,
ਵਰਕਾ ਵਰਕਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾਤੂੰ ਪਲਟਾ ਕੇ ਵੇਖ ਲਵੀਂ।

ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਬੱਸ ਦੁਕਾਨਾਂ ਏਥੇ ਨੇ,
ਮੰਦਰ, ਮਸੀਤ, ਗੁਰੂਘਰ ਜਿੱਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖ ਲਵੀਂ।

ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਲੁੱਟਣਾ ਹੈ ਅੰਦਾਜ਼ ਹੀ ਵੱਖਰੇ ਹੋਵਣਗੇ,
'ਨੀਲੀ', 'ਚਿੱਟੀ', 'ਲਾਲ' ਸਰਕਾਰ ਜੋ ਵੀ ਬਣਾਕੇ ਵੇਖ ਲਵੀਂ।

ਤੇਰੇ ਲਈ ਭੇੜੇ ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਜ ਵੀ ਨੇ,
ਬਦਲਿਆ ਨਾ ਪਰੀਤ ਵਿਹਲ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਆਕੇ ਵੇਖ ਲਵੀਂ।

ਪੱਚੀ
ਤੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇਂਗਾ ਪਿਆਰ ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ।
ੇਮੇਰੀ ਯਾਦ ਸਤਾਵੇਗੀ ਯਾਰ ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ।

ਜਦ ਗ਼ੈਰਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੋੜ ਲਿਆ, ਕੱਲਿਆਂ ਬਹਿਕੇ ਰੋਣਾ,
ਵੱਢ ਵੱਢ ਖਾਊ ਘਰ ਬਾਰ ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ।

ਤੂੰ ਝੱਲਿਆਂ ਦੇ ਵਾਂਗਰ ਫੇਰ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਰਹਿਣਾ,
ਸਾਰਾ ਗਾਹ ਲਵੀਂ ਸੰਸਾਰ ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ।

ਹੁਣ ਮੰਨਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗੱਲ ਅੱਥਰਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ,
ਤਿਰਾ ਦਿਲ ਮੰਗੂ ਦਿਲਦਾਰ ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ।

ਤੜਫਾ ਲੈ ਜਿੰਨਾ ਮਨ ਚਾਹੇ ਸੀਅ ਅਸਾਂ ਨੇ ਕਰਨੀ ਨਾ,
ਕਦੇ ਖਿੱਚ ਪਾਵੇਗਾ ਕਿਰਦਾਰ ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ।

ਪਾਕ ਪਰੀਤ ਅਸਾਂ ਦੀ ਜਦ ਮੁੜ ਮੁੜ ਚੇਤੇ ਆਉਣੀ,
ਪਛਤਾਵੇਂਗਾ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ।

ਹਰਮੇਲ ਨਿਮਾਣੇ ਨੇ ਕੂਚ ਜਹਾਨੋਂ ਕਰ ਜਾਣਾ,
ਤੂੰ ਹੋਵੇਂਗਾ ਆਵਾਜ਼ਾਰ ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ।

२६
ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦਰਦ ਛੁਪਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।
ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਪਰ ਮੁਸਕਾਨ ਸਜਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

ਜ਼ਮਾਨਾ ਪਾਗਲ ਨਾ ਆਖੇ ਤਾਂ ਕੀ ਆਖੇ,
ਪੱਥਰ ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਬੋਝੇ ਪਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਕਲਾਪਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਲਗਦੈ ਯਾਰੋ,
ਹਰ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

ਤਰੱਕੀ ਸਾਡੀ ਤਾਂ ਛੂਹ ਰਹੀ ਹੈ ਸਿਖ਼ਰਾਂ ਨੂੰ,
ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

'ਹਰਮੇਲ' ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ ਜਿਸਦੇ ਵਾਸਤੇ,
ਪੰਜਾਬੀ ਉਹ ਕਿਰਦਾਰ ਗਵਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

समझा जाए बीटी के मायाजाल को

2009-09-09T05:36:00.000-07:00

s-हरमेल प्रीत

अब तक बीटी बीजों के फायदे कम और नुक्सान अधिक सामने आए हैं फिर भी हमारे कृषि वैज्ञानिकों का इनके पीछे भागना कई तरह की शंकाओं और प्रशनो को जन्म देता है।
-हरमेल प्रीत
बीटी बीजों को कृषि विकास का नया अवतार बताया हा रहा है।एक ओर इन बीजों को बेहद सफल बताया जा रहा है और दूसरी ओर इनका विरोध करने वाले इसकी विफलताऐं गिनाते नहीं थक रहे। जीन संशोधित इन बीजों के विरोध में उठने वाली आवाजें दिन प्रतिदिन उुंची हो रही है।दूसरी ओर इनके पक्षधर, विरोध करने वालों को जाहिल, गंवार बता कर अपनी धुन में इको प्रोत्साहन देने में लगे हुए हैं।
लेकिन बीटी का अंधा सामर्थन करने वालों को चाहिए कि वे पहले इन बीजोें की वास्तविक्ता को समझें। बीटी कपास के मामले में देखें तो इसमें बेस्लिस थुरेंजिस बैकटीरिया से निकला गया कराई वन एसी जहर पैदा करने वाला जीन डाला गया है। यहां तक बात सरल लगती है लेकिन यह इतना आसान नहीं है। बीटी नरमें में जो जीन डाला गया है उसके साथ तीन और जीन वी डाले गए हैं। मार्कर जीन, प्रोमटर जीन व एक टर्मीनेटर जीन डाला गया है। अब यह जीन आने वाले दिनों में क्या गुल खिला दें इसका वैज्ञानिक कोई गारंटी नहीं दे सकते। हम जानते हैं कि एक एक जीन कई कई कार्य करता है। इस लिए हम जिस कार्य के लिए जीन डाला है, और जो अन्य जीन डाले हैं उनकी कभी भी कैसी भी प्रतिक्रिया सामने आ सकती है और उसका मानवीय स्वास्थय पर प्रतिकूल असर पड़ सकता है।
दूसरी बात के काटन सीड्स में जहर डाल कर बीज निर्माताओं ने कहा था कि काटन के पौधे खाने में इस्तेमाल नहीं होते इस लिए मानवीय स्वास्थ्य पर कोई असर नहंी होगा। हांलांकि भारत में काट्न सीड्स का इस्तेमाल खाद्य तेल के तौर पर होता है और कपास के पौधे भी पशुओ ंको खिलाए जाते हैं। लेकिन इस से भी आगे अब तो सबजियों में भी बीटी का जहर डाला जा रहा है। बीटी बैंगन हम सबकी खाने की थाली में आने का तैयार है। इसके पीछे पीछे बीटी चावल, भिंडी, टमाटर आदि भी आने को तैयार हैं।
तीसरी बात बीटी बीजों के इस्तेमाल का मतलब है खेती के लिए इन कंपनियों की गुलामी स्वीकार करना। क्यों कि यह बीज हम बचाकर नहीं रख सकते-हर बार बाजार से खरीदना पडेंगा। यहां यह भी बताते चलें कि सबजियों में बीटी के प्रयोगोें की अनुमति देने वाला भारत दुनिया भर में प्रथम देश है।
बीटी का विरोध सबजियोें के बीटी बीजों की आमद से और तेज हुआ है। पजंाब में पिछले कुछ महीने पहले जब सरकार ने राशी बीज कंपनी के दो नए कपास बीजों को मान्यता दी तो विरोध कर रहे संगठनों ने कडा विरोध जताया था। इन संगठनों का विरोध भले ही कुछ लोगों को बेकार और बेमाना लगे लेकिन इस को गंभीरता से लेने की आवश्यकता है।
बीटी बीजों के प्रति हमारे कृषि माहिरों एवं पीएयू प्रबंधन का हद से ज्यादा झुकाव निसंदेह कुछ शक उत्पन्न करता है। क्यूंकि यह मान्यता तब दी गई है जब दुनिया भर से बीटी बीजों के प्रयावर्ण व स्वास्थ्य पर प्रतिकूल प्रभावों की रिर्पोटेें प्रकाश में आ रही हैं।इसके साथ साथ यह तथ्य भी सामने आ रहे हैं कि यह जैनेटिम मोडीफाईड बीटी बीज उन्हें बनाने वालों के दावों पर खरे नहीं उतर रहे हैं। ऐसी रिर्पोटें आ रही हैं कि कपास के कीट कुछ ही सालों में बीटी कपास के प्रति प्रतिरोधक क्षमता हासिल करने लगे हैं। इन कीटों ने अपना डीएनए ही बदलना शुरू कर लिया है। जैसे कुछ साल पूर्व पंजाब में कीटों ने कीटनाषकों के प्रति कीटों ने प्रतिरोधक क्षमता हासिल कर ली थी और नरमे की फसलों पर किसानें को 18-20 बार बेहद जहरीले कीटनाषकों का छिड़काव करने को बाध्य होना पड़ा। इससे ना केवल किसानों की कृषि लागत ही बढ़ी बल्कि राज्य की काटन बैल्ट में प्रयावरण और स्वास्थ्य पर भी बेहद बुरा प्रभाव पड़ा।
दूर जाने की जरूरत नहंीं है, हम पंजाब में ही देख सकते हैं। नरमे के बीटी बीजों ने मात्र अमेरिकन सुंडी के आक्रमण को ही रोका है। लेकिन दूसरी ओर कई अन्य कीटों जो पहले नहंी थे सिर उठाने लगे। उदाहरण स्वरूप मिली बग को ही ले लीजिए। इस बार मिली बग ने पंजाब में नरमे का बहुत नुस्कान किया। बीटी के जहर का इस पर कोई असर नहीं हुआ। किसान फिर से कीटनाशकोें के बार बार छिड़काव को मजबूर हुए। जानकारी के मुताबिक राज्य के किसानों ने मिली बग से पीछा छुड़वाने के लिए ही 500 करोड से ज्यादा के कीटनाषक निर्माता कंपनियों की तिजोरियों में भर दिए। इससे साबित है कि बीटी बीज किसानों की कृषि लागत को कम करने, उन्हें कीटों से निजात दिलाने में कामयाब नहीं हुए हैं।
दूसरी ओर इनके दुष्प्रभाव जो सामने आ रहे हैं वह बेहद खतरनाक हैं। जिन्हें हम किसी भी सूरत में नजरअंदाज नहीं कर सकते। अनेकों तजरबों में सह बात साबित हई है कि जीन संशोधित बीजों से उगाई गई फसलें उन्हें खाने वाले मानुषयो व जानवरों के लिए हानिकारक हैं। 90 के दशक में बार्योटेकालोजी कंपनी -कैलरीज ने सबसे पहले जीएम टमाटर चूहों केा खिलाकर तजरबा किया, नतीजा यह हुआ कि चूहों की आंतडियों में सोजश आ गई और दो स्पताह में 40 में से 7 चूहे मर गए। लेकिन अमेरिकन सरकार ने यह तजरबे बीच में ही बंद करवा दिए। इसी तहर इंगलेंड में में 1998 में डा. अरपद पुज़तई ने किया। इसमें चूहों को जीए आलू खिलाए गए। इसमें भी वही हुआ जो कैलरीज के तजरबे में हुआ था। इंगलेंड सरकार ने भी डा. पुज़तई को निलंबत करते उनकी आवाज को दबा दिया और ऐसे परीक्षण ही बंद कर दिए। इसी तरह एक और परीक्षण रूसी वैिज्ञयानक डा. इरिना ऐरामाकोवा ने मादा चूहों पर पर किया। इन्हें गर्भधारण से लेकर बच्चों को दूध पिलाने तक उन्हें जीएम सोयबीन खिलाया गया। जीएम सोयाबीन खाने वाले चूहों के बच्चों की मृतयू दर कहीं ज्यादा पाई गई। जीएम सोयाबीन खाने वोल चूहों के 56 प्रतिश्त बच्चे मात्र 3 स्पताह में मर गए। जबकि गैरजीएम सोयाबीन खाने वाले चूहों में बच्चों के मरने की दर मात्र 9 प्रतिश्त दर्ज की गई। ऐसे अनेकों तजरबे हैं।
आंध्र प्रदेश में जैविक कृषि के माध्यम से कपास उगाने वाले किसानों को आस पास उगाई जा रही बीटी कपास के कारण नुक्सान हो रहा है। बगल में उगाई जा रही बीटी कपास का प्रभाव उनकी जैविक (नान बीटी) कपास पर पड़ रहा है। जिसके कारण उनके कपास की गुणवत्ता प्रभावित हो रही है और जैविक कपास के निर्यात में बाधा उत्पन्न हो रही है।
आंध्र प्रदेश में वहां के पशुपालण विभाग ने एक प्रतिपत्र जारी करके किसानों को बीटी कपास वाले खेतों के अपने पशुु न चराने की चेतावनी दी है। क्योंकि वहां यह साबित हो चुका है कि ऐसे खेतों में चराए जाने के कारण पशुओं की मौतें हुई हैं।
आंध्र प्रदेश सराकर ने इन बातों को पूरा नहीं तो कुछ कुछ समझा जरूर है। वहां की सरकार वहां जैविक व कम खर्चीली टिकउू कृषि के लिए कार्यरत स्वंय सेवी संगठन सेंटर फार ससटेनेबल एग्रीकल्चर के साथ अच्छा तालमेल बिठा रही है। एीएसए की कोशिशों से आंध्र प्रदेश में 18 जिलों में 1800 गावों में करीब साढ़े तीन लाख किसान इस परिवर्तन आंदोलन में शामिल हो गए हैं। राज्य में कारीब 7 लाख ऐकड भूमि को जहरमुक्त कृषि के तहत लाया जा चुका है। आठ गांव पूर्णरूप में कीटनाषकों व रासायनिक खादों से मुक्त किए जा चुके हैं। वहां किसान कपास, धान, मूंगफली, चने, मिर्च सहित अकेनों फसलें बिना किसी रासायनिक खाद व कीटनाषक के उपयोग से उगा रहे हैं। अब गत वर्ष केंद्रीय सरकार ने भी इस कार्य को और प्रोत्साहन देते हुए अनुदान दिया है।
और तो और जानाकरी के मुताबिक बीटी काटन का पेटेंट अधिकार रखने वाली बीज कंपनी मोनसांटों अमेरिका में सन्् 2009 तक अमेरिका में बीटी काटन के बीजों की बिक्री बंद करने का निर्यनय ले चुकी है क्योकि कीटों ने इसके प्रति प्रतिरोधक क्षमता हासिल कर ली है।
लेकिन दूसरी ओर पंजाब में सब उलटा हो रहा है।पीएयू के कृषि विशेषज्ञ व उपकुलपति भी बीटी बीजों की वकालत का कोई मौका हाथ से नहीं जाने दे रहे हैं।
अब सवाल तो खडा होता ही है कि क्या पंजाब कृषि विश्वविद्यालय के उपकुलपित व अन्य कृषि माहिर इन सब बातों से अनजान हैंर्षोर्षो सबकुछ जानते बूझते हुए भी वे क्यों किसानों को एक नई तरह की दलदल में धकेल रहे.

HINDI

2009-09-07T20:26:00.001-07:00

मुख्यमंत्री प्रकाश सिंह बादल ने फिर वही राग अलापा है कि यदि हरियाणा में अल्ग से गुरू?द्वारा प्रबंधक कमेटी का गठन होता है तो पंजाब के हालात फिर से खराब हो जाएंगे।मुख्यमंत्री को ऐसे ब्यानों से गुरेज करना चाहिए-यदि वो सच में राज्य के हालात खराब नहीं होने देना चाहते।दिल्ली के सिख वहां अल्ग गुरू?द्वारा प्रबंधक कमेटी चाहते हैं, और हरियाणा सरकार उनकी मांग को पूरा करने के प्रयास कर रही है।दूसरी ओर अकाली दल बादल बनाम बादल परिवार इसका भर्सक विरोध कर रहा है।मुख्य मंत्री की बहू हरसिमरत कौर बादल के नेतृत्व में अकाली दल के सांसद संसद में भी शोरगुल कर चुके हैं।
वास्तव में अकाली दल इस पूरे मुद्दे को जिस तरह ले रहा है और उससे निबट रहा है वह तरीका कतई सही रहीं है।सच पूछो हो इस विरोध में दलील नहीं, तिलमिलाहट है और यह तिलमिलाहट स- प्रकाश सिंह बादल, अन्य अकाली नेताओं व एसजीपीसी अध्य?क्ष के ब्यानों से साफ झलकती है।
यह नेता हरियाणा में अलग गुरू?द्वारा कमेटी के गठन के सूरत में पंजाब के हालात फिर से खराब होने की बात करते हैं, कभी इसे सिक्खों को बांटने की संज्ञा देते हैं तो कभी इस मामले में रायशुमारी की तजवीज को देश के लिए घातक बताते हैं। वास्तव में ऐसा कुछ नहीं है।साधारन सिक्खों में ऐसी कोई हलचल या विरोध दिखाई नहीं पड़ता। सिर्फ अकाली दल बादल को छोड़कर अन्य गुट इस कमेटी का सामर्थन कर रहे हैं।
कोई भी समझ सकता है कि यदि हरियाणा के सिख अपने ?क्षेत्र के गुरू?द्वारों के प्रबंधक के लिए अलग से कमेटी बनाना चाहते हैं तो इसमें गलत क्या है?? खास करके तब जब दिल्ली में पहले ही अलग गुरू?द्वारा प्रबंधक कमेटी कायम है। अकाली दल इस मामले में हरियाणा में मुख्यमंत्री भूपिद्र सिंह हुडडा व कांग्रेस पर सिक्खों को बांटने व उनके धारमिक ममालों में दखल देने के अरोप लगा है। लेकिन यदि हरियाण में कांग्रेस की सरकार न होती तो अकाली दल क्या कहता?? यदि अकाली दल के आरोपों को सही मानकर उनसे सहमत हो जाऐं तो फिर अकाली दल बादल को भी कोई अधिकार नहीं रह जाता कि इस मामले में दखल दे। यह सिक्खों का धार्मिक मामला है और शियद एक राजनीतिक दल। हमें यह नहीं भूूलना चाहिए कि सियासत में कांग्रेस व अन्य किसी भी राजनीतिक दलों में कार्यरत सिक्ख भी सिक्ख है। उनका भी गुरूओं व गुरू?द्वारों पर उतना ही हक है जितना किसी अकाली दल के किसी कार्यकरता का। किसी भी व्यक्ति की सिक्खी के प्रति श्रद्धा को उसकी राजनीतिक पार्टी को पैमाना बनाकार नहीं मापा जा सकता।लेकिन हम सब जानते हैं यहां ऐसा ही होता आ रहा है। मुख्मंत्री प्रकाश सिंह के लिए तो अकाली दल बादल के ?1 बाहर के सभी लोग न केवल सिख विरोधी बल्कि देशद्रोही हैं।वीरवार को लौंगोवाल में शियद लौंगोवाल को पूर्नसुरजीत किए जाने पर प्रति?श्क8या में उन्होनें ऐसे ही विचारों का इजहार किया है। अखबारों में छपे उनके शब्द हैं, ‘‘कांग्रेस पार्टी ने हमेशा ही देशद्रोही ताकतो को कठपुतली बना पंजाब के विरोध के लिए इस्तेमाल किया है। इस समागम में जो नए अकाली दल जो नए अकाली दल गठित हो रहे हैं वह भी उसी साजिश का हिस्सा हैं।’’ इन शब्दों से सब कुछ आसानी से समझा जा सकता है।
इस समूचे मामले में ध्यान देने और समझने की बात यह है कि आखिर हरियाणा के सिक्खों का शिरोमणी गुरू?द्वारा प्रबंधक कमेटी अमृतसर से मोहभंग क्यों हो गया?? हम जब जानते हेैं कि अकाली दल बादल व बादल परिवार पर यह आरोप अक्सर लगते रहे हैं कि वह एसजीपीसी को अपने सियासी मकासद के लिए इस्तेमाल करते हैं। यह आरोप निराधार भी नहीं हैं। जिस तरीके से एसजीपीसी के अध्य?क्ष, तख्तों के जत्थेदारों की नियुक्ती एवं बर्तरफी होती है हम जब जानते है।अक्सर देखा गया है कि जिन लोगों को विधानसभा चुनाव का टिक्ट या कोई चेयरमेनी नहीं मिल पाती उन्हें एसजीपीसी का टिक्ट दे दिया जाता है। हरियाणा के सिक्खों का शिकवा है कि एसजीपीसी हरियाणा के गुरू?द्वारों की माया तो एसजीपीसी एकत्र करती है लेकिन वहां के गुरूद्वारों की ठीक से देखभाल व विस्तार पर उचित ध्यान नहीं दिया जाता।
ऐसे में यदि हरियाणा के सिख एसजीपीसी की कार्यप्रणाली से नाखुश हैं और अपनी राज्य के लिए अलग गुरू?द्वारा प्रबंधक कमेटी का गठन चाहते हेैं तो उसमें कुछ भी गलत नहीं है। यह उनका अधिकार है। ऐसा करके हरियाणा के सिख सिखी के केंद्रीय मूल भाव से टूट नहीं जाएंगे। इस मामले में पंजाब के हालात फिर से खराब होने की आशंका वाले ब्यान वास्तव में सिखों की धार्मिक भावनाओं को उतेजित कर राजनीतिक लाभ लेने की कवायद हैं।यदि किसी को यह लगता है कि हरियाणा में अलग गुरू?द्वारा प्रबंधक कमेटी का मुद्दा कांग्रेस या कोई अन्य जानबूझ कर उछाल रहा है और हरियाणा के सिख अलग गुरू?द्वारा प्रबंधक कमेटी नहीं चाहते तो फिर सिखों की राय जानने के लिए एक जी रासता है-रायशुमारी।लेकिन ऐसे ब्यानों के गुरेज किया जाना चाहिए जिनकी वजह से राज्य ेमें फिर से आशांती का दौर लौट सकता हो।कम से कम स- प्रकाश सिंह बादल जैसे बजुरग नेता तो जो चौथी बार राज्य में मुख्यमंत्री के पद पर आसीन हैं।

2009-09-07T06:41:00.001-07:00

ਬਦਲਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਬੜਾ ਮਾਣ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਦੋਂ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਕੁੱਝ ਨਾ ਕੁੱਝ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਕਰਮੋ ਖਾਤਰ ਸੂਟ ਤੇ ਕਦੀ ਪਾਲ ਵਾਸਤੇ ਬੂਟ। ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਨੂੰ ਉਹਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਲੱਭ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਬਿਠਾਈ ਰੱਖਦੇ।
ਪਰ ਅੱਜ ਮਹਿੰਦਰ ਦਾ ਆਉਣਾ ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਨੂੰ ਕੌੜੇ ਅੱਕ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਰਾ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਉਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜੁੜੇ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਕਿਉਂ ਕਿ ਅੱਜ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਇਲਾਜ਼ ਲਈ 10 ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਉਧਾਰ ਮੰਗੇ ਸਨ।
ਉਹਦਾ ਆਉਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਰੱਬੀ ਰਹਿਮਤ ਵਾਂਗੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਸਭ ਨੂੰ ਕੰਡੇ ਵਾਂਗ ਚੁੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਚਾਰਾ ਬੈਠਕ 'ਚ ਬੈਠਾ ਆਪਣੀ ਬੀਮਾਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਇਲਾਜ਼ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਟੱਬਰ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂਹਰੇ ਬੈਠਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ 'ਜਵਾਬ' ਘੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਸਲੀ ਜੀਵਨ
ਕੋਈ ਸ਼ਰਾਬੀ ਨਾਲੀ ਵਿਚ ਡਿੱਗਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਤਨ 'ਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਪੈਂਟ ਕੋਟ ਤੇ ਪੈਰੀਂ ਲਿਸ਼ਕਦੇ ਬੂਟ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਖਾਂਦੇ ਪੀਂਦੇ ਘਰੋਂ ਹੈ। ਏਨੇ ਚਿਰ ਨੂੰ ਦੋ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਸਖ਼ਸ਼ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਥਰਾ ਗਿਆ ਹੋਵਾਂ। ਬੁੱਤ ਬਣਿਆਂ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਡਾ. ਬਰਾੜ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੱਸ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਨਸ਼ੇ ਛੁਡਾਉਣ ਦਾ ਕਲੀਨਿਕ ਸੀ।

ਦਹਿਸ਼ਤ
ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੋ ਚੀਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੇ। ਇਕ ਚੀਤੇ ਨੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ' ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਦੇ ਮਾਨਵੀ ਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਹੁਣ ਆਦਮੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ?'
'ਚੰਗਾ ਤਾਂ ਲਗਦੈ ਭਰਾਵਾਂ, ਪਰ....!' ਦੂਜੇ ਚੀਤੇ ਨੇ ਹਉਕਾ ਲੈ ਕੇ ਕਿਹਾ।
'ਫੇਰ ਜਾਂਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?' ਪਹਿਲੇ ਚੀਤੇ ਨੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
'ਭਰਾਵਾ ! ਓਥੇ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।' ਦੂਜੇ ਚੀਤੇ ਦਾ ਗਲਾ ਭਰ ਆਇਆ।
'ਪਰ ਕਿਉਂ...?' ਪਹਿਲੇ ਚੀਤੇ ਨੇ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ।
'ਓਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਬਈ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਖੂੰ-ਖਾਰ ਹੋ ਗਏ ਨੇ। ਉਹ ਤਾਂ ਆਪ ਈ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।' ਦੂਜੇ ਚੀਤੇ ਨੇ ਏਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਲਿਆ।

ਫ਼ਰਕ
''ਤੂੰ ਕੁਝ ਸੁਣਿਐਂ?'' ਟਾਹਲੀ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਕਬੂਤਰੀ ਨੇ ਮੈਨਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
''ਨਹੀਂ ਤਾਂ..।'' ਮੈਨਾ ਨੇ ਸਵਾਲੀਆ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।
''ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕਾਵਾਂ ਨੇ ਘੁੱਗੀਆਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਤੀਲਾ-ਤੀਲਾ ਕਰ ਸੁੱਟੇ।'' ਕਬੂਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ।
''ਘੁੱਗੀਆ ਨੇ ਵੀ ਆਂਹਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕਾਵਾਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਆਂਡੇ ਭੰਨ ਦਿਤੇ ਨੇ।'' ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਬੁਲਬੁਲ ਬੋਲੀ।
''ਨਾ ! ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਦੀਆਂ ਉਹ, ਚੁੱਪ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀਆਂ!'' ਕਬੂਤਰੀ ਘੁੱਗੀਆਂ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ 'ਤੇ ਸੀ।
''ਅੜੀਏ ! ਫੇਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਫਰਕ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਇਆ ਨਾ!'' ਮੈਲਾ ਏਨਾ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਗਈ।

ਮਰਿਯਾਦਾ
ਸੁਖਬੀਰ ਲੰਮੇਂ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਪਤੀ ਦਾ ਸਿਤਮ ਆਪਣੇ ਤਨ-ਮਨ 'ਤੇ ਹੰਢਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਸਬਰ ਦੀ ਵੀ ਇਕ ਹੱਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਜ਼ੁਲਮ ਉਸ ਹੱਦ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਬਰ ਦਾ ਬੰਨ੍ਹ ਵੀ ਸਬੂਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨੇ ਹੱਦੋਂ ਅਗਾਂਹ ਵੱਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਸੁਖਵੀਰ ਦੇ ਸਬਰ ਨੇ ਵੀ ਤਿੜਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਠ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਮੂੰਹ ਜੋੜ-ਜੋੜ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਕੋਈ ਕੁੱਝ ਬੋਲਦਾ, ਕੋਈ ਕੁੱਝ। ਬੱਸ ਜੋ ਜਿਸਦੇ ਜੀਅ ਆਉਂਦਾ ਨਿਝੱਕ ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ।
''ਰੰਨ ਬਾਹਲੀ ਚਾਂਭਲਗੀ ਸਾਲੀ।''
''ਛਿੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਨੀ ਕੋਈ, ਪਤੰਦਰ।''
''ਯਾਰ ਰਾਜ 'ਚ ਈ ਕਣ ਕੰਡਾ ਹੈਨੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੀਵੀਂ ਦੀ ਕੀ ਮਜ਼ਾਲ ਆ ਬਈ ਸਾਹ ਵੀ ਕੱਢਜੇ।''
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਚਾਰ ਬੰਦੇ ਜੁੜਦੇ ਇਹੋ-ਕਥਾ ਕਥਾਨਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
''ਮਿੱਤਰੋ, ਸੌ ਹੱਥ ਰੱਸਾ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਗੰਢ! ਮਰਿਯਾਦਾ ਨਾਂਅ ਦੀ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਰਹਿ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗਈ।'' ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਹ ਆਖਕੇ ਦਿਲ ਵੇਧਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਿਕਰਿਆਂ ਦੇ ਜਾਪ ਨੂੰ ਸੰਪੰਨ ਕਰਦਾ।
ਔਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਖਿਡੌਣਾ ਬਣ ਕੇ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਤਸ਼ੱਦਦ ਸਹਿਦੀ ਰਹੇ... ਤੇ ਅਖੀਰ ਇਸੇ ਦਲ-ਦਲ ਵਿਚ ਫਸੀ ਉਹ ਵਕਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੱਤਝੜ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਵੇ, ਕੀ ਏਹੋ ਹੈ ਇਸ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮਰਿਯਾਦਾ? ਕੀ ਮਰਿਯਾਦਾ ਦਾ ਸਿਕੰਜਾ ਸਿਰਫ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਣਿਐਂ? ਮਰਦਾਂ ਉਪਰ ਕੋਈ ਮਰਿਯਾਦਾ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ? ਸੁਖਵੀਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਕੱਲ੍ਹ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, 'ਤਾਈ ਰਾਮੀ ਦਾ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨਾਲ ਵਰਤਾਰਾ ਬੜਾ ਮਾੜੈ। ਵਿਚਾਰੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਐ। ਮਾਂ ਜੀ-ਮਾਂਜੀ ਕਰਦੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦਾ। ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਤਾਈ ਉਹਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਝਾੜ ਪਾਉਂਦੀ ਐ।''
ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਛੋਟਾ ਸਾਂ ਤਾਂ ਬੇਬੇ ਵੀ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਏਵੇਂ ਹੀ ਦੱਸਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ 'ਤਾਈ ਰੱਜੀ, ਰਾਮੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕਰਦੀ ਐ। ਪਰ ਧੰਨ ਐ ਰਾਮੀ ਜਿਹੜੀ ਸਾਰੀ ਸਾਰ ਕੁਝ ਜਰੀ ਜਾਂਦੀ ਐ।'
ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਨੂੂੰਹਾਂ ਜਦੋਂ ਸੱਸਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸਾਂ ਕਿ ਕੀ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਨੂੰਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੱਸੇਗੀ ਕਿ, 'ਤਾਈ ਸੁਰਜੀਤ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨਾਲ....।'

ਸਲਾਮ ! ਵਾਈ. ਐੱਸ. ਆਰ

2009-09-05T20:19:00.001-07:00

ਅੱਜ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਖ਼ਬਰ ਖੁਸ਼ਨੁਮਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ- ਪਰ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਾ ਸਿਰਫ ਮੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਖਬਰ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਆਸਤਦਾਨੋ ਰੈਡੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਸਿੱਖੋ।
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਵਾਈ. ਐੱਸ. ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਰੈਡੀ ਦੀ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸੇ ’ਚ ਹੋਈ ਦਰਦਨਾਕ ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ, ਨਿੱਜੀ ਦੋਸਤ, ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੁਖੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਸਿਆਸਤ ’ਤੇ ਥੋੜੀ ਜਿੰਨੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਦੁਖੀ ਹਨ ਤੇ ਲਗਭਗ ਉਨ• ਵਿਚੋਂ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਓਦੋਂ ਵੀ ਮਰਹੂਮ ਰੈਡੀ ਦੀ ਹਰਮਨਪਿਆਰਤਾ ਸਿਜਦੇ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਦਾ ਏਸ ਤਰਾਂ ਤੁਰ ਜਾਣਾ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਬੇਹੱਦ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਕੁੱਝ ਸ੍ਰੀ ਰੈਡੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ• ਸੁਣ ਕੇ ਦਿਲ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਹੋਰ ਜਿਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੋਣੀ ਨੂੰ ਕੌਣ ਟਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਣੀ ਨੂੰ ਜੋ ਮਨਜ਼ੂਰ ਸੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਰੈਡੀ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ , ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਬਣਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।
ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਪਾਸੇ ਘੁਮਾ ਲਈ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਖ਼ਬਰ ਕੀ ਸੀ। ਲਓ ਸੁਣੋ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਰੈਡੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਦਮਾ ਨਾ ਸਹਾਰਦਿਆਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ 67 ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ। ਇਨਾਂ ਵਿਚੋਂ 60 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਤੇ ਸੱਤਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਅਸੀਂ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ (ਜਿੰਨਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਰੈਡੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੇ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਚੱਲਦੇ। ਉਨਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਰਦਾਂ ਨੂੰ ਹਰਦੇ-ਪਰ ਉਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ ਯਕੀਨਣ ਗਲਤ ਰਾਹ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਨੋਟ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੈ, ਠਵਾਈ. ਐੱਸ. ਆਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੇਖੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਚੰਗੀ ਸੀ, ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ੍ਰੀ ਰੈਡੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਤੇ ਰਾਹ ਅਸਲੋਂ ਗਲਤ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਰਹੂਮ ਰੈਡੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਕਰਨ ਦਾ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੱਚਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੋਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਰੈਡੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦੀਨ-ਦੁਖੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਅਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ। ਖ਼ੈਰ ਉਹ ਤਾਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਹੋਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ੍ਰੀ ਰੈਡੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁਣ ਉਹ ਦੂਜਾ ਰਾਸਤਾ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਨ।
ਖ਼ਬਰ ਦਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਆਗੂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਹ ਘਟਨਾ ਸ੍ਰੀ ਰੈਡੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਕਿਸੇ ਹਾਦਸੇ ਵਿਚ ਵਾਲ -ਵਾਲ ਬਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਹਦੇ ਬਚ ਜਾਣ ’ਤੇ ਅਫਸੋਸ ਹੀ ਨਿੱਕਲਦਾ ਹੈ।

ਜੇ ਉਹ ਕਾਬਲ ਹੈ ਤਾਂ...

2009-09-03T00:57:00.000-07:00

2009-08-17T05:31:00.000-07:00

ਗੀਤ
ਬੋਲੇ ਨਾ ਬੁਲਾਇਆ ਮਾਹੀ ਰਹੇ ਬੱਸ ਘੂਰਦਾ।
ਮਨ ਮੇਰਾ ਸਈਓ ਨੀ ਹੈ ਏਸੇ ਗੱਲੋਂ ਝੂਰਦਾ।

ਹੱਥੀਂ ਛਾਵਾਂ ਕਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਪਰਵਾਰ ਨੀ,
ਧੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਸੱਸ ਸਹੁਰਾ ਕਰਦੇ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨੀ,
ਪਿਆਰ ਮਿਲਦਾ ਨਾ ਪਰ ਮਾਹੀ ਮਗ਼ਰੂਰ ਦਾ...
ਮਨ ਮੇਰਾ ਸਈਓ ਨੀ...

ਫੋਨ ਸਾਰਾ ਜੱਗ ਜੀਹਨੂੰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਟੋਲਿਆ,
ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰੋਲਿਆ,
ਵਾਸਤਾ ਨਾ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਕੋਈ ਦੂਰ ਦਾ...
ਮਨ ਮੇਰਾ ਸਈਓ ਨੀ....

ਅੱਥਰੀ ਜਵਾਨੀ ਮੇਰੀ ਹਾਣ ਮੰਗੇ ਹਾਣੀ ਦਾ,
ਲਭਦਾ ਨਾ ਸਿਰਾ ਕੋਈ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਤਾਣੀ ਦਾ,
ਮਾਰੀ ਜਾਂਦਾ ਹੇਰਵਾ ਨੀ ਪਿਆਰ ਦੇ ਸਰੂਰ ਦਾ...
ਮਨ ਮੇਰਾ ਸਈਓ ਨੀ...

ਘਰ ਸਹੁਰਿਆਂ ਦਾ ਲੱਗੇ ਤਾਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਨੀ,
ਕੋਲ ਬਹਿਕੇ ਕਰਦਾ ਨਾ ਪਿਆਰ ਹਰਮੇਲ ਨੀ,
ਕਰਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਵੀ ਨਾ ਮੇਰੇ ਉਹ ਕਸੂਰ ਦਾ....
ਮਨ ਮੇਰਾ ਸਈਓ ਨੀ ਹੈ ਏਸੇ ਗੱਲੋਂ ਝੂਰਦਾ।

2009-08-15T03:59:00.000-07:00

ਇਸ਼ਕ ਤੇਰੇ ਦਾ ਬੂਟਾ

2009-07-15T00:02:00.000-07:00

ਤੂੰ ਆਵੀਂ ਨਾ ਆਵੀਂ ਤੇਰੇਰਾਹਾਂ 'ਚ ਨੈਣ ਵਿਛਾਈ ਰੱਖਾਂਗੇ।
ਇਸ਼ਕ ਤੇਰੇ ਦਾ ਬੂਟਾ ਸੱਜਣਾਦਿਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਲਾਈ ਰੱਖਾਂਗੇ।

ਜਿੰਦ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਸੱਜਣਾ ਸੰਗ,ਕੀਤੇ ਕੌਲ ਨਿਭਾ ਜਾਈਏ।
ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ ਜੋਪਲ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਵਟਾ ਜਾਈਏ।
ਯਾਦ ਤੇਰੀ ਨੂੰ ਹਸ਼ਰਾਂ ਤੀਕਰ,ਸੀਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਈ ਰੱਖਾਂਗੇ...
ਇਸ਼ਕ ਤੇਰੇ ਦਾ ਬੂਟਾ ਸੱਜਣਾਦਿਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਲਾਈ ਰੱਖਾਂਗੇ।

ਸਾਥੋਂ ਚੰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਿਲੇ,ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਓਹਦਾ ਹੋ ਜਾਵੀਂ।
ਜਦ 'ਕੱਲਾ ਕਿਧਰੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਂ ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਤੂੰ ਆਵੀਂ।
ਉਡੀਕ ਤੇਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਾਂ ਦੀ,ਧੂਣੀ ਸਦਾ ਰਮਾਈ ਰੱਖਾਂਗੇ...
ਇਸ਼ਕ ਤੇਰੇ ਦਾ ਬੂਟਾ ਸੱਜਣਾਦਿਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਲਾਈ ਰੱਖਾਂਗੇ।

ਤੇਰੇ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਹੋਏ ਦਰਦਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੱਸ ਹੱਸ ਕੇ ਜਰ ਲੈਣਾ।
ਤੂੰ ਨਾ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੱਜਣਾ ਜੇਯਾਦਾਂ ਸੰਗ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਲੈਣਾ।
ਨਾਂਅ ਇਸ਼ਕੇ ਦਾ ਭੁੱਲਕੇ ਵੀ,ਨਾ ਕਦੇ 'ਬੇਵਫਾਈ' ਰੱਖਾਂਗੇ...
ਇਸ਼ਕ ਤੇਰੇ ਦਾ ਬੂਟਾ ਸੱਜਣਾਦਿਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਲਾਈ ਰੱਖਾਂਗੇ।

ਨਾਂਅ ਲੈ ਕੇ 'ਹਰਮੇਲ' ਤੇਰਾਜਦ ਲੋਕੀਂ ਮੈਨੂੰ ਛੇੜਨਗੇ।
ਦਿਲ ਦੇ ਅੱਲੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ,ਬੇ ਕਿਰਕੀ ਸੰਗ ਉਚੇੜਨਗੇ।
ਜਿੰਦ ਨਿਮਾਣੀ ਨੂੰ ਹਰ ਹੀਲੇ,ਤੇਰੇ ਸੰਗ ਪਰਨਾਈ ਰੱਖਾਂਗੇ...
ਇਸ਼ਕ ਤੇਰੇ ਦਾ ਬੂਟਾ ਸੱਜਣਾਦਿਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਲਾਈ ਰੱਖਾਂਗੇ।

ਗ਼ਜ਼ਲ

2009-07-14T21:26:00.000-07:00

ਲਹੂ ਦੀ ਥਾਂ ਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦਾ ਹੈ ਜ਼ਹਿਰ।

ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਨੇ ਕੇਹਾ ਢਾਇਆ ਹੈ ਇਹ ਕਹਿਰ।।

ਕੀੜੇਮਾਰਾਂ ਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਕਰ ਕਰ ਵਰਤੋਂ,

ਵਿਗੜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜੀਵਨ ਰੂਪੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਬਹਿਰ।

ਅਨਾਜਾਂ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜੀਨ,

ਕਿਥੇ ਕੁ ਜਾਕੇ ਰੋਕੋਗੇ ਬਰਬਾਦੀ ਦੀ ਇਹ ਲਹਿਰ।

ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥੀ ਕਿੱਦਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਖਵਾਓਗੇ,

ਵਾਹੋ ਦਾਹੀ ਭਜਦੇ ਲੋਕੋ ਸੋਚੋ ਜ਼ਰ੍ਹਾ ਕੁ ਠਹਿਰ।

ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵੀ ਹੁਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਗਿਆ,
ਟੈਸਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ।

ਮਾਹੀਕੋ ਤੇ ਮੋਨਸੈਂਟੋ ਦੇ ਮਨਸੂਬੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਮਝੋ,
ਨਵੀਂ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਭੋਗ ਰਹੇ ਨੇ ਕੀ ਪਿੰਡ ਕੀ ਸ਼ਹਿਰ।

ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੈ ਇਹ ਤਾਂ ਹਰਮੇਲ,

ਗੁਣ ਜੀਹਦੇ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ।।

ਗ਼ਜ਼ਲ

2009-07-14T21:25:00.000-07:00

ਕੱਖਾਂ ਦੇ ਕੱਚੇ ਯਾਰੋ ਜਿਹੜੇ ਦਿਸਦੇ ਢਾਰੇ ਨੇ।
ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਏਹੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ਨੇ।

ਅਮਨ, ਅਹਿੰਸਾ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਔਰ ਤਰੱਕੀ ਮਿੱਤਰ ਜੀ,
ਅਦਰਸ਼ ਕਹਾਂਦੇ ਚੰਗੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਹ ਚਾਰੇ ਨੇ।

ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲ ਰਹੇ ਨੇ ਦਸਤੂਰ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ,
ਨਾਕਾਬਲ ਰੁਤਬੇ ਪਾਵਣ ਕਾਬਲ ਵਿਹਲੇ ਫਿਰਦੇ ਸਾਰੇ ਨੇ।

ਫ਼ਨਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਆਈ ਹੈ ਅਜ਼ਲਾਂ ਤੋਂ,
ਘਰ ਵਾਲੇ ਦੇਵਣ ਗਾਲਾਂ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਨੇ।

ਹਰਮੇਲ ਤਿਰੀ ਨਗਰੀ ਦੀ ਹੈ ਇਹ ਭੈੜੀ ਰੀਤ ਬੜੀ,
ਮਾਸੂਮਾਂ ਤੇ ਲਗਦੇ ਏਥੇ ਦੂਸ਼ਣ ਭਾਰੇ ਭਾਰੇ ਨੇ।

ਗ਼ਜ਼ਲ

2009-07-14T21:23:00.000-07:00

ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦਰਦ ਛੁਪਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।
ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਪਰ ਮੁਸਕਾਨ ਸਜਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

ਜ਼ਮਾਨਾ ਪਾਗਲ ਨਾ ਆਖੇ ਤਾਂ ਕੀ ਆਖੇ,
ਪੱਥਰ ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਬੋਝੇ ਪਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਕਲਾਪਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਲਗਦੈ ਯਾਰੋ,
ਹਰ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

ਤਰੱਕੀ ਸਾਡੀ ਤਾਂ ਛੂਹ ਰਹੀ ਹੈ ਸਿਖ਼ਰਾਂ ਨੂੰ,
ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

'ਹਰਮੇਲ' ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ ਜਿਸਦੇ ਵਾਸਤੇ,
ਪੰਜਾਬੀ ਉਹ ਕਿਰਦਾਰ ਗਵਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

ਰਿਪੋਰਟ

2009-06-07T07:22:00.000-07:00

ਖੁਰਾਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਜੀਨ ਹੇਰ ਫੇਰ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਬਿਗਲ ਵੱਜਿਆ
ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਜੀ. ਐੱਮ. ਮੁਕਤ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਸਾਂਝਾ ਮੁਹਾਜ਼

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਬਹੁਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਤੰਤਰ ਉਤੇ ਅਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾਉਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹਿੱਤ ਖੁਰਾਕੀ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀ. ਐੱਮ. ਤਕਨੀਕ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿਰੁੱਧ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਬਿਗਲ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਵੀ ਵੱਜ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀ ਖੇਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਮੀਟਿੰਗ ਖੰਨਾ ਵਿੱਖੇ ਹੋਈ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਏਕਤਾ (ਉਗਰਾਹਾਂ), ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ, ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਂਵੀਰ ਜੈਨ ਚੇਤਨਾ ਮੰਚ, ਜੀਵ ਕਲਿਆਣ ਤੇ ਸੰਰਖ਼ਸ਼ਣ ਸੰਸਥਾ ਭਾਰਤ, ਭਾਰਤ ਜਨ ਵਿਗਿਆਨ ਜੱਥਾ, ਸੁਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਐਂਡ ਈਕੋਲੋਜ਼ੀਕਲ ਰਿਸੋਰਸ -ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਰੂਰਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ, ਲੋਕ ਚੇਤਨਾ ਸਭਾ ਪੰਜਾਬ, ਵਲੰਟੀਅਰੀ ਹੈਲਥ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਸ਼ੁਭਕਰਮਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਆਤਮ ਜੀਵਨ ਕਲਿਆਣ ਮੰਡਲ ਰੋਪੜ, ਕੁਦਰਤ ਮਾਨਵ ਕੇਂਦਰਤ ਲੋਕ ਲਹਿਰ, ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਸੰਮਿਤੀ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਹ਼ਿਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਗਰੂਕ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਮਾਨਵ ਵਿਰੋਧੀ ਹਰਕਤ ਵਿਰੁੱਧ ਇਕਜੁਟ ਹੋਕੇ ਲੜਨ ਦਾ ਅਹਿਦ ਕੀਤਾ।
ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁ੍ਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ ਖੇਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ੍ਰੀ ਓਮੇਂਦਰ ਦੱਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਜੀਨ ਹੇਰ ਫੇਰ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥ ਸਾਡੀ ਖੇਤੀ, ਖੁਰਾਕੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਗਿਣਿਆਂ ਮਿਥਿਆ ਹਮਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ਤੇ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ੧੮ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸੰਗਠਨ ਕੁਇਲੀਸ਼ਨ ਫਾਰ ਜੀ. ਐੱਮ. ਫ੍ਰੀ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੱਦੇ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਵੀ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਗਠਜੋੜ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿਸ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ, ਮਜ਼ਦੂਰ, ਇਸਤਰੀ, ਖਪਤਕਾਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ੬੫ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਏਸ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਜੀ. ਐੱਮ. ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਉਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਖੇਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ: ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜੀ. ਐੱਮਂ. ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਫਸਾਲਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਘਾਤਕ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਭੁਗਤਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਚਲਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜੀ. ਐੱਮ. ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਦਰਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਵੇਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਲੁਕੋਣ ਦੇ ਲੱਖ ਯਤਨ ਕਰਨ ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣਾ ਹੀ ਪੈਣਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਖੁਰਾਕੀ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਟਲ ਹਨ। ਡਾ: ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਵਨਸਪਤੀ ਦੀਆਂ ਕਈ
ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਣਾ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਹੋਣੀ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸੰਕੇਤ ਨੂੰ ਵੇਲਾ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਬਰਬਾਦੀ ਯਕੀਨੀ ਹੈ।
ਡਾ: ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਜੀ. ਐੱਮ. ਤਕਨੀਕ ਮਹਿੰਗੀ, ਖਤਰਨਾਕ ਤੇ ਅਸਲੋਂ ਬੇਲੋੜੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕੋ ਮਕਸਦ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਾਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਕਾਬਜ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਾ ਐਟਮ ਬੰਬ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿ਼ਆਦਾ ਤਬਾਹਕੰਨ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਕੁਲੀਸ਼ਨ ਫਾਰ ਜੀ. ਐੱਮਂ ਫ੍ਰੀ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸਕੱਤਰ ਬੀਬੀ ਕਵਿਤਾ ਕੁਰੂਗੰਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੀ. ਐੱਮ. ਤਕਨੀਕ ਗੈਰਕੁਦਰਤੀ, ਗ਼ੈਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੇ ਗ਼ੈਰ ਯਕੀਨੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਜੀਨ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨਾਲ ਛੇੜ ਛਾੜ ਹੈ।ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੱਤ ਸੁਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤਾਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਅਨੇਕਾਂ ਰਾਗ, ਰਾਗਣੀਆਂ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਲਗਪਗ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਜੀਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਤੀ ਵਿਚ ਜੀ. ਐੱਮ. ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਵਿੱਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਸੋਚ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਇੱਕ ਜੀਨ ਇੱਕ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਰਾਗ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਬਦਲ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਗ ਬੇਸੁਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਨ ਹੇਰ ਫੇਰ ਵੀ ਪੂਰੇ ਡੀ. ਐੱਨ.ਏ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਣੀ/ਪੌਦੇ ਦਾ ਜੀਨ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਾਣ./ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਸਾਡੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕੱਲੇ ਕੱਲੇ ਜੀਨ ਦੇ ਹਰ ਕੰਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾ ਲਿਆ ਹੈ? ਬੀਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਬਿਨਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਹੀ ਜੀਨਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜ-ਛਾੜ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਨਾ ਟਾਲੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਖਤਰੇ ਸਹੇੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੀ. ਐਮ. ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਝੂਠ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਖੁ਼ਸ਼ਹਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਜਦੋਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਟੀ ਨਰਮੇ ਵਾਂਲੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦਾ ਝਾੜ ਘਟਣ ਲੱਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀ.ਟੀ. ਨਰਮੇ ਲਈ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਤੇ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜਾਂ, ਬਾਂਝ ਜੋੜਿਆਂ, ਅਪੰਗ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿਚ ਜੀ. ਐੱਮ. ਫਸਲਾਂ ਅਜਿਹਾ ਤੇਂਦੂਆ ਜਾਲ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਕਿਸਾਨ ਫੇਰ ਬਚਕੇ ਨਿੱਕਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਬੀਜ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਤੇ ਨਦੀਨ ਨਾ਼ਸਕ ਵਰਤਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਓਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆ ਦਵਾਈਆ ਖਾਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਦਲ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ੨੫ ਲੱਖ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਰੇਹ-ਸਪ੍ਰੇਹ ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਸਫਲ ਖੇਤੀ ਵੇਖਣ। ਬੀਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੀ. ਐੱਮ ਫਸਲਾਂ ਸਿਰਫ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਕਿ ਭੋਜਨ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੁਹਿਰਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ, ਉੜੀਸਾ ਤੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਆਦਿ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੀ. ਐੱਮ. ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬੀਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਏਹ ਮੁਹਿਮ ਚੱਲੇਗੀ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀ. ਐੱਮਂ. ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਗ਼ਮ, ਰੋਸ ਬਨਾਮ ਹੁੱਲੜਬਾਜ਼ੀ

2009-05-26T21:27:00.000-07:00

ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਜਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਖੇ ਗੁਰੂ ਰਵੀਦਾਸ ਟੈਂਪਲ ਵਿੱਖੇ ਹੋਈ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਲਾਗੇ ਡੇਰਾ ਸੱਚਖੰਡ ਬੱਲਾਂ ਦੇ ਗੱਦੀਨਸ਼ੀਨ ਸੰਤ ਨਿਰੰਜਨ ਦਾਸ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਤ ਰਾਮਾਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਪੰਜਾਬ ਪੁੱਜਦਿਆਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਹਿੰਸਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਆਨਾ ਕਾਂਡ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ। ਏਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪੁੱਜਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੀ।ਪਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵਿਰੋੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਤੇ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਵਿਆਨਾ ਕਾਂਡ।
ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਓਸ ਨੂੰ ਗ਼ਮਗੀਨ ਹਿਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਘੱਟ ਤੇ ਹੁੱਲੜਬਾਜ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੁੱਝ ਵਿਵੇਕ ਹੀਣ ਹੁੱਲੜਬਾਜਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੇਲਾਂ, ਬੱਸਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਹਣ ਸਾੜੇ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਤੋੜ ਭੰਨ ਕੀਤੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਲਾਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਏਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀਆਂ ਵੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਬੰਧਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਸਗੋਂ ਓਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਲੋਕ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਆਦਮੀ ਤੇ ਫਿਰਕੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਾਨਾਵਾਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਲੋਕ ਤੰਤਰਿਕ ਖੁੱਲਾਂ ਦਾ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਫਾਇਦ ਉਠਾਉਂਦਿਆਂ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਟ -ਖਸੁੱਟ, ਅਗਜ਼ਨੀ ਤੇ ਮਾਰਧਾੜ ਤੱਕ ਉੱਤਰ ਜਾਣਾ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਨਿੰਦਣਯੋਤ ਤੇ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਖਾਵਾਕਾਰੀ ਘੱਟ ਤੇ ਦੰਗਾਕਾਰੀ ਵੱਧ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਸੋਚ ਕੇ ਇਹ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਹੀ ਖੂਨ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਗੱਡੀਆਂ, ਬੱਸਾਂ, ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਮਿਣਤੀਆਂ ਵਿਚ ਉਲਝੀਆਂ ਸਾਡੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਏਸ ਸਾਰੇ ਕੁੱਝ ਨੂੰ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨ ਬਣੀਆਂ ਦੇਖਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਮਾਮਲਾ ਬਿਲਕੁਲ ਹੱਥੋਂ ਨਾ ਨਿੱਕਲ ਜਾਵੇ।ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਏਸ ਮੰਦਭਾਗੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਰੋਸ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਅੱਗਾਂ ਲਾਕੇ, ਤੋੜਭੰਨ ਕਰਕੇ, ਚੱਕਾਜਾਮ ਕਰਕੇ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਕੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ- ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਨਹੀਂ।ਸਗੋਂ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਏਹਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਏਸ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਦੀ ਮੂੰਹ ਬੋਲਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ।ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬੱਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਕੁੱਝ ਨੌਜਵਾਨ ਭੰਗੜਾ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਏਹ ਕਿਹੜੇ ਗ਼ਮ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਹੈ।
ਇਹ ਜੋ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਘਟਿਆ ਹੈ, ਓਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਢਿੱਲ, ਰਾਜਸੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਵੋਟ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਬੰਧਤ ਸਮੁਦਾਇ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਡੇਰਾ ਸੱਚਖੰਡ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਅਪੀਲ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।
ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂਅ ਤੇ ਹੀ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਿਆਂ ਮਰਹੂਮ ਸ਼ਾਇਰ ਰੁਪਿੰਦਰ ਮਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਮ ਅਕਸਰ ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਹਰਕਤ ਕਰਦੀ ਹੈ:
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹਿੰਦੂ ਹੋ,
ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਗੋਲ਼ੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣ ਜਾਵੋਗੇ
ਸਿੱਖ ਹੋ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਥੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਵੋਗੇ
ਮੁਸਲਿਮ ਹੋ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ
ਕਿਸ ਛੁਰੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਂਅ ਲਿਖਿਆ ਹੈ
ਈਸਾਈ ਹੋ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀ.
ਕਿਸ ਸੜਕ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਤਲਗਾਹ ਬਣਨਾ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਰੱਬ ਹੈ
ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹੋ
ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਜੂਨ ਪਾ ਦੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਨਵਰ ਅਜੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣੇ।

ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਾਇਰ : ਏਜਾਜ਼ ਰਿਆਜ਼

2009-03-01T00:27:00.001-08:00

ਏਜਾਜ਼ ਰਿਆਜ਼ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ। ੨੦ ਸਾਲਾ ਏਜਾਜ਼ ਬੀ.ਕਾਮ (ਦੂਜਾ ਸਾਲ) ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਾਇਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਏਜਾ਼ਜ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਬੜੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸਦਾ, ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਹਾਇਤ ਹੀ ਪੁਖਤਗੀ ਨਾਲ ਬਿਆਨਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ੇਅਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸ਼ਾਹਦੀ ਭਰਦੇ ਨੇ। ਦੇਖੋ :
ਅਪਨੇ ਕਾਤਿਲ ਕੀ ਜ਼ਹਾਨਤ ਸੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੂੰ ਮੈ,
ਰੋਜ਼ ਇਕ ਮੌਤ ਨਏ ਤਰਜ਼ ਕੀ ਈਜ਼ਾਦ ਕਰੇ।
ਜਾਂ
ਸੋਚ ਰਖਨਾ ਭੀ ਜਰਾਇਮ ਮੇ ਹੈ ਸ਼ਾਮਿਲ ਅਬ ਤੋ,
ਵਹੀ ਮਾਅਸੂਲ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਬਾਤ ਪੇ ਫਸਾਦ ਕਰੇ।
ਏਜਾਜ਼ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਹਾਂ ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਿਆਂ ਇਹ ਯਕੀਨ ਬੱਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੁਨੀਆ -ਇ-ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨੁਮਾਇਆ ਮੁਕਾਮ ਬਣਾ ਸਕਣ ਦੀ ਸਲਾਹੀਅਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪੇਸ਼ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ
ਬਚਪਨ
ਜਦੋ ਅਸੀਂ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ।
ਉਹ ਦਿਨ ਵੀ ਬੜੇ ਚੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ।
ਸਾਰੀ ਦਿਹਾੜੀ ਅਸੀਂ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣੀਆਂ,
ਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡੇ ਵੀ ਨੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ।
ਡਰ ਤੇ ਖ਼ੌਫ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ,
ਵਿੱਚ ਦੁਪਹਿਰੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਤੇ ਟੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਨਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਮਰੋੜ ਕੇ,
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ।
ਪੰਜ ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਈਦੀ ਕੱਠੀ ਕਰਨੀ,
ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਗੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ।
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਨੇ ਗੇਂਦ ਬੱਲੇ,
ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਗੁੱਲੀ ਡੰਡੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ।
ਹੁਣ ਤੇ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਵਾਂ ਏਜਾਜ਼,
ਨਿੱਕੇ ਹੋਣਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਜ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ।
-ਗ਼ਲੀ ਨੰਬਰ ੪੫, ਹਾਊਸ ਨੰਬਰ: ੨,ਮਾਚਿਸ ਫੈਕਟਰੀ, ਸ਼ਾਹਦਰਾ,
ਲਾਹੌਰ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) :00923229958481

ਲੰਘਿਆ ਵੇਲਾ

2009-02-09T21:39:00.000-08:00

ਨਜ਼ਮ
ਲੰਘਿਆ ਵੇਲਾ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ,
ਉਹ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਹੋਣਾ ਲੋਚਦੀ ਸੀ
ਓਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ,
ਉਹ ਮੇਰੀ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ।
ਬੱਸ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਹੈ,
ਓਪਰੀ ਜਿਹੀ।
ਪਰ ਹੁਣ
ਜਦ ਉਹ ਬੇਗਾਨੇ ਵੱਸ ਪੈ
ਬੇਗਾਨੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ
ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਹੈ,
ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁੱਝ ਸੀ,
ਉਸਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੇਰੰਗ ਜਿਹੀ ਹੋ ਗਈ।
ਉਹਦੀ ਸਾਂਵਲੀ ਸੂਰਤ
ਤੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀਰਤ
ਦੇ ਨਕਸ਼
ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ ਦੇ ਕਨਵੈਸ ਤੋਂ
ਮਿਟਾਏ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੇ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰਦਿਆਂ,
ਹੋਰ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ।
ਓਸ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ
ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੱਖਣਾਪਨ
ਭਰ ਦੇਣਾ
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ
ਵੱਸ ਦਾ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ।
ਉਸ ਚੰਦਰੀ ਨੂੰ
ਜਿੰਨਾਂ ਭੁੱਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ,
ਉਹ ਹੋਰ ਚੇਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਅਣਕਹੀ ਮੁਹੱਬਤ
ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਤਨਹਾ ਬੈਠੇ ਨੂੰ
ਬਹੁਤ ਰੁਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸੱਖਣਾਪਨ
ਖਾਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫੇਰ ਉਹਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ
ਮੇਰੇ ਅੱਥਰੂ ਪੂੰਝਦੀਆਂ ਨੇ,
ਵਰਾਉਂਦੀਆਂ ਨੇ।
ਸਮਝਾਉਂਦੀਆਂ ਨੇ
ਕਿ ਬੱਸ ਕਰ ਝੱਲਿਆ,
ਲੰਘਿਆ ਵੇਲਾ ਕਦੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

ਪਰਵਾਜ਼ (PARWAZ)

ਟੀਸੀ ਵਾਲੇ ਬੇਰ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਨਜ਼ਰ : ਵਾਇਸ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਪਰਦੀਪ ਸਰਾਂ

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ ਬਰਾੜ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੈਤੋ 151202 ਮੋਬਾ: 94173 33316

'ਪਿਆਰ-ਦ ਰੀਅਲ ਲਵ' ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹੈ ਅਰਸ਼ਦੀਪ 'ਅਰਸ਼'

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਮੋਬਾ: 94173 33316

ਬਾਲੀਵੁੱਡ 'ਚ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੈ ਨਵੀ ਭੰਗੂ

ਅੱਤਵਾਦ ਤੋਂ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਅਜੋਕੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ

ਮਰਦਮ ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ

ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ 'ਚ ਵੱਟੇ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਜੌਕੀ ਗਾਇਕੀ

ਘਟੀਆ ਗਾਇਕੀ ਵਿਰੁੱਧ ਡਟਣ ਦੀ ਲੋੜ

ਪੰਜਾਬੀਓ ! ਧੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਖਾਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਭਾਅ ਕਿਉਂ ਬਣ ਗਿਆ?

ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ

शब्दों की चौकीदारी संभव नहीं-अनुपम मिश्र

ਲੱਚਰਤਾ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦੀਆਂ ਕਲਮਾਂ

ਡਾ: ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ -ਤਿਰਲੋਕ ਜੱਜ ਵਿਵਾਦ, ਕੁੱਝ ਪਰਤਾਂ

ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਜੇਤਾ ਭਾਰਤ

ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ-ਤਿਰਲੋਕ ਜੱਜ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਪ੍ਰੋ: ਅਨੂਪ ਵਿਰਕ ਦੀ ਤੂਤੀ

ਡਾ: ਜਗਤਾਰ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ 'ਤੇ

ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਆਪੇ ਬਣੇ ਅਲੰਬਰਦਾਰ!

ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ ਦਾ

ਸੁਰਾਂਗਲਾ ਸੱਜਣ : ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ

ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰਾਖ਼ਵਾਂਕਰਨ : ਦੇਰ ਆਇਦ, ਦਰੁਸਤ ਆਇਦ!

ਇਹ ਕੇਹਾ ਪ੍ਰੇਮ?

ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ...

ਵਾਰਸ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕ ਪਹਿਲ

ਸ਼ਾਇਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਅਤੇ ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ

ਰਾਜਸੀ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਦਾ ਉਭਾਰ ਰੋਕਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ

ਬਾਬੇ ਜੇ ਚੁਪ ਰਹਿੰਦੇ, ਕੁੱਝ ਨਾ ਕਹਿੰਦੇ, ਕਿਉਂ ਰੌਲੇ ਪੈਂਦੇ, ਢਕੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇਂ...

ਮਿਸ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਂਅ

ਸੋਚੋ

ਸੋਚੋ

बीटी बैंगन पर सुझाव मांगा

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਨਾਟਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾ ਹੈ : ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ

ਜੈਤੋ ਦਾ 'ਅਦਬੀ ਮੋਰਚਾ'

ਨਜ਼ਮਾਂ

ਗੀਤ ਸੰਗ੍ਰਿਹ

ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਿਹ

समझा जाए बीटी के मायाजाल को

HINDI

ਸਲਾਮ ! ਵਾਈ. ਐੱਸ. ਆਰ

ਜੇ ਉਹ ਕਾਬਲ ਹੈ ਤਾਂ...

ਇਸ਼ਕ ਤੇਰੇ ਦਾ ਬੂਟਾ

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਰਿਪੋਰਟ

ਗ਼ਮ, ਰੋਸ ਬਨਾਮ ਹੁੱਲੜਬਾਜ਼ੀ

ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਾਇਰ : ਏਜਾਜ਼ ਰਿਆਜ਼

ਲੰਘਿਆ ਵੇਲਾ

-ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਬਰਾੜ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੈਤੋ 151202
ਮੋਬਾ: 94173 33316